Bakı, 8 noyabr (AZƏRTAC). Azərbaycan gəncləri daim dövlətin diqqət mərkəzindədir. Gənclərin hərtərəfli inkişafı ölkənin sosial-iqtisadi, elmi və mədəni inkişafı ilə sıx əlaqədədir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondundan (EİF) AZƏRTAC-a bildirmişlər ki, əsası ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulmuş gənclər siyasəti bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir.

Dövlət gənclər siyasəti - yeni nəslin öz bilik və bacarıqlarının, təbii potensialının səmərəli şəkildə reallaşdırılmasını, cəmiyyətdə layiqli yer tutmasını təmin edən şəraitin yaradılması məqsədi ilə dövlət tərəfindən müəyyən edilmiş prioritetlər və həyata keçirilən tədbirlər sistemidir. Azərbaycan gənclərinin cəmiyyətin inkişafında və bu istiqamətdə qarşıya çıxan problemlərin həllində rolunu artırmaq, ölkənin gələcək inkişafında iştirakını və məsuliyyətini yüksəltmək, həmçinin beynəlxalq aləmə inteqrasiyasını sürətləndirmək dövlətin qarşıya qoyduğu əsas prioritetlərdəndir. Azərbaycanın innovasiyalı inkişafa keçidinin zəruriliyi insan kapitalının gerçəkləşdirilməsinə, insanların potensial imkanlarının səmərəli reallaşdırılmasına əsaslanan elmi strategiyanın tətbiqini şərtləndirir. Qlobal rəqabət şəraitində respublikanın elmi potensialının davamlı şəkildə yüksəldilməsi, gənc, yaradıcı, yüksək intellektual səviyyəli insanların istedadından maksimum istifadə edilməsi dövlətin innovasiyalı inkişafının təmini baxımından son dərəcə zəruridir.

Gənclərin intellektual yüksəlişinə sərmayə qoyulması, onların fərdi keyfiyyət və qabiliyyətlərinin inkişafı, nanotexnologiyaları və digər müasir texnologiyaları dərindən mənimsəmiş yeni alimlər sinfinin yaradılması, intellektin milli inkişafda prioritet amil kimi müəyyənləşdirilməsi də hazırda ölkədə elmin inkişafı üzrə strategiyanın qarşısında dayanan əsas vəzifələrdəndir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev çıxışlarında daim vurğulayır ki, iqtisadi resursların insan kapitalının inkişafına yönəldilməsi yolu ilə formalaşan yeni təfəkkürlü intellektual elita ölkənin perspektiv inkişafının əsas lokomotivi - aparıcı qüvvəsi kimi çıxış edəcəkdir. Məhz bu hədəfin reallaşdırılması məqsədi ilə son illərdə gənclərin elmə cəlb olunmasına, onların xarici ölkələrdə ali təhsil almasına, sosial problemlərinin həllinə imkan yaradan mühüm dövlət proqramları hazırlanmış, sərəncam və fərmanlar imzalanmışdır.

Prezidenti İlham Əliyevin 2011-ci il 6 aprel tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan gəncliyi 2011-2015-ci illərdə” Dövlət Proqramı və bu proqramın həyata keçirilməsi üzrə Tədbirlər planının müvafiq bəndinə əsasən EİF gənc alim və mütəxəssislər üçün qrant müsabiqələrini təşkil edir. Bununla yanaşı, Fond fəal çalışan gənc alimlər haqqında məlumat bazasının yaradılması üzrə işləri də həyata keçirir. Ölkənin gənc alimləri (35 yaşadək) adıçəkilən xüsusi müsabiqədə iştirakla yanaşı Fondun digər müsabiqələrində də layihə üzrə yaradıcı kollektivlərin tərkibində elmi-tədqiqat işlərinin yerinə yetirilməsində fəallıq göstərirlər. Xaricdə elmi tədbirlərdə və təcrübəkeçmədə iştirakı nəzərdə tutan “Mobillik qrantı” müsabiqələrinin qalibləri sırasında gənclərin xüsusi çəkisi getdikcə artır. Gənc alim və mütəxəssislərin Fondun qrantları vasitəsilə dəstəklənməsi respublikada kadr potensialının artırılması işinə xüsusi töhfə hesab oluna bilər.

Gənc alim və mütəxəssislərin birinci qrant müsabiqəsi 2011-ci il noyabrın 10-da elan edilmiş, nəticələri isə 2012-ci il martın 20-də açıqlanmışdır. Bu müsabiqə çərçivəsində maliyyələşdirilmənin həcmi ümumi 496.000 manat olmuş, müsabiqədə 25 layihə qalib gəlmişdir. Müxtəlif qurumlardan olan 72 gənc alim və mütəxəssis bu layihələr üzrə müvəqqəti yaradıcı kollektivlər şəklində elmi-tədqiqatlarla məşğul olmuş, bir sıra elmi proqramları reallaşdırmışlar. Yaşı 35-dək olan layihə rəhbəri və icraçıları arasında gender bərabərliyi müşahidə edilmişdir. Qalib layihələrin rəhbər və icraçıları Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının 37 institutundan 16-sının, bir nazirliyin, iki qeyri-hökumət təşkilatının, iki özəl müəssisənin əməkdaşları, altı ali təhsil müəssisəsinin tələbələri və əməkdaşlarıdırlar. Bir layihə Naxçıvan, bir layihə isə Gəncə şəhərində icra olunmuşdur. Hazırda 20 layihə başa çatmış, beş layihə üzrə işlər davam etdirilir.

Gənc alim və mütəxəssislərin birinci qrant müsabiqəsinin uğurları nəzərə alınmaqla 2013-cü il fevralın 2-də - Gənclər Günündə ikinci müsabiqə elan edilmişdir. Qrant layihələrinin qəbulu üçün nəzərdə tutulmuş müddət ərzində EİF-in icraçı direksiyası qrant iddiaçılarına kömək məqsədi ilə bir neçə məsləhət seminarı keçirmiş, telefon və elektron poçt vasitəsilə qəbul edilmiş müraciətləri cavablandırmış, ortaya çıxan suallara aydınlıq gətirmişdir.

Müsabiqəyə daxil olmuş 50 layihə onların ideyalarının obyektiv formada orijinal ifadəsi (elektron və kağız daşıyıcılarda) və əqli nəticələrinin müəlliflik hüququnun qorunması məqsədi ilə Müəllif Hüquqları Agentliyində müvafiq qeydiyyatdan keçirilmişdir. Layihələrin texniki və elmi ekspertizası işinə EİF-in daimi ekspertləri, müstəqil elmi ekspertlər, eləcə də xarici ekspertlər cəlb olunmuşlar.

Təqdim olunmuş layihələrin cari müsabiqənin elmi prioritetlərinə uyğunluq dərəcəsi müəyyənləşdirilmiş, layihələrin elmi səviyyəsi, onların yerinə yetirilməsi imkanları və potensialı, gözlənilən elmi nəticələri mümkün tətbiq ehtimalı üzrə qiymətləndirilmişdir. Layihələr Fondun Himayədarlar Şurasında da müzakirə olunmuşdur.

Gənc alim və mütəxəssislərin ikinci qrant müsabiqəsi çərçivəsində 25 qalib layihə müəyyənləşdirilmiş, bu layihələrin yerinə yetirilməsi üçün 500 min manat məbləğində vəsait ayrılması qərara alınmışdır.

Qalib layihələr AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika, İnformasiya Texnologiyaları, Kibernetika, Geologiya, Kimya Problemləri, Neft-Kimya Prosesləri, Aşqarlar Kimyası, Botanika, Mikrobiologiya, Ədəbiyyat institutlarında, AMEA-nın Naxçıvan Bölməsinin Batabat Astrofizika Rəsədxanasında, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında, Milli Aviasiya Akademiyasında, Azərbaycan Tibb Universitetində, Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində, Bakı Avrasiya Universitetində, Bakı Dövlət Universitetində, Səhiyyə Nazirliyinin Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutunda, “Ginekologiya və Perinatologiyanın İnkişafına Dəstək” İctimai Birliyində yerinə yetiriləcəkdir. İcraçılar sırasında adıçəkilən qurumlarla yanaşı, Naxçıvan Dövlət Universiteti və Elmi-Tədqiqat Əkinçilik İnstitutunun alim və mütəxəssisləri də vardır.

Qalib layihələrdən 20-si fundamental-tətbiqi xarakterlidir, üçü isə müasir cihaz və avadanlıqlarla təminatı nəzərdə tutur. İki layihə üzrə Azərbaycanda beynəlxalq konfrans təşkil olunacaqdır. Noyabrın 14-15-də Bakıda gənc alim və tələbələrin “Fundamental və tətbiqi geologiya elmi: nailiyyətlər, perspektivlər, problemlər və onların həlli yolları” mövzusunda beşinci beynəlxalq konfransı keçiriləcəkdir.

Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri üzrə yeddi layihə, Yer haqqında elmlər üzrə dörd layihə, kimya elmləri üzrə dörd layihə, biologiya, tibb və aqrar elmləri üzrə yeddi layihə, humanitar və ictimai elmlər üzrə üç layihə qalib olmuşdur.

Müsabiqənin nəticələri ilə www.sdf.gov.az internet səhifəsində tanış olmaq olar.

Noyabrın 8-də müsabiqənin nəticələrinin açıqlanması münasibətlə EİF-in icraçı direksiyasında keçirilən tədbirdə Yaponiyanın tanınmış “Tokyo Boeki Technology Ltd” şirkətinin prezidenti Kazuei Uçidanın rəhbərliyi altında nümayəndə heyəti də iştirak etmişdir. Tərəflər arasında imzalanmış əməkdaşlıq haqqında memoranduma əsasən bu şirkət EİF-in qrant layihələri üzrə ən müasir elektron mikroskopların və digər avadanlıqların alınaraq AMEA-nın Fizika və Geologiya institutlarında, eləcə də Azərbaycan Tibb Universitetində quraşdırılmasında iştirak etmişdir.

Elmin İnkişafı Fondu gənc alim və mütəxəssislərin ikinci qrant müsabiqəsinin qaliblərini təbrik edir, müsabiqə iştirakçılarına və müstəqil elmi ekspertlərə minnətdarlığını bildirir.

Yaxın günlərdə Elmin İnkişafı Fondunun qalib layihə rəhbərləri və icraçıları ilə ənənəvi görüşü keçiriləcəkdir.