Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

ELM VƏ TƏHSİL

Milli coğrafiya məktəbinin əsasını qoyan tədqiqatçı alim

Milli coğrafiya məktəbinin əsasını qoyan tədqiqatçı alim

Bakı, 23 fevral, AZƏRTAC

Azərbaycan coğrafiya elminin bugünkü nailiyyətlərində və bu elmin respublikanın sərhədlərindən kənarda qiymətləndirilməsində böyük xidmətlər göstərmiş görkəmli alim, Əməkdar Elm Xadimi, “Şərəf”, “Şöhrət” və “İstiqlal” ordenli akademik Budaq Budaqovun anadan olmasından 90 il keçir.

Uzun illər Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) akademik Həsən Əliyev adına Coğrafiya İnstitutuna rəhbərlik etmiş B.Budaqov respublikamızda coğrafiya elminin inkişafına dəyərli töhfələr verib. Onun tədqiqatlarının başlıca istiqamətlərini geomorfologiya, landşaftşünaslıq, paleocoğrafiya və toponimika məsələləri təşkil edir.

AZƏRTAC Coğrafiya İnstitutunun direktoru, akademik Ramiz Məmmədovun görkəmli alimlə bağlı qeydlərini təqdim edir.

Akademik B.Budaqov 1928-ci ilin fevralın 23-də qədim Zəngibasar elinin Çobankərə kəndində doğulub, boya-başa çatıb. Orta təhsilini başa vurub 1947-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun coğrafiya fakültəsinə daxil olub və 1951-ci ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirib.

Ölkəmizdə milli coğrafiya elmi məktəbinin bünövrəsini qoyan B.Budaqovun yüksək ensiklopedik biliyi, tədqiqatçı bacarığı olub. O, coğrafiya elminin bir çox sahələri üzrə böyük uğurlar qazanıb.

B.Budaqov keçmiş SSRİ Elmlər Akademiyası Coğrafiya İnstitutunun aspiranturasında oxuyub. O, 1955-ci ildə aspiranturanı müvəffəqiyyətlə bitirərək görkəmli geomorfoloq alim N.Dimitraşkovun rəhbərliyi altında “Cənub-Şərqi Qafqazın şimal yamacının geomorfologiyası” mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib və Azərbaycana ilk alim-geomorfoloq kimi qayıdıb. Dahilər demişkən, “Elmin nə sonu, nə də sərhədi olur”. Yalnız ona ürəkdən bağlananlar zirvəyə ucala bilirlər. Elmin zirvəsinə ucalmaq istəyənlər üçün həyatda əsasən üç şərt vacibdir: bilik, istedad, dözümlülük. Məşhur həmyerlimiz, akademik Lev Landau bu üç keyfiyyəti, elmdə həndəsi kateqoriyanın ayrılmaz hissələri adlandırıb. Bu vacib keyfiyyətin üçü də bilavasitə B.Budaqovun elmi yaradıcılıq fəaliyyətinin əsas prinsipi və qayəsi olub.

Tanınmış geomorfoloq alimin tədqiqatları əsasən respublikamızın Böyük Qafqaz bölgəsinə həsr olunub. O, Cənub-Şərqi Qafqazın şimal yamacında dəniz və çay terraslarını tədqiq edərək akkumulyativ və abrazion-akkumulyativ mənşəli Aşağı və Yuxarı Xvalın, Yeni Kaspi yaşlı dəniz terrasları ilə yanaşı, abrazion mənşəli Bakı və Xəzər yaşlı dəniz terraslarının da relyefdə çox yaxşı əks olunduğunu müəyyənləşdirib. Bu işə qədər bölgədə demək olar ki, xüsusi geomorfoloji axtarışlar aparılmamışdı. Bununla yanaşı, sıldırım yamaclar, başı qarlı-buzlu uca zirvələr, gözqamaşdırıcı dərin dərələr, gözlənilmədən baş verən uçqunlar, sellər, sürüşmələr və sərt keçidlər bölgənin öyrənilməsini çətinləşdirirdi. B.Budaqov bu çətinlikləri bilirdi. Onu da bilirdi ki, Böyük Qafqazın zəngin təbii ehtiyatlarının öyrənilməsi və mənimsənilməsi respublikamızın təsərrüfatının inkişafı üçün olduqca vacibdir. Bu məqsədlə B.Budaqov böyük həvəslə burada genişmiqyaslı tədqiqata başlayıb və ömrünün 30 ilindən çoxunu bu bölgənin öyrənilməsinə həsr edib. Hazırda Böyük Qafqazın geomorfologiyası, landşaftı, geotektonikası, təbiət hadisələri haqqında müasir elmi-nəzəri təsəvvürlərimiz məhz onun çoxsaylı tədqiqatlarına əsaslanır.

Alim Cənub-Şərqi Qafqazda Aşağı dördüncü dövrdə baş vermiş iki qədim buzlaşmanın izlərinin qalığını və üçüncü buzlaşmanın olmasının isə mümkünlüyünü əsaslandırıb. O, dağ-dərə buzlaqlarının 2400-2600 metr yüksəkliklərdən aşağı enmədiyini aşkarlayıb, Alp tipli dağ buzlaşmalarının əmələ gəlməsinə səbəb dördüncü dövrdə iqlimin kəskin soyuması və yeni tektonik mərhələdə baş verən intensiv hipsometrik qalxmalar olduğunu göstərib.

Böyük Qafqaz dağlarında ən uca Kəm yaylağında alimləri çoxdan düşündürən qədim Moren çöküntülərinin mövcudluğunu ilk dəfə Budaq müəllim kəşf edib. Bununla da, o, Böyük Qafqaz regionunda geoloji təkamüllə coğrafi örtüyün inkişaf tarixi arasındakı qarşılıqlı asılılığın elmi əsasını izah edib.

Akademik, həmçinin dağlıq ərazilərin ən mühüm təbii dağıdıcı proseslərindən olan sel və sürüşmələrin fundamental tədqiqatçısıdır. Sellərin yaranması və inkişafının geomorfoloji problemlərinin tədqiqinə 1959-cu ildə başlayan B.Budaqov Böyük Qafqazın cənub yamacında Kişçay və Kürmükçay hövzələrində sellərin üç genetik tipini - struktur, daşlı və palçıqlı selləri ayırıb. O, sel materiallarının tərkibini, həmçinin sel ocaqlarını tədqiq edib, özündən əvvəlki müəlliflərdən fərqli olaraq müasir dövrdə bu təbii dağıdıcı prosesin daha sürətlə inkişaf etdiyini sübuta yetirib. Tədqiqatçı sel təhlükəsi dərəcəsinə görə Azərbaycanın rayonlaşma sxemini tərtib edib və sellərin inkişaf proqnozunu verib. Bu tədqiqatın ərazinin sellərdən mühafizə edilməsi tədbirlərinin hazırlanmasında çox böyük əhəmiyyəti var.

Görkəmli alimin sürüşmələrin tədqiqindəki xidmətləri də əvəzedilməzdir. O, Cənub-Şərqi Qafqazda çox geniş yayılmış sürüşmələrin genetik təsnifatını verməklə onların tektonik-qravitasion-blok, sürüşmə-uçqun, sürüşmə-axın (işğın) kimi üç tipini ayırıb. Hər bir sürüşmə tipinin ərazinin iqlimi və geoloji-geomorfoloji quruluşu ilə sıx əlaqədə olduğunu əsaslandırıb.

Gərgin çöl-tədqiqatlarının nəticələrini ümumiləşdirərək tədqiqatçı müasir dövrdə sürüşmələrin daha intensiv inkişaf etdiyini, Tuğçay-Tudarçay xəttindən şərqə doğru isə tədricən bu proseslərin söndüyünü müəyyənləşdirib. Bu elmi-nəzəri ümumiləşdirmənin çox böyük elmi-praktiki əhəmiyyəti vardır. B.Budaqov sürüşmələrin daha intensiv inkişaf etdiyi hövzələrin irimiqyaslı geomorfoloji xəritələrini tərtib etməklə ayrı-ayrı sürüşmələrin dərin elmi təhlilini verib. Sonradan tədqiqatlarını daha da genişləndirərək bütün Azərbaycan ərazisində sürüşmələrin inkişaf xüsusiyyətlərini araşdırıb və onların inkişaf intensivliyinə görə çox böyük təcrübi əhəmiyyəti olan rayonlaşma xəritə-sxemini hazırlayıb. Bu tədqiqatlar zamanı onun sürüşmələrlə mübarizə məqsədilə təklif etdiyi meliorativ-geomorfoloji tədbirlər isə ölkədə konstruktiv-tətbiqi tədqiqatların bünövrəsi rolunu oynayıb.

Alp tipli dağlıq ölkələrin geomorfologiyasının ən aktual və mübahisə doğuran problemlərindən biri də düzəlmə səthlərinin tədqiqi və onun nəticələrinin elmi-nəzəri interpretasiyasıdır. B.Budaqov bu elmi problemə də çox diqqətlə yanaşıb və 1950-ci illərin ortalarından başlayaraq Böyük Qafqazın Azərbaycan hissəsinin şimal yamacı daxilində düzəlmə səthlərinin tədqiqi ilə məşğul olub. O, həmçinin Böyük Qafqazın düzəlmə səthlərini Kiçik Qafqaz və Alp qırışıqlığı zonasının digər dağlarındakı düzəlmə səthləri ilə müqayisəli təhlilini aparıb. Həmçinin dağlıq ölkələrdə relyefin formalaşmasında endogen və ekzogen relyef əmələgətirici proseslərin qarşılıqlı əlaqəsini təhlil edib və müvafiq elmi fikirlər söyləyib.

B.Budaqov sübut edib ki, Böyük Qafqazda dağlıq relyefi sarmat əsrindən sonra son 9 milyon il ərzində yaranıb. Bu tarixi, elmi tapıntı bütün Qafqaz tədqiqatçıları tərəfindən bəyənilib və bütünlüklə Qafqazın geotektonik inkişaf mərhələsinin başlanğıcı kimi qəbul olunub.

Alim 1970-ci illərin ikinci yarısından başlayaraq həmkarları ilə birgə morfostruktur tədqiqatlarda aero və kosmik şəkillərin deşifrlənmə materiallarını geniş tətbiq etməyə başlayıb. Aparılan genişhəcmli tədqiqatlar nəticəsində əvvəlcə Böyük Qafqazın Azərbaycan hissəsində, sonra isə Kiçik Qafqazda və qonşu ərazilərdə struktur geomorfoloji deşifrlənmə materialları əsasında müxtəlif mənşəli və dərinlikli tektonik qırılmalara uyğun gələn və qanunauyğun istiqamətlənmiş, mürəkkəb qövsvari, xətti və dairəvi lineamentlər şəbəkəsi müəyyənləşdirilib. Alp tipli orogen zonasına uyğun gələn bu ərazilərdə qırışıq, qırışıq-qayma, şaryaj, qırışıq-üstəgəlmə və s. mənşəli morfostrukturlar ayrılıb, yeni litosfer tavaları nəzəriyyəsinə əsaslanmaqla onların geodinamiki inkişaf mərhələlərinin səciyyəvi xüsusiyyətləri müəyyənləşdirilib.

B.Budaqov Böyük Qafqazın müasir relyefinin yaranmasında yer qabığında baş verən neotektonik hərəkətlərin əsas rol oynadığını göstərməklə yanaşı, müəyyən geoloji əsrlər üzrə bu hərəkətlərin başvermə xarakterini, dinamikasını, onların kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərini müəyyənləşdirib. Alimin əldə etdiyi yeni elmi uğurları onu müasir coğrafiya elminin mürəkkəb problem məsələlərinin həllinə cəlb edib. Onun dördüncü dövr geologiyası və paleocoğrafiyası üzrə apardığı tədqiqat işləri nəticəsində Böyük Qafqazın yüksək dağlıq zonasında dördüncü dövr buzlaşmalarının hərtərəfli öyrənilməsi üçün əsas yaradıb. Topladığı zəngin faktiki materiallar əsasında buzlaşma haqqında mövcud olan mübahisələri həll etməyə nail olub, qədim buzlaşmaların sayını, yaşlarını və sərhədlərini dəqiqləşdirib. O, inandırıcı dəlillərlə sübut edib ki, qədim buzlaşmalardan başlayaraq cavan buzlaşmaya doğru qar xətti tədricən yuxarı qalxıb. Budaq müəllim bu təbii prosesin əsas səbəbini iqlimin qlobal quraqlaşma və soyuqlaşma istiqamətində inkişaf etməsində görüb.

Azərbaycanda yeni tektonik hərəkətlərin başlandığı dövrün müəyyənləşdirilməsi həmişə böyük mübahisələr doğurub. Xüsusilə Şahdağ massivində tapdığı üst sarmat yaşlı fauna qatlarına əsaslanmaqla bu ərazi relyefinin formalaşmasında son həlledici dönüşün - yeni tektonik hərəkətlərin başlanma sərhədinin üst sarmat olduğunu əsaslandırır. Bu isə əvvəlki tədqiqatçıların müəyyənləşdirdikləri həddən xeyli fərqlənir. Beləliklə, B.Budaqov Azərbaycanda relyefin çoxəsrlik inkişaf dinamikasına və geoloji təkamülünə dair qaranlıq elmi fikirlərə coğrafi aydınlıq gətirib.

B.Budaqovun Böyük Qafqazın tədqiqində istifadə etdiyi orijinal üsullar və irəli sürdüyü elmi-metodiki konsepsiyalar respublikamızın digər dağlıq bölgələrində də müvəffəqiyyətlə sınaqdan keçirilib və bu bölgələrin geomorfoloji və paleocoğrafi problemlərinin həllində mühüm rol oynayıb. Onun bilavasitə təşəbbüsü ilə 1967-ci ildə keçmiş SSRİ-də birinci dəfə Coğrafiya İnstitutunda landşaftşünaslıq və coğrafi fikir tarixi şöbələri yaradılıb. Hazırda landşaftşünaslıq şöbəsində böyük elmi potensiala malik sanballı elmi məktəbin yaranması B.Budaqovun adı ilə bağlıdır.

O, Azərbaycanda geomorfoloji-landşaft xəritələşdirmə prinsiplərinin hazırlanmasının bünövrəsini qoyan ilk tədqiqatçılardan biridir. Onun Böyük Qafqazın ayrı-ayrı hissələri üçün ilk dəfə tərtib etdiyi irimiqyaslı geomorfoloji xəritələr elmə verilmiş çox böyük töhfələrdir. Bütövlükdə Cənub-Şərqi Qafqaz üçün tərtib edilmiş xəritə isə ərazinin çox mürəkkəb relyefini tam dolğunluqla əks etdirən fundamental elmi əsərdir.

Alimin 1973-cü ildə nəşr etdirdiyi “Cənub-Şərqi Qafqazın geomorfologiyası və yeni tektonikası” monoqrafiyası keçmiş SSRİ-də böyük əhəmiyyətə malik olan fundamental əsər kimi qiymətləndirilib. Bu əsərə görə müəllif SSRİ Coğrafiya Cəmiyyətinin Nikolay Prjevalski adına Qızıl medalına layiq görülüb. Onun ali məktəblər üçün nəşr olunan “Ümumi geomorfologiya” dərsliyi isə yüzlərlə gənc geomorfoloq kadrın hazırlanmasına xidmət göstərib.

Ensiklopedik təfəkkürə malik olan B.Budaqov coğrafiyanın digər sahələri üzrə də çoxprofilli tədqiqat aparan alimdir. O, Azərbaycanda landşaftşünaslıq elminin inkişafının bünövrəsini yaradan və bu sahədə böyük təşkilatçılıq göstərən görkəmli elm xadimidir. Onun iştirakı və rəhbərliyi ilə respublikanın ayrı-ayrı təbii regionlarında böyük və orta miqyaslı landşaft xəritələşməsi aparılıb, landşaftların coğrafi differensiya xüsusiyyətləri hərtərəfli tədqiq olunub. Alim landşaftşünaslıq elminin bir çox elmi-nəzəri problemlərinə də çox böyük diqqətlə yanaşıb. Onun planetin landşaft qabığının təsnifatı barədə elmi-nəzəri baxışları keçmiş SSRİ-də yüksək qiymətləndirilən nəzəri ümumiləşdirmədir. O, landşaftların təsnifat sxemini daha da təkmilləşdirərək Yer kürəsində landşaftları meqasinif-mezosinif, yarımsinif-tip-yarımtiplərə bölməyi daha məqsədəuyğun sayıb. Təklif etdiyi təsnifat sxemini tətbiq etməklə iqlim ehtiyatlarını nəzərə almaqla landşaft tipləri və fiziki-coğrafi rayonlaşdırma xəritəsini nəşr etdirib. B.Budaqov, həmçinin Zaqafqaziyanın ortamiqyaslı landşaft xəritəsinin əsas müəlliflərindəndir.

B.Budaqov Azərbaycan üçün səciyyəvi olan palçıq vulkanlarının geniş yayıldığı ərazilərin landşaftlarının yaranması, inkişafı, differensiasiya və transformasiya qanunauyğunluqlarının ilk tədqiqatçısıdır. Bu tədqiqatlar nəticəsində ilk dəfə palçıq vulkanlarının irimiqyaslı landşaft və geomorfoloji xəritələri tərtib edilib.

Onun rəhbərliyi ilə bilavasitə iştirakı ilə Azərbaycanın bütün ərazisi üçün müxtəlif miqyaslı landşaft-geomorfologiya xəritələri hazırlanıb, o cümlədən landşaftın differensialında yeni textonikanın rolu, landşaftın geokimyası, landşaftın təsnifatı, insanların təsərrüfat fəaliyyəti nəticəsində landşaft dəyişmələri, aerokosmik deşifrlənmə sahəsində mühüm elmi nailiyyətlər qazanıb.

B.Budaqov respublikamızda konstruktiv və regional coğrafi istiqamətlərin yaradıcılarından sayılır. Onun rəhbərliyi və yaxından iştirakı ilə Azərbaycanın çoxcildli “Konstruktiv coğrafiyası” monoqrafiyası hazırlanıb. Bu əsərdə Azərbaycanın bütün mövcud təbii ehtiyatları, onların potensial imkanları və səmərəli istifadə yolları geniş şərh olunub.

Akademik B.Budaqovun müasir dağ landşaftlarının formalaşmasına və inkişafına neotektonik hərəkətlərin təsirinin öyrənilməsi ilə ciddi məşğul olub. Bu problemə aid 1969-cu ildə nəşr etdirdiyi “Yeni tektonik hərəkətlərin Cənub-Şərqi Qafqazın landşaft komplekslərinin formalaşmasına təsiri” sərlövhəli ilk məqaləsi elmi problemin qoyuluşu və həll olunması cəhətindən mütəxəssislərin diqqətini cəlb edib. Daha sonra bu sahədə tədqiqatlarını daha da dərinləşdirən tədqiqatçı alim 1985-ci ildə yenidən “Yeni tektonika ilə əlaqədar Cənub-Şərqi Qafqazın landşaftlarının formalaşması və inkişafı” adlı fundamental elmi monoqrafiya nəşr etdirib. Bu əsər keçmiş SSRİ məkanında analoqu olmayan, mütəxəssislər tərəfindən problemin qoyuluşu və həll olunmasındakı prinsipial yeniliyə görə çox yüksək qiymətləndirilib.

Akademik dünya ictimaiyyətini narahat edən qlobal ekocoğrafi problemlər, o cümlədən səhralaşma, dünyəvi istiləşmə və təbiəti mühafizə sahələrində də mühüm yaradıcılıq işləri aparıb və dərin elmi əhəmiyyəti olan fikirlər söyləyib. Xüsusilə respublikamız üçün böyük təcrübi əhəmiyyəti olan ilk ekoloji-coğrafi rayonlaşdırma xəritəsini tərtib edib. Onun “Azərbaycanın təbii abidələri” əsəri xalqımızın elmi ekoloji mədəniyyətinin yüksəlməsində, təbiətə olan bağlılığın dərinləşməsində, ətraf mühitin qorunması işinin ümummilli təşkilində mühüm rol oynayıb. “Təbiəti qoruyaq”, “Azərbaycanın təbiət abidələri”, “Dözümlü, dözümsüz təbiət”, “Təbiət və poeziya" və digər monoqrafiyaları alimin təbiəti mühafizə problemlərinə çox böyük diqqət verdiyinə ən layiqli misallardır. Alimin 1990-cı ildə çoxillik tədqiqat materiallarına əsasən tərtib etdiyi “Azərbaycan ərazisinin ekoloji-coğrafi rayonlaşması xəritəsi” ekoloji tədqiqatların ilkin yekunu kimi çox böyük elmi-təcrübi əhəmiyyətə malikdir. Bu əsərdə o, ekoloji gərginlik yaradan kompleks amillərə əsaslanaraq respublika ərazisində ekoloji-coğrafi rayonlaşdırma aparıb.

Budaq müəllim türkdilli xalqların yaşadıqları ölkələrin, xüsusilə Azərbaycan toponimiyasının tədqiqinə geniş yer verib. Alimin təşəbbüsü ilə 1972-ci ildə Coğrafiya İnstitutunda tarixçi, dilçi və coğrafiyaçı mütəxəssislərdən ibarət toponimika şöbəsi yaradılıb. İndi həmin şöbənin bilavasitə elmi fəaliyyəti respublikada böyük siyasi əhəmiyyətli coğrafi problemlərin, həmçinin elmi-siyasi konsepsiyaların həll olunmasına çox böyük kömək edir. Onun Azərbaycan, ingilis və rus dillərində nəşr etdirdiyi “Türk uluslarının yer yaddaşı” monoqrafiyası Azərbaycan toponimika elminin böyük uğuru kimi qiymətləndirilir.

Akademik B.Budaqov məktəbinin uğurlu sorağı respublikamızın sərhədlərindən çox-çox uzaqlardan gəlir. Zaqafqaziya, Orta və Mərkəzi Asiya, Sibir, Türkiyə, Çin, İran, Hindistan və s. ölkələr arasında həmin məktəbin əsaslı “elmi körpüsü” yaranıb. Alimin rəhbərliyi altında 50-dən çox elmlər namizədi və elmlər doktoru hazırlanıb. O, orta və ali məktəblər üçün yazılmış bir sıra dərsliklərin müəllifidir.

Elmi-yaradıcılıq fəaliyyəti dövründə B.Budaqov respublikada və xarici ölkələrdə mindən çox əsər, o cümlədən 30 xəritə-atlas, 40 monoqrafiya çap etdirib, yüzdən çox əsərin elmi redaktoru, onlarla namizədlik və doktorluq dissertasiyasının rəsmi opponenti olub.

B.Budaqovun geniş, çoxcəhətli elmi-təşkilatçılıq fəaliyyəti elmi ictimaiyyət və dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilib. O, “Şərəf”, “Şöhrət” və “İstiqlal” ordenləri ilə təltif olunub, “Əməkdar Elm Xadimi” fəxri adına layiq görülüb.

 

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Türkiyə millisinin baş məşqçisi: İlk 20 dəqiqə daha yaxşı oynadıq

Fransada leysan: Arıçılar narazıdır

Türkiyədə taksi sürücüləri üçün təhlükə xəbərdarlığı düyməsi tətbiq edilir

DİM aqrar sığorta fəaliyyəti üzrə müstəqil ekspert sertifikatı almaq istəyənlər üçün test imtahanı keçirir

Bu gün 1300-dən çox namizəd rezidenturaya ikinci cəhd qəbul imtahanı verir

Özbəkistanda təbii qazın hasilatı azalıb

Türkiyədə son üç həftədə 399 meşə yanğını baş verib

Şahzadə Uilyam Teylor Sviftin konsertində iştirak edib

Azərbaycan özünün yaşıl gündəliyi ilə qlobal səylərə mühüm töhfə verməkdədir ŞƏRH

Mədəniyyət Nazirliyinin nümayəndə heyəti Almaniyada səfərdədir

Avro-2024: Belçika millisi ilk qələbəsini qazanıb

Qaxa leysanla müşayiət olunan dolu düşüb

Azərbaycanın bir qrup şəhid ailəsi Türkiyəyə səfər edib

Azərbaycan idmançıları BRICS Oyunlarını 34 medalla başa vurublar

Bakı-Quba yolunda qəza nəticəsində 2 nəfər xəsarət alıb VİDEO

QHGT İqlim Fəaliyyəti Forumunun iştirakçıları Şamaxı Rəsədxanası ilə tanış olublar

Akademik: Zəngəzur dəhlizinin astanasında bu tədbirin böyük ictimai-siyasi əhəmiyyəti var

Avro-2024: Portuqaliya millisi Türkiyəni üç cavabsız qolla məğlub edib YENİLƏNİB-6

İstanbulda “Zəngəzur sənətkarlığı” adlı sərgi keçiriləcək

Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində ilk dəfə QHT forumu keçiriləcək

“Qərbi Azərbaycana qayıdış” festival-konqresinin plenar iclasları keçirilib

Gürcüstanda 4,2 maqnitudalı zəlzələ olub

Ordubad rayonunda qərbi azərbaycanlılarla görüş keçirilib

Avropada yaşayan azərbaycanlı mühəndislərin Forumu işə başlayıb

Avro-2024: Türkiyə və Portuqaliya yığmalarının start heyətləri açıqlanıb

Avro-2024: Çexiya millisi debütantla bacarmayıb

Naxçıvanda yabanı halda bitən 74 tona yaxın çətənə bitkisi məhv edilib

Dənizkənarı Bulvarda “Azərbaycanın milli parklarının tanıtımı” adlı tədbir keçirilib - YENİLƏNİB

Beynəlxalq ekspert: Türkiyə və Azərbaycan kimi qardaş ölkələr TDT-nin verdiyi imkanlardan bəhrələnirlər – MÜSAHİBƏ

Kəlbəcərdə mövqelərimiz yenidən atəşə tutulub VİDEO

Bakının 550 küçəsi yuyulub

İngiltərə klubu 21 yaşlı futbolçunu transfer edib

Şahruddin Məhəmmədəliyev Türkiyə klubundan ayrılıb

Bəxtiyar Əliyev: Böyük türkmən şairi Məhtimqulunun ədəbi mirasına Azərbaycanda böyük maraq və ehtiram göstərilir

Azərbaycan neftçilərinin böyük əməyi olan “Vietsovpetro” şirkəti 250 milyon ton neft hasil edib

“Bavariya”nın məşqçisi 57 yaşında vəfat edib

Azərbaycan Dəmir Yollarının yaşıl enerjiyə keçidi

Abşeron rayonunda şəhid ailələri ilə görüş keçirilib

Astanada çoxmərtəbəli binada yanğın baş verib VİDEO

QHGT-nin İqlim Fəaliyyəti forumunda gənclər iqlim dəyişikliyinin onların gündəlik həyatına təsirlərini təhlil ediblər

Azərbaycan və Çin klassik əsərlərinin tərcüməsi və nəşri ilə bağlı görüş keçirilib

Mbappe Avropa çempionatı zamanı yoxlama oyununda iştirak edə bilər

Yaponiyanın məşhur avtomobil brendi elektromobil alışının artmasına görə Çindəki istehsalını azaldır

Tailand əcnəbi turistlər üçün pulsuz sığortanın müddətini uzadıb

Kitab karvanı ilə nağıllar dünyasına səyahət - Respublika Uşaq Kitabxanasından REPORTAJ

Deputatlar sertifikatlaşdırma imtahanını izləyiblər

Corc Vaşinqton Universitetinin məzunu: Azərbaycan təhsilində yaradılmış texnoloji həlləri qlobal bazara çıxarmağı planlaşdırırıq - MÜSAHİBƏ

Qəbələdə FHN-in Şimal-qərb Regional Mərkəzi yanğınlar zamanı davranış qaydaları ilə bağlı təlim keçirib 

® Nurlana Miabi: Kosmetologiyada 2024-cü ilin trendi təbii gözəllikdir

Avro-2024: Türkiyəli futbolçunun vurduğu qol ən yaxşı seçilib

Özbəkistanda qızlar üçün texnologiya proqramının növbəti mərhələsi keçirilib

Qəbələ və Oğuzdan olan ana və övladları sertifikasiya imtahanında yüksək nəticə göstəriblər VİDEO

Qazaxıstanda deltaplan qəzaya uğrayıb, bir nəfər həlak olub

Fransanın dənizaşırı departamenti Mayottada vəba xəstələrinin sayı 200-ə yaxınlaşıb

Gürcüstan futbolunun əfsanəsi: Türkiyə millisi bizdən yaxşı oynadı və iki möhtəşəm qol vurdu

Faktiki hava: Hazırda İsmayıllı, Şamaxı, Qobustan, Göyçay, Yardımlıda arabir leysan yağır

Haker qrupu Britaniyanın Milli Səhiyyə Xidmətinin serverlərini “sındırıb”

Meltem Buyuran: Azərbaycanın hər guşəsi ilham mənbəyidir – MÜSAHİBƏ

Çində həsirçilik sənətinin tarixi mərkəzi - Sinhı FOTOSESSİYA

Rahid Əmirquliyev: İnanıram ki, “Sabah” “Makkabi”dən “Xəzər Lənkəran”ın qisasını alacaq

Floridada “Türksat 6A” peykinin sınaqları davam edir

İsveç evdə doğuş praktikasını tətbiq edir

Aralıq dənizində 34 miqrantın cəsədi tapılıb

Dövlət Neft Fondu və Mətbuat Şurası jurnalistlər üçün birgə müsabiqə elan edib

Türkiyə millisinin baş məşqçisi: Portuqaliyalı futbolçuları topsuz qoymaqla onlara çətinlik yarada bilərik

Sabah hava necə olacaq?

Moskvanın ən yaxşı stomatoloq-cərrahlarının siyahısına azərbaycanlı başçılıq edib

Təkrar sertifikatlaşdırma prosesi ilə bağlı 1081 apellyasiya müraciəti olub

“Şerif”in sabiq baş məşqçisi: “Zirə” keyfiyyətli oyun nümayiş etdirir

Əlilliyi olan şəxslərə verilən reabilitasiya vasitələri növlərinin Siyahısı iki dəfədən çox genişləndirilib

Burkina-Fasoda Fransanın “TV5 Monde” kanalının yayımı dayandırılıb

Paytaxtda növbəti ümumşəhər iməciliyi keçirilib VİDEO

“Euronews”: “Gamesummit 2024” Bakını oyun sənayesi xəritəsində yerləşdirib

Dövlət Vergi Xidmətinin nümayəndə heyəti Sankt-Peterburqda beynəlxalq forumda iştirak edib

Çin dünyada ilk termonüvə reaktorunu yaradıb

Azərbaycan millisinin hücumçusu: Fernandu Santuş yığmaya güclü oyun fəlsəfəsi gətirəcək

Azərbaycanda 20 uşaq himayədar ailələrə verilib

KXDR Cənubi Koreya ilə sərhəddə divar tikir

ETSN: Çaylarda suyun səviyyəsi izlənilir

Balkanlarda böyük elektrik enerjisi kəsintisi baş verib

Dövlət qulluqçularının peşə bayramı günü münasibətilə Baş Prokurorluqda tədbir keçirilib

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2015-ci il 12 yanvar tarixli 4 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Tikintilərin Dövlət reyestrinə daxil edilən məlumatların tərkibi, həmin məlumatların təqdim edilməsi və reyestrin aparılması Qaydaları”nda dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2023-cü il 5 avqust tarixli 269 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “İşğaldan azad edilmiş ərazilər üzrə idxalı əlavə dəyər vergisindən və gömrük rüsumundan azad edilən iqtisadi fəaliyyət sahələri və mal nomenklaturaları üzrə texnikanın, texnoloji avadanlıqların və qurğuların, habelə xammal və materialların siyahısı”nda dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2022-ci il 2 avqust tarixli 272 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin strukturu”nda dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Göylərin qəhrəmanları ilə yerdə ünsiyyət: Vətən səması əmin əllərdədir FOTOLAR VİDEO

“Əlilliyi olan şəxslərə dövlət büdcəsi hesabına verilən reabilitasiya vasitələrinin növlərinin Siyahısı”nın təsdiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 18 dekabr tarixli 500 nömrəli Qərarında dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Hərbi İdarəetmə İnstitutunun xarici dil mərkəzində buraxılış mərasimi keçirilib

“Tikinti obyektlərinin su təchizatı və tullantı sularının axıdılması sisteminə qoşulması Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Qazaxıstanda V Ümumdünya Köçəri Oyunları UNESCO-nun himayəsi altında keçiriləcək

Bu gün paytaxt üzrə 3070 müəllim sertifikatlaşdırma prosesinə dəvət olunub

Xəzər dənizində zəlzələ olub

Avro-2024: Türkiyə və Portuqaliya yığmaları onuncu dəfə qarşılaşacaq

Şərurda ölümlə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib

Sel səbəbindən avtomobildə təhlükəli vəziyyətdə qalan 3 nəfər xilas edilib VİDEO

Alimlər məməlilərin beyninin təkamülündə yeni detalları üzə çıxarıb

Şamaxıda QHGT-nin milli bölmələrinin iştirakı ilə mədəniyyətlərarası mübadilə tədbiri keçirilib

Füzulidə 3 tondan artıq çətənə bitkisi yandırılıb

FHN: Ötən sutka ərzində 73 halda yanğına çıxış olub, 11 nəfər xilas edilib

DİN: Ötən gün 118, 4 kiloqrama yaxın narkotik vasitə aşkarlanıb

Milli Məclisin növbəti plenar iclasının gündəliyi məlum olub