Litva Seymində 20 Yanvara həsr olunmuş tədbir keçirilmişdir
Vilnüs, 19 yanvar (AZƏRTAC). Litva Seyminin Konstitusiya zalında Azərbaycan Respublikasının bu ölkədəki səfirliyinin dəstəyi ilə, Bakıda və Vilnüsdə baş vermiş faciəli yanvar hadisələrinə həsr olunmuş “Bakı-Vilnüs: azadlığa gedən yolda yanvar hadisələri” mövzusunda tədbir keçirilmişdir.
Tədbirdə Litva Seyminin vitse-spikeri, deputatlar, ölkənin görkəmli ictimai-siyasi xadimləri, hökumət təmsilçiləri, səfirliyin və Azərbaycan diasporunun nümayəndələri, Litvanın ali təhsil müəssisələrində oxuyan azərbaycanlı tələbələr iştirak etmişlər.
Əvvəlcə tədbir iştirakçıları 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş fotosərgi ilə tanış olmuşlar.
Litva Azərbaycanlıları Cəmiyyətinin sədri Mahir Həmzəyev tədbiri açaraq bildirmişdir ki, Azərbaycan və Litva xalqları Vətənin müstəqilliyi uğrunda canlarından keçmiş oğul və qızlarının xatirəsi önündə baş əyirlər. Bu günlər bütün Azərbaycan xalqı Vətənin müdafiəsinə qalxmış milli qəhrəmanlarının, azadlıq mübarizlərinin xatirəsini yad edir. Bu gün azərbaycanlılar şanlı şəhidlərimizin qarşısında baş əyir, onların məzarlarını Vətənin azadlığı uğrunda mübarizənin, torpağını və müstəqilliyini qorumağın rəmzinə çevrilmiş milyonlarla qərənfilə qərq edirlər.
M.Həmzəyev qeyd etmişdir ki, Bakını və Vilnüsü tarixi hadisələrin oxşarlığı birləşdirir. Sovet imperiyası istər Bakıda, istərsə də Vilnüsdə silahsız insanlara qarşı ağır texnikadan istifadə etmişdir. Lakin dünya ictimaiyyəti bizim xalqlarımızın harayını eşitməmişdir. Xalqlarımız anlamışlar ki, 20 Yanvar və 13 Yanvar Azərbaycanın və Litvanın qələbə günləridir.
Faciəli yanvar hadisələri qurbanlarının xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilmişdir.
Sonra Azərbaycanın Litvadakı səfiri Həsən Məmmədzadəyə söz verilmişdir. Azərbaycan xalqının dərdinə şərik olmaq və həmin faciəli günləri yad etmək üçün gələnlərə minnətdarlığını bildirən səfir demişdir ki, 20 Yanvar tariximizin qara səhifələrindən biridir. Azərbaycan xalqı Vətənin müstəqilliyi uğrunda canlarından keçmiş şəhidləri dərin kədərlə xatırlayır və onların qəhrəmanlığı önündə baş əyir. H.Məmmədzadə Azərbaycanda və Litvada baş vermiş hadisələrin oxşarlığını qeyd etmişdir. Rəsmi məlumatlara görə, 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə 147 nəfər həlak olmuşdur. Səfir vurğulamışdır ki, dinc əhaliyə qarşı cinayət törədilməsində M.Qorbaçovu və sovet imperiyasını günahlandıran ulu öndər Heydər Əliyev yenidən ölkə rəhbərliyinə qayıdan kimi bu hadisələrə lazımi siyasi və hüquqi qiymət verilmişdir. Qara Yanvar Azərbaycanda sovet rejiminin süqutunu göstərmişdir.
H.Məmmədzadə diqqətə çatdırmışdır ki, yanvar faciəsi gələcək nəsillər üçün örnəkdir, dövlətin suverenliyinin və müstəqilliyinin nəyin bahasına başa gəldiyini göstərən nümunədir.
Müstəqilliyini qan bahasına əldə etmiş Azərbaycan və Litva vətənlərinin azadlığı və müstəqilliyi uğrunda həlak olmuş qəhrəmanları ilə fəxr edir.
Sonra “20 Yanvar-1990” sənədli filmi göstərilmişdir.
Avropa Parlamentinin deputatı, Azərbaycan Dövlət İdarəçilik Akademiyasının fəxri doktoru Vitautas Landsberqis tədbirdə çıxış edərək bildirmişdir ki, ötən əsrin 90-cı illərində Bakıda, Tbilisidə və Vilnüsdə terror aktları törətmiş SSRİ rəhbərliyi imperiyanın qorunub saxlanması, xalqların azadlıq arzularının qan içində boğulması üçün insanlığa yaraşmayan bütün üsullardan istifadə etməyi qərara almışdır. Sovet imperiyası Azərbaycanın da, Litvanın da müstəqilliyini təxribat adlandırmışdır.
Bakıda törədilmiş faciə adi hadisə deyil, təcavüzkarların düşünülmüş hərəkəti idi. V.Landsberqis diqqətə çatdırmışdır ki, Bakıda və Litvada baş vermiş yanvar hadisələrini nəzərdən keçirərkən göz önündə fədakarlığı, qəhrəmanlığı, günahsız insanların kütləvi məhvini əks etdirən tarixi hadisələrin geniş xəritəsi canlanır. Azərbaycan və Litva xalqlarını birləşdirən də budur.
Avropa Parlamentinin deputatı demişdir ki, azadlığa gedən yolu heç də asan olmayan Azərbaycan hazırda geosiyasi kontekstdə güclü dövlətdir, xristian və islam dünyaları arasında birləşdirici missiyası ilə tolerantlıq nümunəsidir. Bu mübarizə Azərbaycan xalqının mədəni və siyasi kamilliyini nümayiş etdirmişdir. V.Landsberqis Azərbaycanın Avropa cəmiyyətinə inteqrasiyasını dəstəklədiyini vurğulamışdır.
Litvalı siyasətçi Bakıda və Litvada baş vermiş yanvar hadisələrinin sənədlərini, faciə qurbanlarının siyahısını, hərbi təcavüzkarların əmrlərini əks etdirən birgə albomun nəşr olunmasını təklif etmişdir.
Sonra Leono Qlinskionun “İntizar” filmi nümayiş olunmuşdur.
“13 Yanvar” Qurbanları Cəmiyyətinin sədri Petras Arnoldas, mədəniyyət nazirinin müavini Edvard Truseviç, tarixçi, “Litva-Azərbaycan” Assosiasiyasının prezidenti İmantas Malianas, təhsil və elm nazirinin müavini Edita Tamoşiunayte çıxış edərək bildirmişlər ki, Litvaya müstəqilliyini qazanmaqda kömək edənlərin arasında azərbaycanlılar da olmuşlar və onlar “13 Yanvar” xatirə medalları ilə təltif edilmişlər. Qeyd olunmuşdur ki, Litva Avropa ittifaqına sədrliyi müddətində Azərbaycanın da iştirak etdiyi “Şərq Tərəfdaşlığı” Proqramına diqqət göstərəcəkdir.
Litva-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunun sədri Yuras Pojela demişdir ki, bu tədbir tarixin unudulmadığını, onun yaşadığını göstərir. Deməli, birgə gələcək də qurulacaqdır. Məqsədimiz xalqlarımızın dostluğunu möhkəmləndirməkdir. Litva Azərbaycanın Avropaya yoludur.
Antakalnis qəbiristanlığında uyuyan müstəqillik müdafiəçilərinin məzarları üzərinə tədbir iştirakçıları adından çiçəklər qoyulmuşdur.
Nigar Hüseynova
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Vilnüs