BDU-da “Fin türkologiyası” mövzusunda elmi müzakirələr aparılıb
Bakı, 6 yanvar, AZƏRTAC
Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Filologiya fakültəsinin Türkologiya kafedrasının nəzdində “Türkoloji araşdırmalar” elmi-tədqiqat laboratoriyasında “Fin türkologiyası” mövzusunda elmi müzakirələr aparılıb.
Bu barədə AZƏRTAC-a BDU-dan məlumat verilib.
Laboratoriyanın elmi işçisi Pərvin Eyvazov türkologiyanın inkişafında Avropadakı əsas türkoloji mərkəzlərin, o cümlədən fin türkoloqlarının fəaliyyətinin önəmli rol oynadığını vurğulayıb. Bildirilib ki, M.Kastren, Q.Ramstedt, M.Rəsənen, O.Donner və başqa fin türkoloqlarının qədim türk yazılı abidələri və altayşünaslıqla bağlı araşdırmaları öz elmi dəyəri ilə seçilir və bu tədqiqatlar türkoloji dilçilikdə önəmli mənbə sayılır.
Mövzu üzrə məruzə edən laboratoriyanın elmi işçisi filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Ramil Bayramov fin türkologiyasının tarixi haqqında ətraflı məlumat verərək, Finlandiyada türkoloji tədqiqatlara marağın yaranma səbəblərini diqqətə çatdırıb. Qeyd edilib ki, tarixən türk və fin xalqları arasında müxtəlif istiqamətli əlaqələr mövcud olub. Belə yaxın əlaqələr fin xalqının öz kökünü, tarixini, mədəniyyətini araşdırarkən türk xalqlarının da tarixinə nəzər yetirmək kimi zərurəti ortaya çıxarıb. Nəticədə fin alimlərinin türk dünyasına diqqəti artıb, sonradan burada türkologiya peşəkar bir elmi fəaliyyət sahəsinə çevrilib.
Bildirilib ki, M.Kastren, Q.Ramstedt, M.Rəsənen kimi fin alimləri öz tədqiqatları ilə türkologiyaya mühüm töhfələr veriblər. M.Kastrenin türkologiyada ən önəmli xidməti “Altay dilləri nəzəriyyəsi”ni yaratması olub. M.Kastren Ural-Altay dilləri qrupunu başlıca beş sahəyə ayırmağı düzgün hesab edib (fin-uqor, samoyet, türk-tatar, monqol, tunqus və şivələri) və bu dil ailəsinə Altay adını verib. Q.Ramstedt Ural-Altay nəzəriyyəsinə qarşı çıxıb, yalnız altay dillərinin qohumluğunu qəbul edərək buraya Koreya və yapon dillərini də aid edib. O, həmçinin türk dillərinin təsnifini aparıb, onları çuvaş dili, yakut dili, Qərb qrupu, Şərq qrupu və Cənub qrupu olmaqla beş qrupa ayırıb. M.Rəsənen türk dillərinin fonologiya və morfologiyası haqqında önəmli əsərlər qələmə alıb. Onun türkologiyada daha çox diqqətçəkən araşdırması 1969-cu ildə nəşr olunan “Türk dillərinin etimoloji lüğəti” kitabıdır. M.Rəsənenin “Ural-Altay leksikasına aid tədqiqatlar”, “Türk dillərinin tarixi fonetikasına dair materiallar” adlı tədqiqat əsərləri xüsusi diqqət çəkir.
Məruzəçi Finlandiyada tarixən mövcud olan və fəaliyyətləri ilə diqqət çəkən Fin-Uqor Cəmiyyəti və Fin Arxeoloji Cəmiyyəti adlı elmi təşkilatların türkologiya sahəsində həyata keçirdiyi tədbirlər barədə də məlumat verib.
Dosent İslam Vəliyev, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Sevinc Abdullayeva və magistrantlar çıxış edərək Avropada türkoloji dilçiliyə dair aparılan araşdırmaların ölkəmizdə təbliği və tədqiqinin zəruri olduğunu bildiriblər.
Bölmənin digər xəbərləri
