Bakı, 6 avqust, AZƏRTAC

Təhsilin keyfiyyəti cəmiyyətin sosial-iqtisadi inkişafına əsaslı şəkildə təsir göstərir. Azərbaycanda təhsilin inkişafı dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biridir.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyinin (TKTA) Keyfiyyət təminatı departamentinin direktoru İlham Hümbətov bildirib.

O vurğulayıb ki, Azərbaycanda son 10 ildə təhsil sisteminin yenidən qurulması, beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atılıb. “2009-2013-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının ali təhsil sistemində islahatlar üzrə Dövlət Proqramı” qəbul olunub. Proqramın məqsədi ölkənin ali təhsilinin Avropa təhsil məkanına inteqrasiyası, təhsilin cəlbediciliyinin və rəqabətqabiliyyətliliyinin təmin edilməsi, ölkə iqtisadiyyatının inkişaf tələblərinə uyğun ali təhsilli kadrlara yaranan tələbatın ödənilməsi, habelə informasiya cəmiyyətinin və biliklərə əsaslanan iqtisadiyyatın tələblərinə uyğun olaraq kadr potensialının yaradılması idi. Proqramda əhalinin müasir tələblərə cavab verən ali təhsil almaq imkanlarının təmin edilməsi üçün iqtisadi və sosial baxımdan səmərəli ali təhsil sisteminin formalaşdırılması da prioritet istiqamət idi. Proqramın icrası çərçivəsində ali təhsilin qanunvericilik bazasının Avropa standartlarına uyğunlaşdırılması istiqamətində yenidən qurulması sahəsində mühüm işlər görülüb.

İlham Hümbətov bildirib ki, təhsil sahəsində ortaya çıxan yeni çağırışlar və Azərbaycan iqtisadiyyatının müasir inkişaf mərhələsinə daxil olması ölkədə təhsilin inkişafı üzrə vahid dövlət strategiyasının formalaşdırılmasını zəruri edirdi. Bu məqsədlə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2013-cü il 24 oktyabr tarixli Sərəncamı ilə “Azərbaycan Respublikasında təhsilin inkişafı üzrə Dövlət Strategiyası” təsdiqləndi. Sənəddə təhsilin keyfiyyəti başlıca strateji prioritet kimi götürülüb. Həmçinin ölkəmizdə keyfiyyət nəticələri və əhatəliliyinə görə dünya ölkələri sırasında aparıcı mövqe tutan təhsil sisteminin formalaşdırılması məqsədilə təhsilin keyfiyyətini ölçən göstəricilər sisteminin təkmilləşdirilməsi və təhsilin maliyyələşdirilməsinin onun keyfiyyətinə yönəldilməsi kimi hədəflər öz əksini tapıb. Göstərilən hədəflərə nail olunması və mövcud tələblərə cavab verən effektiv keyfiyyət təminatı sisteminin formalaşdırılması üçün ölkəmizin beynəlxalq səviyyədə üzərinə götürdüyü öhdəliklərə uyğun təşkil olunan təhsildə keyfiyyət təminatı sisteminin yaradılmasını labüd edirdi.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 29 dekabr tarixli müvafiq Fərmanına əsasən, Təhsil Nazirliyinin Akkreditasiya və Nostrifikasiya İdarəsi Təhsil Nazirliyinin tabeliyində publik hüquqi şəxs statusuna malik Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyinə çevrilməsi yolu ilə yenidən təşkil edildi. Agentlik Azərbaycanda beynəlxalq səviyyədə qəbul edilmiş standartlara əsaslanan ali, orta ixtisas və əlavə təhsilin keyfiyyətinin müstəqil qiymətləndirilməsi sahəsində peşəkar qurumdur. Agentlik mülkiyyət və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq, Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən təhsil müəssisələrinin akkreditasiyası və xarici dövlətlərin ali təhsil sahəsində ixtisaslarının tanınması və ekvivalentliyinin müəyyən edilməsini təmin edir. Habelə peşə təhsili üzrə qeyri-formal və informal təhsil formaları vasitəsilə əldə edilmiş bilik, bacarıq, səriştə və təcrübənin qiymətləndirilməsi və tanınması məqsədilə imtahan keçirilməsi və peşə ixtisasını təsdiq edən dövlət təhsil sənədinin verilməsi sahəsində fəaliyyət göstərir. Müvafiq sahədə qabaqcıl beynəlxalq təcrübəni öyrənir və tətbiq edir. Agentliyin yaradılması təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsi istiqamətində mühüm addım idi.

İlham Hümbətov diqqətə çatdırıb ki, təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsi istiqamətində yeni nailiyyətlər əldə etmək məqsədilə bu sahədə qəbul olunan qərarlar və onların nəticələri təhlil olunur. Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyinin fəaliyyət istiqaməti və vəzifələrindən biri də təhsil müəssisələrinin akkreditasiyasının həyata keçirilməsi və akkreditasiya məqsədilə təhsil müəssisələrinin qiymətləndirilməsinin təşkil edilməsidir. Bu fəaliyyət istiqamətinə dair beynəlxalq təcrübə, Boloniya prosesi üzrə Azərbaycan Respublikasının öhdəlikləri və “Azərbaycan Respublikasında təhsilin inkişafı üzrə Dövlət Strategiyası” təhlil edilib. Nəticə olaraq bu sahədə yerli qanunvericiliyin mövcud tələblərə uyğun şəkildə təkmilləşdirilməsinə zərurət olduğu müəyyənləşdirildi. Göstərilənlər nəzərə alınaraq, “Təhsil müəssisələrinin akkreditasiyası Qaydaları” yeni redaksiyada təsdiq edildi. Qaydaların yeni redaksiyası təhsil müəssisələrinin akkreditasiyası və keyfiyyət təminatı ilə bağlı üstünlüklər yaratdı.

“Akkreditasiya prosesi təhsil proqramları və tədrisin təşkili, təhsil müəssisələrində idarəetmənin yaxşılaşdırılması ilə yanaşı, təhsil müəssisələrində daxili keyfiyyət təminatı qurumunun yaradılması, hesabatlılıq, şəffaflıq, beynəlmiləlləşmə kimi mühüm məsələlərə də öz töhfəsini verir. Təhsil müəssisələrinin akkreditasiyasının həyata keçirilməsi üçün tövsiyələr hazırlanaraq ali təhsil müəssisələrində çalışan akademik və inzibati heyətə çatdırılıb. TKTA tərəfindən 22-dən çox ali təhsil müəssisəsində məlumatlandırma günləri təşkil olunub və akkreditasiya qiymətləndirilməsi proseslərinə cəlb olunması planlaşdırılan ekspertlərin sertifikatlaşdırılması məqsədilə 220-dən çox namizəd təlimlərə cəlb edilib. 2021-ci ildə beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və təhlil edilməsi, müvafiq xarici təşkilatlarla əməkdaşlığın qurulması sahəsində də bir sıra önəmli nailiyyətlər əldə olunub. Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyi ilə Türkiyə Respublikasının Ali Təhsil üzrə Keyfiyyət Təminatı Qurumu (YÖKAK) və Qazaxıstanın Təhsildə Keyfiyyət Təminatı üzrə Müstəqil Agentliyi (İQAA) arasında ikitərəfli anlaşma memorandumları imzalanıb. Sözügedən memorandumlar tərəflər arasında təcrübə mübadiləsi, ali təhsil müəssisələrinin institusional akkreditasiyası və qiymətləndirilməsi prosesində iştirak, ehtiyac yaranarsa tərəflərə təlimlərin təşkili, təhsildə keyfiyyət təminatı sahəsi üzrə həyata keçirilən layihələrdə əməkdaşlıq kimi vacib məsələləri özündə ehtiva edir. Həm YÖKAK, həm də İQAA Avropa Ali Təhsil Məkanında Keyfiyyət Təminatı üzrə Assosiasiyayanın (ENQA) tamhüquqlu üzvləridir. Bu iki təşkilatla qurulan yaxın əməkdaşlıq münasibətləri yaxın gələcəkdə Azərbaycanın ENQA-ya assosiativ yox, tamhüquqlu üzvlüyünün əldə olunmasına müsbət təsir göstərəcək. Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyi bu proseslərin məntiqi davamı olaraq qabaqcıl beynəlxalq təcrübənin tətbiqinə, Azərbaycanda effektiv daxili və xarici keyfiyyət təminatı sisteminin təkmilləşdirilməsinə, müasir dövrün tələblərinə uyğun bilik, bacarıq, səriştə və təcrübəyə malik mütəxəssislərin əmək bazarına çıxışına dəstək göstərir”, - deyə İlham Hümbətov qeyd edib.