Hörmətli iclas iştirakçıları!

Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev ölkəmizin müstəqilliyini möhkəmləndirmək, siyasi sabitliyi birdəfəlik olaraq həyatımızın normasına çevirmək və sosial-iqtisadi sahələrin sürətli inkişafını təmin etməklə bərabər, ətraf mühit problemlərinin həlli, bu sahədə vahid idarəetmə sisteminin yaradılması məqsədi ilə 2001-ci ildə ətraf mühitin müxtəlif sahələrində fəaliyyət göstərən ayrı-ayrı dövlət qurumlarının birləşdirilərək, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin yaradılması haqqında Fərman imzaladı. Nazirlik qarşısında ölkədə ekoloji durumun sağlamlaşdırılması sahəsində təxirəsalınmaz tədbirlərin həyata keçirilməsi vəzifələri qoyuldu.

Ötən dövr ərzində aparılmış məqsədyönlü dövlət siyasəti və Sizin tərəfinizdən, cənab Prezident, bu siyasətin uğurla davam etdirilməsi, ətraf mühit problemlərinin həllinə göstərdiyiniz xüsusi diqqət və qayğı nəticəsində bir sıra irəliləyişlər əldə edilmişdir.

İcazə verin, bu sahədə 2005-ci ildə görülmüş işlər barədə Sizə hesabat verim.

Qonşu ölkələrdə tamamilə dağılmış ətraf mühit üzrə monitorinq sistemi respublikada ətraf mühit komponentləri olan havanın, torpağın və suyun çirklənmə vəziyyətinə səmərəli nəzarətin həyata keçirilməsi məqsədi ilə bilavasitə Sizin tapşırığınızla tam bərpa edilmişdir. Müasir tələblərə cavab verən cihaz və avadanlıqla təchiz olunmaqla, ətraf mühitdə əvvəllər təyin edilməsi mümkün olan 30 çirkləndirici əvəzinə, 3000-ə qədər təhlükəli çirkləndiricinin müəyyənləşdirilməsinə imkan verən 8 laboratoriyanın fəaliyyəti yenidən təşkil edilmiş, analitik tədqiqat işləri avtomatlaşdırılaraq, müasir tələblər səviyyəsinə çatdırılmışdır.

İndi atmosferin, daxili su hövzələrinin, transsərhəd çayların keyfiyyət göstəriciləri, habelə radioaktiv fon üzərində aparılan monitorinqin nəticələri gündəlik, ongünlük və aylıq bülletenlərdə çap olunaraq, aidiyyəti dövlət strukturlarına təqdim olunur, internetdə yerləşdirilir.

Əsas ekoloji problemlərdən hesab olunan, ölkə ərazisinə xaricdə formalaşaraq daxil olan çaylarda süyün keyfiyyətinə operativ nəzarət edilməsi məqsədi ilə Qazax və Beyləqan rayonlarında müasir standartlara cavab verən analitik tədqiqat laboratoriyaları yaradılmış və istifadəyə verilmişdir.

Təhlükəli tullantıların yerləşdirilməsi üçün Bakı-Rusiya sərhədi yolunun 26 kilometrliyində - Sumqayıtın 11 kilometrliyində müasir tələblərə cavab verən poliqon tikilərək istifadəyə verilmiş və burada artıq 40 min kubmetr civə tərkibli zəhərli tullantının xüsusi şəraitdə saxlanılması təmin edilmişdir.

Ölkədə, xüsusilə respublikanın iri şəhərlərində bərk məişət tullantılarının idarə olunmasına dair proqram layihəsi hazırlanmışdır.

Bioloji müxtəlifliyin qorunub saxlanılması və daha da inkişaf etdirilməsi məqsədi ilə ölkədə ilk dəfə olaraq, xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazisi vahidi kimi, ümumi sahəsi 114 min hektar olan 6 milli park yaradılmışdır. Bu iş 2005-ci ildə də davam etdirilmişdir.

Hörmətli cənab Prezident!

Yeni yaradılmış milli parklardan bir neçəsinin rəsmi açılışında Sizin şəxsən iştirak etməyiniz, bu sahədə mövcud olan maneələrin aradan qaldırılmasına ciddi mesaj vermiş, ölkəmizdə bu sahəyə olan diqqəti əyani nümayiş etdirmişdir.

“Azərbaycan Respublikasında hidrometeorologiyanın inkişafı proqramı”nın icrası uğurla davam etdirilmiş, Finlandiya istehsalı olan ən müasir avtomatik meteoroloji stansiyalar (5 komplekt) və digər müasir ölçü cihazları quraşdırılmaqla, dövlət hidrometeoroloji müşahidə şəbəkəsinin modernləşdirilməsi davam etdirilməkdədir.

Ölkədə ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində əsas fəaliyyət “çirkləndirən ödəyir” prinsipi əsasında qurulmuş, nəticədə ətraf mühitin mühafizəsi üzrə dövlət fonduna daxilolmalar nəzərəçapacaq dərəcədə artırılmışdır. Belə ki, 2004-2005-ci illərdə fonda 4,55 milyard manat vəsaitin ödənilməsi təmin edilmişdir ki, bu da 2002-2003-cü illərlə müqayisədə (2,22 milyard man.) 2 dəfə çoxdur.

2001-ci ildən bu günədək aparılmış geoloji-kəşfiyyat işləri nəticəsində, 4 yeni qızıl yatağı da daxil olmaqla, 53 (2005-ci ildə 14) faydalı qazıntı yatağı aşkar edilmiş, ölkənin bu istiqamətdə sənayesinin inkişafı üçün şərait yaradılmışdır.

Geoloji-kəşfiyyat işlərinin daha səmərəli aparılmasının təmin edilməsi üçün Fiziki-Kimyəvi Tədqiqatlar Mərkəzinin fəaliyyəti, demək olar ki, sıfırdan başlayaraq, yenidən təşkil edilmişdir.

Hörmətli cənab Prezident!

Fürsətdən istifadə edərək, geoloji-kəşfiyyat işlərində əldə edilmiş bir nailiyyəti də diqqətinizə çatdırım. Azərbaycan tarixində ilk dəfə olaraq, yeni kəşf edilmiş səpinti qızıl yataqlarında aparılmış sənaye-sınaq-kəşfiyyat işləri nəticəsində 573,3 qram miqdarında yüksək əyarlı sərbəst qızıl əldə olunmuşdur və bunu Sizə nümayiş etdirmək istərdim.

Cənab Prezident, yeni kəşf olunan qızıl yataqlarından 2004-cü ildə Sizin tapşırığınızla alınmış qurğuların köməyi ilə kəşfiyyat, həm də sənaye təcrübə işləri aparılarkən bu cür qızıl əldə olunmuşdur.

İLHAM ƏLİYEV: Azərbaycanın ilk təbii qızılı. Yəni bundan əvvəl Azərbaycanda belə miqyasda təbii qızıl olmayıbdır.

HÜSEYNQULU BAĞIROV: Bəli, belə miqyasda yox idi, olmayıb. Kəşfiyyat-axtarış işləri aparılıb, tapılıbdır. Ola bilsin, qədim zamanlarda, min il, beş yüz il əvvəl Azərbaycanda olubdur.

İLHAM ƏLİYEV: Bu, hansı yataqdan çıxarılıbdır?

HÜSEYNQULU BAĞIROV: Naxçıvanda və Kiçik Qafqaz dağlarındakı yataqdan çıxarılıbdır. Ümumiyyətlə, bu sahədə aparılan işlərin nəticəsidir.

Cənab Prezident, Sizin tapşırığınıza əsasən, əldə olunan bu təbii qızıl nümunəsi Azərbaycan Tarixi Muzeyində saxlanılmaq üçün qanuni şəkildə təqdim olunacaqdır.

Sizin tapşırığınıza əsasən, Abşeron yarımadasının yararsız vəziyyətə düşmüş torpaq sahələrinin, o cümlədən Heydər Əliyev adına beynəlxalq hava limanının ətraf ərazilərinin, Bibiheybət ərazisinin, Heydər Əliyev prospektinin aeroport yolu hissəsinin, Abşeron göllərinin, Bakı buxtasının ekoloji vəziyyətinin bərpa edilməsi məqsədi ilə irimiqyaslı tədqiqat işləri aparılmış, layihə təklifləri hazırlanmışdır. Bu problemlərin ölkə iqtisadiyyatı inkişaf etdikcə, imkanlar artdıqca mərhələlərlə həll edilməsi mümkündür.

Azərbaycanın su ehtiyatlarının 70 faizinin ölkə ərazisindən kənarda formalaşması və Gürcüstanla müqayisədə su ehtiyatının təqribən 6 dəfə az olması, Kür və Araz çaylarının qonşu dövlətlərin ərazilərində həddindən artıq çirklənməyə məruz qalması, əhalinin, əsasən də Kür və Arazboyu yaşayış məntəqələrinin keyfiyyətli içməli su ilə təmin edilməsinə diqqəti cəlb edir.

Hörmətli cənab Prezident! Yeri gəlmişkən, məlumat verim ki, Bakı, Sumqayıt şəhərlərinin və Abşeron yarımadasının digər yaşayış məntəqələrinin keyfiyyətli içməli suya olan tələbatının yaxşılaşdırılması barədə verdiyiniz tapşırığın icrası olaraq, Oğuz-Qəbələ sahəsində yeraltı suların kəşfiyyatı uğurla davam edir. Qazılmış quyularda ehtimal olunandan 2-3 dəfə artıq su ehtiyatı müəyyən edilmişdir. Bu şəkil həmin prosesi nümayiş etdirir.

Zati-aliləri cənab Prezident!

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin çoxminli kollektivi adından Sizi əmin etmək istəyirəm ki, əsası ulu öndərimiz Heydər Əliyev tərəfindən qoyulmuş və Sizin tərəfinizdən uğurla, qətiyyətlə, Sizə xas olan dəmir iradəyə söykənərək davam etdirilən siyasətin, o cümlədən ətraf mühit strategiyasının həyata keçirilməsi üçün üzərimizə düşən vəzifələrin öhdəsindən layiqincə gələcək, respublikamızın ekoloji mühitinin sağlamlaşdırılmasına nail olacağıq.

İLHAM ƏLİYEV: Mən tapşırmışam ki, ekoloji proqram hazırlansın. Siz bu işlə məşğulsunuz. Biz gərək buna böyük diqqət göstərək, bizim iqtisadi imkanlarımız artır, maddi resurslarımız artır. Azərbaycanın və Bakının ekoloji vəziyyətini biz gərək yaxşılaşdıraq. Çünku xüsusilə Bakıda, Abşeron yarımadasında vəziyyət o qədər də ürəkaçan deyildir. Ona görə proqramı hazırlayın. Yəqin ki, biz ayrıca müşavirə keçirəcəyik və bütün bu məsələləri müzakirə edəcəyik.

Bu qızılı da apar, muzeyə qoyarsınız.