Ekspert: Azərbaycan region üçün AI həlləri hazırlayan və ixrac edən ölkəyə çevrilə bilər
Bakı, 15 sentyabr, AZƏRTAC
Süni intellekt (AI) Azərbaycanda yalnız texnologiya sektorunun inkişafına təsir edən bir alət kimi qiymətləndirilməməlidir. AI iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində yeni məhsulların, xidmətlərin və hətta yeni biznes modellərinin yaranmasına səbəb ola bilər.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında süni intellekt üzrə ekspert Dilarə Zamanova deyib.
“İlk növbədə fintech və maliyyə texnologiyaları istiqamətində böyük potensial görürəm. Süni intellekt müştərilərin maliyyə davranışlarını analiz etmək, riskləri daha dəqiq qiymətləndirmək, fırıldaqçılıq hallarını aşkarlamaq, fərdiləşdirilmiş maliyyə məhsulları yaratmaq və kiçik bizneslər üçün maliyyə qərarlarını asanlaşdırmaq üçün istifadə oluna bilər. Bu istiqamət gələcəkdə Azərbaycanda tamamilə yeni maliyyə xidmətlərinin yaranmasına gətirib çıxara bilər. İkinci mühüm istiqamət aqrar texnologiyalardır. Azərbaycanın kənd təsərrüfatında su ehtiyatlarının düzgün idarə olunması, məhsuldarlığın proqnozlaşdırılması, torpağın analiz edilməsi, bitki xəstəliklərinin erkən aşkarlanması və hava şəraitinə uyğun qərarların verilməsi üçün AI-dan istifadə etmək mümkündür. Bu, həm məhsuldarlığı artıra, həm də resurs itkilərini azalda bilər”, - deyə ekspert əlavə edib.
O bildirib ki, sənaye və istehsalat sahəsində də ciddi imkanlar var. Azərbaycanda AI əsaslı proqnozlaşdırıcı texniki xidmət sistemləri qurmaq, avadanlıqların nasazlığını əvvəlcədən müəyyən etmək, istehsal proseslərini optimallaşdırmaq və enerji sərfiyyatını azaltmaq mümkündür. Xüsusilə enerji sektorunda bu texnologiyaların iqtisadi əhəmiyyəti daha böyük ola bilər. Digər böyük istiqamət logistika və nəqliyyatdır. AI marşrutların optimallaşdırılması, yük axınının proqnozlaşdırılması, nəqliyyat sıxlığının idarə edilməsi və logistika xərclərinin azaldılması üçün istifadə edilə bilər: “Azərbaycanın coğrafi mövqeyini nəzərə alsaq, bu sahə həm daxili iqtisadiyyat, həm də regional logistika baxımından maraqlı perspektiv yaradır. Həmçinin səhiyyə texnologiyaları, təhsil texnologiyaları və ağıllı şəhər həllərini perspektivli hesab edirəm. Burada məqsəd yalnız mövcud prosesləri avtomatlaşdırmaq deyil, insanlara fərdiləşdirilmiş xidmətlər təqdim edən yeni sistemlər yaratmaqdır. Düşünürəm ki, Azərbaycanın ən böyük fürsətlərindən biri AI məhsul və xidmətlərinin ixracıdır. Azərbaycan yalnız xaricdən AI texnologiyası alan ölkə olmaq əvəzinə, region üçün AI həlləri hazırlayan və ixrac edən ölkəyə çevrilə bilər. Bunun üçün yerli AI mütəxəssislərinin hazırlanması, universitetlərlə biznes arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi, startaplara dəstək, hesablama infrastrukturu və Azərbaycan dilində keyfiyyətli məlumat bazalarının yaradılması vacibdir. Burada xüsusilə Azərbaycan dilində AI ekosisteminin formalaşdırılması ayrıca iqtisadi istiqamətə çevrilə bilər. Azərbaycan dilində böyük dil modelləri, səs texnologiyaları, hüquqi və maliyyə AI sistemləri, dövlət xidmətləri üçün virtual assistentlər və müxtəlif sektorlar üçün lokal AI məhsulları hazırlamaq həm daxili bazarda, həm də Azərbaycan dilində xidmətə ehtiyacı olan digər bazarlarda kommersiya potensialı yarada bilər”.