Moldova vətəndaşlarının əhəmiyyətli bir hissəsi Aİ-yə inteqrasiyanı dəstəkləmir ŞƏRH
Bakı, 24 oktyabr, AZƏRTAC
Oktyabrın 20-də Moldovada prezident seçkiləri və respublikanın Avropa İttifaqına daxil olması ilə bağlı konstitusiya referendumu keçirildi. Qeyd olunduğu kimi birinci turda prezidentlik uğrunda mübarizədə qalib müəyyənləşmədi, avrointeqrasiya tərəfdarları isə kiçik fərqlə qalib gəldilər. Ancaq bunu artıq “Pirr qələbəsi” də adlandırırlar, ona görə ki, nəticələr ölkənin yarıya bölündüyünü göstərdi.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Rəşad Mahmudov söyləyib.
O bildirib ki, oktyabrın 21-də Moldova Mərkəzi Seçki Komissiyası bir gün əvvəl keçirilmiş prezident seçkilərinin və Moldovanın Aİ-yə daxil olması ilə bağlı referendumun ilkin nəticələrini dərc etdi. Beləliklə, prezident seçkiləri kampaniyası sensasiya ilə nəticələnmədi. Namizədlərdən heç biri mütləq səs çoxluğunu qazanmadığından, Maya Sandu və Aleksandr Stoyanoqlo noyabrın 3-də keçiriləcək ikinci turda prezidentlik uğrunda mübarizə aparacaqlar.
“Ancaq səslərin hesablanmasının ilk nəticələri çoxlarını şoka saldı. İlk növbədə, Moldovanın hazırkı iqtidar tərəfdarlarını məyus etdi. Prezident tərəfdarları təkid edirdilər ki, Maya Sandu elə ilk turdaca qalib gələcək və konstitusiya referendumunda moldovalıların böyük əksəriyyəti ölkənin Avropa İttifaqına üzvlüyünə səs verəcək. Ancaq səsvermənin nəticələri göstərdi ki, Moldovada heç də hamı Avropanın siyasi oyunlarına getmək istəmir. Ölkə daxilində vətəndaşların 46 faizi Moldovanın Aİ-yə qoşulması məqsədilə konstitusiyaya dəyişiklik edilməsinin “lehinə” səs verdi və yalnız xaricdəki diaspor nəticəni çox simvolik, lakin qələbə üçün kifayət edən 50,4 faizə çatdırdı.
Faizlərdə fərq o qədər də hiss olunmur, ancaq seçici sayını görəndə tam başqa mənzərə yaranır: 750 min 238 nəfər Aİ-nin lehinə, 738 min 636 nəfər isə əleyhinədir. Yəni, Aİ tərəfdarlarının üstünlüyü proqnozlaşdırılandan xeyli aşağı oldu. Seçki kampaniyasının gedişi, eləcə də seçkilərin birinci turunun ilkin nəticələri birmənalı şəkildə Moldova cəmiyyətində dərin vətəndaş və siyasi parçalanma hallarını üzə çıxardı. Üstəlik, illər boyu boş vədlərdən yığılan yorğunluq da özünü hiss etdirdi.
Eyni zamanda, seçkilərin nəticələri aydın şəkildə göstərdi ki, Moldovanın özündə vətəndaşların əhəmiyyətli bir hissəsi Aİ-yə doğru inteqrasiyanı dəstəkləmir. Lehinə verilən minimum səs çoxluğu belə deməyə əsas verir ki, Moldova cəmiyyətinin yarısı Avropaya getməyə tələsmir və yalnız diaspor referendumda həlledici amil kimi çıxış etdi. Maraqlıdır ki, 1,2 milyona qədər moldovalı xaricdə yaşayır, ölkə əhalisi isə 2,5 milyondur. Bu o deməkdir ki, bazar günü keçirilən səsvermədə diaspor səslərinin həlledici rol oynayacağı gözlənilirdi”, - deyə deputat qeyd edib.
Ölkədə yaşayan, problemlərini özü həll edən moldovalı seçicinin daha praqmatik çıxdığını deyən Rəşad Mahmudov əlavə edib: “Xarici medianın da yazdığı kimi, onlar Avropa haqqında emosional şüarları deyil, iqtisadiyyatın real vəziyyətini, korrupsiyanı və sosial vəziyyətlərini qiymətləndirdilər. Bu, həm də onu təsdiqlədi ki, Moldovada heç də hamı avrointeqrasiyanı vahid və alternativsiz proses kimi dəyərləndirmir. Ölkənin üzləşdiyi problemlər əksər vətəndaşlara təsirsiz ötüşməyib. Bu baxımdan Sandu və onun avropapərəst kursuna görə ölkədə ciddi narazılıq var. Maya Sandunun Avropa rəsmiləri ilə görüşləri əvvəlcə onun seçicilərini sevindirirdi, lakin bu görüşlərin pensiyaların, maaşların və sosial müavinətlərin artmasına səbəb olmadığı və inflyasiyanın artmaqda davam etdiyi aydınlaşdıqda, Aİ-yə daxil olmaq barədə ritorika qıcıq yaratmağa başladı. Bunun nəticəsi olaraq moldovalılar prezident seçkilərinə ölkə boyu hökm sürən ciddi problemlərdən yaranmış əsəb və gərginliklə getdilər.
Bundan başqa Moldovada keçirilən referendum və prezident seçkilərinə Qərbin faciəyə sürüklədiyi Ukraynada baş verənlər də təsirsiz ötüşmədi. Qərbin Ukraynada inteqrasiya oyunu və bunun fonunda baş verən dəhşətli hadisələr Moldova seçiciləri üçün sadəcə dərs oldu. Moldovalılar bir daha əmin oldular ki, Qərb üçün öncə öz maraqlarıdır və geosiyasi ambisiyalarını təmin etməkdə heç nədən çəkinmirlər. İnsan hüquqları və demokratiya adı altında başqa ölkələrin daxili işlərinə qarışmaqla Qərb real işlər əvəzinə reallıqdan uzaq vədlər verir və nəticə gözlənilən olmur. Demokratik dəyərləri təbliğ etmək və Avropa ailəsinə qoşulmaq bəhanəsi ilə Qərb Moldovanı istər-istəməz vətəndaş qarşıdurmasına və hərbi diktaturanın güclənməsinə gətirib çıxaracaq perspektivə doğru sövq edir. Görünən budur”.