Bakı, 9 oktyabr, AZƏRTAC

Azərbaycanın müstəqil xarici siyasəti milli maraqların qorunması, çoxvektorlu tərəfdaşlıq münasibətlərinin inkişaf etdirilməsi, müttəfiqlik əlaqələrinin genişləndirilməsi və beynəlxalq münasibətlərdə balanslaşdırılmış yanaşmanın təmin olunması prinsiplərinə əsaslanır. Məhz bu strateji yanaşma ölkəmizə müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq qurmaq, regional və qlobal proseslərdə fəal iştirak etmək, eyni zamanda, beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyini davamlı şəkildə gücləndirmək imkanı verir. Bu gün Azərbaycan yalnız regional proseslərin iştirakçısı deyil, həm də beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafına töhfə verən, mühüm təşəbbüslərlə çıxış edən və geniş coğrafiyanı əhatə edən strateji layihələrin reallaşdırılmasında fəal rol oynayan dövlətdir. Nəqliyyat-kommunikasiya dəhlizləri, enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi əməkdaşlıq və regional bağlantıların inkişafı istiqamətində həyata keçirilən layihələr ölkəmizin geosiyasi və geoiqtisadi əhəmiyyətini daha da artırır. Eyni zamanda, müxtəlif beynəlxalq platformalarda irəli sürülən təşəbbüslər Azərbaycanın dialoq, əməkdaşlıq və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan münasibətlərin təşviqində rolunu möhkəmləndirir.

Bütün bu amillər Azərbaycanın regional və beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş və mühüm strateji aktor kimi mövqeyini gücləndirir. Ölkəmizin artan siyasi, iqtisadi və diplomatik nüfuzu qlobal gündəlikdə aktual məsələlərin müzakirəsi və həlli prosesində onun mövqeyinin nəzərə alınmasını daha da əhəmiyyətli edir. Bununla da Azərbaycanın müstəqil və balanslaşdırılmış xarici siyasəti yalnız milli maraqların təmin olunmasına deyil, həm də regional sabitliyin, beynəlxalq əməkdaşlığın və qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlığın inkişafına xidmət edən mühüm strateji amilə çevrilir.

Beynəlxalq təşkilatlarda sədrlik və mühüm tədbirlərə ev sahibliyi

Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən, strateji məntiqə əsaslanan uğurlu xarici siyasətinin təzahürlərini Azərbaycanın qarşıdakı illərdə beynəlxalq təşkilatlarda öz üzərinə götürəcəyi liderlik missiyalarında görmək olur. Bu təcrübə perspektiv üçün əhəmiyyətli olmaqla qlobal və regional etimadın göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər. Çünki yaxın illər üçün elan ediləcək sədrliklər, həmçinin beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi missiyası Azərbaycanın qlobal diplomatiyada artan çəkisinin və etibarlı tərəfdaş imicinin bariz sübutu kimi diqqət mərkəzinə düşür.

Beləliklə, Azərbaycan Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Görüşü, Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT), Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə (CICA) və MDB çərçivəsində sədrlik funksiyalarını həyata keçirən ölkə olacaq.

Bundan başqa, 2027-ci ildə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına (İƏT) sədrlik Azərbaycana keçəcək və qurumun Zirvə görüşü ölkəmizdə keçiriləcək. Eyni zamanda, 2028-ci ildə Azərbaycanın Avropa Siyasi Birliyinin Zirvə görüşünə ev sahibliyi etməsi planlaşdırılır.

Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas istiqamətləri üzrə ölkəmizin mövqeyi və rolu daha da güclənəcək:

- Xəzər hövzəsi ilə Mərkəzi Asiyanın geosiyasi və iqtisadi baxımdan inteqrasiyasında Azərbaycan həlledici rol oynayır;

- Türk dünyasının birliyinin möhkəmləndirilməsi, iqtisadi, nəqliyyat və humanitar əlaqələrin dərinləşməsində ölkəmiz lokomotivdir;

- Asiya qitəsində təhlükəsizlik və əməkdaşlıq məsələlərinin müzakirə olunduğu platformada Azərbaycanın fəal iştirakı onun qlobal təsir imkanlarını böyüdür;

- Azərbaycan MDB məkanında inteqrasiya və əməkdaşlıq proseslərinə töhfə verən geosiyasi aktor mandatını inkişaf etdirəcək;

- İslam dünyası içərisində Azərbaycanın həmrəylik üçün irəli sürdüyü ideyalar dəstək qazanacaq;

- Avropa Siyasi Birliyinə ev sahibliyi Asiya və Avropa məkanını Bakının gündəliyinə kökləyəcək.

MDB-də ilk

Ötən illər ərzində Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi dövlətimizin MDB-yə sədrliyini öz üzərinə götürməsinə mane olan əsas amillərdən biri idi. Bu gün reallıqlar dəyişib və Bakı postmüharibə gerçəkliklərindəki xarici siyasətində yeni məcra açır.

Bu mənada Azərbaycanın MDB-yə sədrlik etməyə hazırlaşması tarixi əhəmiyyət daşıyır. 2027-ci ildə sədrlik Özbəkistana, 2028-ci ildə isə Azərbaycana keçəcək. Bununla da, Türkmənistan, Özbəkistan və Azərbaycan qurumun sədrlik troykasını formalaşdırır. Azərbaycanın MDB-yə sədrliyi Cənubi Qafqazda yaranan yeni geosiyasi reallıqlara əsaslanacaq. Bu, Azərbaycanın yeni paradiqmalarının MDB daxilində öz mühüm təsirlərini göstərməsi ilə nəticələnəcək.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Türkmənistanın Türkmənbaşı şəhərində keçirilən MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasındakı çıxışı ölkəmizin xarici siyasət strategiyası, regional liderliyi və MDB məkanındakı gələcək planları baxımından bir sıra mühüm mesajlarla zəngindir.

Dövlətimizin başçısı iclasdakı nitqində MDB-nin ötən illər ərzində dövlətlərarası siyasi dialoqun təmin edilməsi və əməkdaşlığın inkişafı üçün zəruri platforma kimi özünü təsdiqlədiyini vurğulayıb. Bu, Azərbaycanın regional təşkilatlarla qarşılıqlı fəaliyyətə konstruktiv yanaşdığını və praqmatizmə sadiqliyini bir daha nümayiş etdirir. Prezidentin MDB-nin mədəniyyət paytaxtı Laçındakı tədbirləri vurğulaması postmünaqişə reallıqlarının və quruculuq işlərinin beynəlxalq müstəvidə təbliği baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.

Nəqliyyat və logistika sahəsində əlverişli mövqe

Prezident İlham Əliyev iclasdakı çıxışında Azərbaycanın qlobal logistika və nəqliyyat xəritəsindəki mövqeyinə də diqqət çəkib. O deyib:

“Əlverişli coğrafi mövqeyə malik olan ölkəmiz müasir nəqliyyat və logistika infrastrukturunu praktik olaraq sıfırdan qurub. Azərbaycan regionun əsas nəqliyyat qovşaqlarından biri kimi öz mövqeyini davamlı olaraq möhkəmləndirir, Şimal-Cənub və Şərq-Qərb beynəlxalq dəhlizləri boyunca etibarlı tranziti təmin edir.

2026-cı ilin birinci yarısında Azərbaycandan keçən tranzit daşımalarının həcmi 10 faiz artaraq təxminən 8 milyon tona çatıb. Ortamüddətli perspektivdə məqsədimiz Şərq-Qərb marşrutu və Şimal-Cənub marşrutu üzrə Azərbaycandan keçən yükdaşımaları hər bir istiqamətdə 15 milyon tona çatdırmaqdır”.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatı Azərbaycanın qlobal nəqliyyat və logistika xaritəsindəki strateji rolunu, iqtisadi potensialını və MDB məkanının inkişafına verdiyi real töhfələri nümayiş etdirir. Ölkəmizin əlverişli coğrafi mövqeyindən maksimum yararlanaraq müasir nəqliyyat-logistika infrastrukturunu praktiki olaraq sıfırdan qurması güclü geoiqtisadi platforma yaradır. Bu müstəvi bütün Avrasiya məkanı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. 2026-cı ilin birinci yarısında tranzit daşımalarının həcminin 10 faiz artaraq təxminən 8 milyon tona çatması və hər iki əsas istiqamət üzrə (Şərq-Qərb və Şimal-Cənub) hədəfin 15 milyon tona yüksəldilməsi Azərbaycanın iqtisadi maraqlarının real təməllərə söykəndiyini təsdiqləyir.

Azərbaycanın təmin etdiyi təhlükəsiz və etibarlı tranzit imkanları, xüsusilə Mərkəzi Asiya ölkələri də daxil olmaqla, MDB üzvü olan dənizə çıxışı olmayan dövlətlərin qlobal bazarlara çıxışını asanlaşdıran strateji nəqliyyat-logistika xətti kimi mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Şimal-Cənub və Şərq-Qərb beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin qovşağında yerləşən Azərbaycan MDB məkanındakı tərəfdaşlarını bir-birinə bağlayan körpü rolunu oynayır. Bu da üzv dövlətlər arasındakı ticarət dövriyyəsinin artmasına birbaşa təsir göstərir.

Göründüyü kimi, ölkəmiz ikitərəfli və çoxtərəfli münasibətlərdə inteqrasiya proseslərinə böyük töhfə verir. Azərbaycan MDB çərçivəsində də inteqrasiya və gələcək idarəçilik proseslərində fəal, məsuliyyətli və təşəbbüskar aktor olduğunu bir daha təsdiqləyəcək.