Beynəlxalq təcrübədən yerli modellərə: parklanmanın idarə olunmasına elmi yanaşma
Bakı, 4 avqust, AZƏRTAC
Müasir şəhərlərdə avtomobillərin sayının artması ilə parklanmanın səmərəli təşkili nəqliyyat infrastrukturunun qarşısında duran çağırışlardan birinə çevrilib. Bu istiqamətdə aparılan elmi tədqiqatlar yalnız mövcud problemlərin səbəblərini müəyyənləşdirməyə deyil, həm də şəhər mobilliyinin təkmilləşdirilməsi üçün innovativ həllərin hazırlanmasına xidmət edir. Gənc tədqiqatçıların bu sahədə həyata keçirdiyi araşdırmalar isə gələcəkdə daha rahat, təhlükəsiz və dayanıqlı şəhər mühitinin formalaşdırılmasına töhfə verə bilər.
AZƏRTAC gənclərin elmi fəaliyyətə cəlb edilməsi ilə bağlı silsilə yazılarını davam etdirir.
Azərbaycan Texniki Universitetinin doktorantı Röyal Allahverdiyevin dissertasiya işi şəhərlərdə parklanma yerlərinin seçilməsi və istifadəsi üzrə model və metodların işlənməsinə həsr olunub. Araşdırmanın əsas məqsədi şəhər mühitində parklanmanın daha səmərəli idarə olunmasına töhfə verəcək elmi yanaşmalar hazırlamaqdır. Bu məqsədlə nəqliyyat axınında yaranan ləngimələr, parklanma prosesinə təsir edən amillər və sürücü davranışları müasir simulyasiya üsulları vasitəsilə təhlil olunur.
R.Allahverdiyev bildirib ki, tədqiqat zamanı “AnyLogic” proqramından istifadə etməklə müxtəlif ssenarilər modelləşdirilir. Simulyasiyalar vasitəsilə parklanma məkanına daxil olarkən və ya çıxarkən yaranan ləngimələrin səbəbləri araşdırılır, sonra isə həmin problemlərin aradan qaldırılması üçün mümkün həll yolları qiymətləndirilir. Belə yanaşma real şəraitdə tətbiq olunmazdan əvvəl müxtəlif variantların effektivliyini müqayisə etməyə imkan yaradır.
“Biz sürücülərin davranışlarını da modelləşdiririk. Məsələn, bəzi sürücülər avtomobili girişə yaxın, bəziləri uzaq, digərləri isə təsadüfi yerdə saxlamağa üstünlük verir. Bu davranış modellərini proqram vasitəsilə təhlil edir və hansı variantın hansı şəraitdə daha optimal nəticə verdiyini müəyyənləşdirməyə çalışırıq”, – deyə o bildirib.
Müsahibimizin sözlərinə görə, elmi fəaliyyət zamanı əsas çətinliklərdən biri beynəlxalq elmi məqalələrə çıxışın məhdud olmasıdır. Bununla belə, universitet tərəfindən müxtəlif elmi bazalara çıxış imkanının yaradılması dünya elminin son nailiyyətlərini izləməyə, aparılan tədqiqatları beynəlxalq təcrübə ilə müqayisə etməyə və əldə olunan nəticələrin elmi əsaslandırılmasını gücləndirməyə imkan verir.
R.Allahverdiyev qeyd edib ki, hər bir tədqiqat geniş ədəbiyyat təhlil ilə başlayır. Bu məqsədlə müxtəlif ölkələrdə dərc olunan yüzlərlə indeksli elmi məqalə araşdırılır, tətbiq edilən metodlar müqayisə olunur və hələ kifayət qədər öyrənilməmiş istiqamətlər müəyyənləşdirilir.
Gənc tədqiqatçı hesab edir ki, beynəlxalq təcrübənin yerli şəraitə uyğunlaşdırılması, rəqəmsal modelləşdirmə alətlərindən istifadə və elmi əsaslandırılmış yanaşmalar şəhərlərdə parklanmanın daha səmərəli təşkilinə, nəqliyyat axınının optimallaşdırılmasına və sakinlər üçün daha rahat şəhər mühitinin formalaşdırılmasına mühüm töhfə verə bilər.
Müxbir - Lalə Minasazova
Bölmənin digər xəbərləri
