ATU-nun Psixiatriya kafedrasının yaranmasının 100 illiyinə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans işə başlayıb VİDEO
Bakı, 22 may, Göyçək Mahmudlu, AZƏRTAC
Mayın 22-də Azərbaycan Tibb Universitetində (ATU) Psixiatriya kafedrasının yaranmasının 100 illiyinə həsr edilmiş “Məhkəmə psixiatriyasının aktual problemləri” mövzusunda beynəlxalq konfrans işə başlayıb. Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyi, ATU və Məhkəmə Psixiatrik Ekspertiza Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə keçirilən tədbirdə Türkiyə, Gürcüstan, Rusiya, Qazaxıstan və Belarusdan olan mütəxəssislər də iştirak edirlər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, konfransda çıxış edən ATU-nun rektoru, tibb elmləri doktoru, professor Gəray Gəraybəyli yubiley ilində ölkəmizdə psixi sağlamlıq sahəsinin inkişaf tarixinin, bu yolda əziyyət çəkmiş alimlərin fədakar əməyinin, elmə və təhsilə verilən böyük dəyərin yad olunduğunu bildirib. Psixiatriya kafedrasının təkcə elmi araşdırmaların və akademik biliklərin mərkəzi olmadığını, həm də minlərlə həkimin, psixiatr və psixoloqun yetişdiyi bir məktəbə çevrildiyini qeyd edib: “Azərbaycanda ixtisaslı tibbi kadrların hazırlanmasına 1919-cu ildən Bakı Dövlət Universitetinin tibb fakültəsinin yaradılması ilə başlanılıb. 1920-ci ildə isə rektor, tanınmış nevroloq, professor Sergey Nikolayeviç Davidenkov Tibb fakültəsində psixonevrologiya kafedrasını təşkil edib. 1925-ci ildə Psixonevrologiya kafedrasından ayrılan Psixiatriya kafedrası müstəqil elmi-pedaqoji fəaliyyətə başlayıb”.
Qeyd edilib ki, 1925-ci ildən sonra professor Aleksandr Perelmanın rektorluğu dövründə kafedrada geniş elmi və pedaqoji fəaliyyət aparılıb. Kafedranın nəzdində elmi kitabxana və psixoloji laboratoriya yaradılıb, klinik psixologiya sahəsində də ilk araşdırmalara başlanılıb. 1930-cu ildə müstəqil Azərbaycan Tibb İnstitutunun yaradılması Psixiatriya kafedrasının fəaliyyəti üçün yeni imkanlar açıb. 1939-cu ildən etibarən 20 il ərzində kafedraya professor Dmitri Sergeyeviç Ozereçkovski rəhbərlik edib. Onun ardınca kafedraya Azərbaycanda psixiatriya üzrə ilk tibb elmləri doktoru, eləcə də kafedranın ilk azərbaycanlı rəhbəri Əhməd Abasquliyev, daha sonra professor Ağabəy Sultanov rəhbərlik edib. Ondan sonra kafedra rəhbəri olan professor Gəray Gəraybəyli əvvəlki dövrdə qoyulmuş ənənələrin davam etdirildiyini bildirib: “Ən mühüm yeniliklərdən biri Çikaqo Universiteti ilə birgə uşaq və yeniyetmələrin psixi sağlamlığı sahəsində həyata keçirdiyimiz elmi layihə oldu”.
Professor G.Gəraybəyli bildirib ki, son 5 ildə kafedranın elmi fəaliyyətinə təsir edən iki əsas hadisə – COVID-19 pandemiyası və Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda aparılan İkinci Qarabağ müharibəsi olub: “Kafedramız tərəfindən ilk dəfə olaraq pandemiya dövründə yaranan psixi pozuntularla bağlı tədqiqatlar aparılması nəticəsində klinik protokollar, yardım proqramları hazırlanıb. Xalqımızın tarixinə qızıl hərflərlə yazılan 44 günlük İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra isə şəhid ailələri, qazilər və terror qurbanlarına mərhələli şəkildə psixoloji dəstək göstərilib. Ümumilikdə son 5 ildə kafedra tərəfindən 116 elmi məqalə, 3 dərslik, 3 monoqrafiya, 4 tədris-metodik vəsait, 7 klinik protokol hazırlanıb. Nəticələr ölkə üzrə psixiatriya müəssisələrində tətbiq edilib və bir çoxu Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının hesabatlarına daxil edilib, 23 beynəlxalq və 7 yerli forumda təqdim olunub. Bu illər ərzində kafedramız elmə görkəmli alimlər bəxş edib, bir çox beynəlxalq layihələrə imza atıb və psixi sağlamlıq sahəsində ölkəmizin etibarlı dayağı olub”.
Səhiyyə nazirinin müavini Nadir Zeynalov 100 il ərzində psixiatriya kafedrasının və kollektivinin şanlı və şərəfli yol keçdiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, müxtəlif illərdə kafedrada çalışmış alimlər və mütəxəssislər milli psixiatriya elminin əsasını və onun inkişafının təməlini qoyublar: Psixiatriya kafedrasına rəhbərlik etmiş alimlər milli psixiatriyanın korifeyləri olublar. Psixiatriyanın müxtəlif istiqamətlərinin olduğunu bildirən nazir müavini fikirlərinə belə davam edib: "Onlardan biri məhkəmə psixiatriyasıdır. Əslində məhkəmə psixiatriyası iki elmin kəsişməsində duran bir sahədir: tibbin və hüququn. Məhkəmə psixiatriyası olduqca mürəkkəb, məhkəmə psixiatrlarının işi olduqca çətindir. Çünki məhkəmə psixiatrlarının kontingenti fərqlidir. Onlar bir çox hallarda cinayət törətmiş insanlarla işləyirlər. İkinci səbəb isə məhkəmə psixiatrlarının çox böyük məsuliyyət daşımasıdır. Çünki onların rəyinə əsasən hakim qərar verir. Həmin qərar bəzi hallarda insanın taleyini dəyişir. Odur ki, onların üzərində həm hüquqi, həm də mənəvi məsuliyyət var. “Məhkəmə psixiatriyasının aktual problemləri” konfransının çox intensiv proqramı tərtib olunub. Burada üç əsas istiqamət mövcuddur: tibbi, hüquqi beynəlxalq təcrübə mübadiləsi".
Türkiyə, Rusiya, Gürcüstan, Qazaxıstan, Belarus nümayəndələri öz təbriklərini çatdırıb və konfransın işinə uğurlar arzulayıblar.
Sonra Psixiatriya kafedrasının 100 illiyinə həsr edilmiş filmin nümayişi olub, kafedranın bir əsrlik tarixinə nəzər yetirilib.
Açılış mərasimindən sonra bədii hissə nümayiş olunub.
Daha sonra beynəlxalq konfrans paralel sessiyalarla işini davam etdirib. Tədbirdə Azərbaycan, Rusiya, Qazaxıstan və Belarusda məhkəmə-psixiatrik ekspertizasının təşkili ilə bağlı təqdimatlar keçirilib.
İki gün davam edəcək tədbirdə psixi pozuntular zamanı cinayət məsuliyyətinin müəyyən edilməsi, həmin şəxslərin sosial müdafiəsi, psixi sağlamlıq xidmətlərinin tibbi sanitariyaya inteqrasiyası, müharibə və insanlıq əleyhinə cinayətlərin qarşısının alınmasında psixiatriyanın rolu, mülki işlərdə məhkəmə-psixiatrik ekspertizası, intiharın psixoloji aspektləri, cinayət törətmiş qadınların kriminal-psixoloji xarakteristikası və digər aktual mövzular müzakirə olunacaq.