ABŞ KONQRESİNİN XARİCİ MƏSƏLƏLƏR ÜZRƏ KOMİTƏSİ QAFQAZ BÖLGƏSİNƏ DAİR DİNLƏMƏLƏR KEÇİRMİŞDİR
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri xəbər verir ki, iyunun 18-də ABŞ Konqresi Nümayəndələr Palatasının Xarici Məsələlər üzrə Komitəsində “Qafqaz: Dondurulmuş münaqişələr və bağlı sərhədlər” mövzusunda dinləmələr keçirilmişdir. Dinləmələrdə iştirak edən Konqresdəki Azərbaycan üzrə işçi qrupunun həmsədri Bill Şuster Azərbaycanın terrora qarşı mübarizədə ABŞ-ın yaxın müttəfiqi və qlobal enerji təhlükəsizliyində tərəfdaşı kimi əhəmiyyətindən danışmışdır. Konqresmen Şuster Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin ərazi bütövlüyü prinsipi əsasında həll edilməsi üçün ABŞ hökumətini vasitəçilik səylərini artırmağa çağırmışdır. Bildirmişdir ki, münaqişənin həlli bölgənin bütün dövlətlərinə regional əməkdaşlıqda iştirak emtək üçün çoxsaylı imkanlar açacaqdır. 1992-ci ildə Konqres tərəfindən qəbul edilən Azadlığa Dəstək Aktına 907-ci düzəlişin aradan qaldırılması zərurətini qeyd edən həmsədr, bu ədalətsiz qanunun Qafqazdakı siyasi və diplomatik reallıqlara zidd olduğunu demiş, ABŞ-ın postsovet məkanındakı ən Qərbyönlü dövlətlərindən biri ilə münasibətlərini çətinləşdirdiyini xatırlatmışdır. Komitə dinləmələrinin protokoluna, həmçinin üç Azərbaycan və iki türk diaspor təşkilatının bəyanatları salınmışdır.
Bununla yanaşı, iki saat davam edən dinləmələrin əksər hissəsi Ermənistanın bölgədəki maraqları və Türkiyə-Ermənistan sərhədinə dair müzakirələrə həsr edilmişdir.
Xarici Məsələlər üzrə Komitənin sədri, kaliforniyalı demokrat Hovard Berman bildirmişdir ki, 1993-cü ildən Türkiyənin Ermənistana qarşı davam edən “qanunsuz və cəzalandırıcı blokadası” bu ölkəni Rusiya və İrana möhtac olmağa məcbur edir. Türkiyə-Ermənistan sərhədinin bağlı qalması Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə yardım etmir deyən komitə sədri dinləmələrdə iştirak edən ABŞ dövlət katibinin Avropa və Avrasiya üzrə müavini Daniel Friddən Ermənistanın problemlərinin həllində Administrasiyanın atdığı addımlara dair izahat istəmişdir.
Daniel Frid çıxışında Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistandakı vəziyyəti ətraflı təsvir etmişdir. Dövlət katibinin müavini ABŞ-ın bölgədəki maraqlarının təhlükəsizlik və terrora qarşı mübarizədə əməkdaşlıq, separatçı münaiqşələrin həlli və enerji ilə bağlı tərəfdaşlıqda cəmləşdiyini bildirmişdir.
Dövlət katibinin müavini demişdir ki, biz Azərbaycanın son dövrlərdə təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq, enerji təchizatının və neft-qaz kəmərlərinin şaxələndirilməsi istiqamətində fəaliyyətini alqışlayırıq. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə bizim yaxşı, səmərəli əməkdaşlığımız vardır. Azərbaycanın İraqa 150, Əfqanıstana isə 45 əsgəri qüvvə yardımını yüksək qiymətləndiririk. Prezident İlham Əliyevin Əfqanıstanda əsgərlərin sayının 2 dəfə artırılması ilə bağlı vədini nəzərə alsaq, Azərbaycan əsgərlərinin sayı bu ölkədə 90-a çatacaqdır.
Azərbaycan, həmçinin NATO-nun Kosovodakı sülhməramlı əməliyyatlarına da əsgəri qüvvə ilə yardım göstərmişdir. Azərbaycanın Əfqanıstanda azadlığın möhkəmləndirilməsi və “İraqın azadlığı” əməliyyatları üçün ABŞ təyyarələrinin ölkə üzərindən məhdudiyyətsiz və azad uçuş-enmə təklifini də yüksək qiymətləndiririk. Bu əməkdaşlıq Azərbaycan-NATO əlaqələrinin inkişafı ilə paralel şəkildə davam edir.
Azərbaycan özünün ikinci Fərdi Tərəfdaşlıq Fəaliyyət Planını qəbul etmiş və bununla da öz ordusunda islahatlara və Transatlantik İttifaqla əməkdaşlığa sadiqliyini bir daha sübut etmişdir.
Azərbaycan, həmçinin ölkədə terror şəbəkələrini təqib etməklə terrorizmə qarşı mübarizədə də qətiyyətli addımlar atmışdır.
Enerji sahəsində Azərbaycan alternativ təbii qaz mənbələri baxımından Avropa üçün olduqca vacibdir. Azərbaycan qazı inhisar, qiymət diktəsi və böhranla təhdiddən uzaq yeni kəmərlər şəbəkəsi üçün yol açmışdır. Azərbaycan enerji mənbəyi kimi öz rolunu gücləndirməklə yanaşı, Rusiya, Xəzər sahili digər qonşuları ilə, eləcə də Gürcüstanla konstruktiv əlaqələr saxlayır.
Üç ildir ki, Azərbaycan dünyanın ən sürətlə inkişaf edən iqtisadiyyatına malik bir ölkədir. Hökumət bəzilərinin “enerji tələsi” adlandırdığı tələyə düşməmək üçün bir sıra addımlar atmışdır, bu istiqamətdə Dövlət Neft Fondu vasitəsilə enerji gəlirlərini məharətlə idarə edir.
Azərbaycan hökuməti yeni biznes qeydiyyatını həyata keçirməklə biznes mühitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atmışdır. Demokratiya ənənəsi Azərbaycan həyatının əsas hissəsidir. Qısa müstəqillik tarixi ərzində Azərbaycan demokratik Konstitusiya qəbul etmişdir. Ölkə oktyabr ayında keçiriləcək prezident seçkilərində də demokratik ənənələrə sadiq qalacaqdır. Prezidentin Fərmanı ilə 2007-ci ilin dekabr ayında 5 jurnalistin həbsdən azad edilməsi faktını təqdirəlayiq hal hesab etmişik. ABŞ jurnalistlərin peşə və etik davranış qaydalarını təkmilləşdirmək istiqamətində Azərbaycanla birgə iş həyata keçirir. Bakıya sonuncu səfərim zamanı mən Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsinin tələbələri ilə görüşdüm və onların vətənpərvərliyi və demokratiyaya sadiqliyi məndə böyük təəssürat oyatdı.
Ölkə parlamentinin bu yaxınlarda sərbəst toplaşmaq azadlığı ilə bağlı qəbul etdiyi yeni qanun da təqdirəlayiqdir.
Azərbaycanın üzləşdiyi ən böyük problemlərdən biri də Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli məsələsidir. ABŞ, Rusiya və Fransa ilə birlikdə Minsk qrupunun həmsədrləri kimi problemin sülh yolu ilə həlli istiqamətində fəaliyyətini davam etdirir. Biz Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyirik və bildiririk ki, Dağlıq Qarabağın statusu danışıqlar yolu ilə, beynəlxalq hüququn prinsipləri nəzərə alınmaqla müəyyənləşdirilməlidir. İyunun 6-da Sankt-Peterburqda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyanın görüşü problemin həlli istiqamətində müzakirələrin davam etdirilməsi üçün irəliyə doğru atılmış vacib addımdır. Hər iki tərəf Minsk qrupu çərçivəsində danışıqların davam etdirilməsinə, eləcə də Təməl Prinsipləri əsasında münaqişənin sülh yolu ilə həlli istiqamətində müzakirələrin davam etdirilməsinə hazır olduqlarını bildirmişlər.
Yekun olaraq deməliyəm ki, Azərbaycanın öz iqtisadi və siyasi inkişafını sürətləndirmək, regionda yaxşı münasibətlər qurmaq istiqamətində uğurlarına əsaslanaraq, Dağlıq Qarabağ münaqişəsini sülh yolu ilə həll etmək imkanı vardır.
Konqresdəki dinləmələr ABS-da yaşayan Azərbaycan icması tərəfindən birmənalı qarşılanmamışdır. Müzakirələri müşahidə edən Amerikanın Azərbaycan Cəmiyyətinin Vaşinqton üzrə təmsilçisi Bədir Məmmədli demişdir: “Müzakirələr seçki dairələrində erməni mənşəli əhali çoxluq təşkil edən konqresmenlərin qərəzli və reallığı əks etdirməyən, bəzən isə mətləbə aid olmayan çıxışları ilə yadda qaldı. Payızda keçiriləcək Konqres seçkilərinə hazırlıq mərhələsində bu Konqres üzvləri öz erməni seçicilərinin dəstəyindən çox asılıdır və verdiyi vədlərə sadiq olduqlarını nümayiş etdirməlidilər. Dinləmələrdə elə təssəvür yaratdılar ki, guya Ermənistanın bütün problemlərinin səbəbkarı Türkiyə və Azərbaycandır. Ermənsitanın işğalçı siyasəti haqda bir söz belə danışılmadı. Buna cavab olaraq ABŞ-dakı Azərbaycan icması bütün səylərini birləşdirib, fəallıqlarını artırıb Konqreslə maarifləndirmə işini davam etdirməlidir”.
Azərbaycanın ABŞ-dakı səfiri Yaşar Əliyev isə, dinləmələrin müsbət tərəfini belə qiymətləndirmişdir: “Müzakirələr maraqlı idi və ABŞ-ın bölgəmizə ümumilikdə artan marağını nümayiş etdirirdi. İlk dəfə olaraq, Konqres dinləmələrində 907-ci maddənin tam ləğv edilməsi haqda çağırışlar səslənmişdir. Bu, onu göstərir ki, 90 illik erməni diasporunun gərgin işinə baxmayaraq, Azərbaycanı da Konqresdə artıq tanıyırlar və bilirlər. Dinləmlərin nəticəsi olaraq heç bir qərar çıxarılmır. Belə müzakirələr Konqres üzvlərini müəyyən mövzularla daha yaxından tanış etmək məqsədi güdür. Bu gün biz, bir daha anladıq ki, Konqreslə işimizi davam etdirməliyik və burada Azərbaycan və Dağlıq Qarabağ haqda həqiqətləri yaymaqda səylərimizi artırmalıyıq”.
######
