ADMİU-nun kafedra müdiri: Azərbaycanda muzeyşünaslıq artıq elmi istiqamət kimi formalaşıb
Bakı, 12 may, AZƏRTAC
Dünyada muzeyşünaslığın formalaşmasına təsir göstərən əsas amil kolleksiyaçılıq olub. Müəyyən qəribə əşyaların, sonradan isə incəsənət nümunələrinin toplanması muzey tarixinin əsasını təşkil edib. Azərbaycanda da kolleksiyaçılıq olub. XIX əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərində maarifpərvərlər muzey yaradılması təşəbbüsünü irəli sürüblər. Lakin Azərbaycanda ilk dövlət muzeyi 1919-cu ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə yaradılmış İstiqlal Muzeyi olub.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a müsahibəsində ADMİU-nun Muzeyşünaslıq və turizm kafedrasının müdiri sənətşünaslıq elmləri doktoru Yeganə Eyvazova deyib. Onun sözlərinə görə, ölkəmizdə muzeyşünaslığın tarixi dünya ilə müqayisədə çox gəncdir: “Buna görə də muzeylərin elmi səviyyəyə yüksəldilməsi və muzeyşünaslıq kimi biliklərin formalaşması yenidir. Lakin Azərbaycanda muzeyşünaslığın elmi-nəzəri əsasları artıq təşəkkül tapıb. Eyni zamanda, muzeylər sürətlə inkişaf edir və onların sayı artır”.
Yeganə Eyvazova qeyd edib ki, Azərbaycanda muzeylərin inkişaf dinamikasına kömək edən əsas amil dövlət siyasətidir: “Konstitusiyamızın 77-ci maddəsində qeyd olunub ki, tarix və mədəniyyət abidələrini qorumaq hər bir şəxsin borcudur. Bu maddədən çıxış edərək 2000-ci ildə “Muzeylər haqqında” Qanun qəbul olunub. Həmin Qanunun perspektivlərini həyata keçirmək məqsədilə muzey sahəsinin inkişafı üçün ayrıca strategiya hazırlanıb. 2007-ci ildə “Azərbaycanda muzey işinin yaxşılaşdırılması haqqında” Sərəncam imzalanıb. Bunun nəticəsində ölkəmizdə müasir tipli muzeylər fəaliyyətə başlayıb. Bunlardan biri də Milli Xalça Muzeyidir. Bu, unikallığına görə dünyanın aparıcı muzeylərindən hesab olunur. Azərbaycan dövləti muzey işinin inkişafı istiqamətində məqsədyönlü siyasət həyata keçirir. Əvvəllər işğal altında olmuş ərazilərdəki muzeylərin yenidən dirçəldilməsi də bu siyasətin prioritetlərindən biridir”.
Müsahibimiz qeyd edib ki, Azərbaycanda muzey sahəsində vəziyyət ürəkaçandır. Lakin regionlarda yerləşən tarix-diyarşünaslıq muzeylərini müasir səviyyəyə çatdırmaq lazımdır. Həmin muzeylərdə muzeyşünaslıq üzrə təhsil almış ixtisaslı kadrlar çalışmalıdır. “ADMİU 1991-ci ildən muzey mütəxəssisləri hazırlayır. Bu sahədə Muzeyşünaslıq kafedrasının rolu danılmazdır. Son 30 ildə 700-dən artıq kadr hazırlanıb və onların bir çoxu aparıcı muzeylərdə məsul vəzifələrdə çalışır. Eyni zamanda, tədris prosesinə muzeylərdə çalışan mütəxəssislər cəlb olunur və tələbələrin praktiki bacarıqlarını formalaşdırmaq üçün müəyyən muzeylərlə əməkdaşlıq edilir”, - deyə Yeganə Eyvazova bildirib.
O, rəqəmsallaşmanın muzeylərin işinə və muzeyşünaslıq tədrisinin inkişafına dəstək olduğunu deyib: “Audiobələdçi və virtual reallıq texnologiyaları muzey ziyarətçilərinin təcrübəsini daha maraqlı və interaktiv edib”.
Y.Eyvazova ICOM-un (Beynəlxalq Muzeylər Şurasının) Azərbaycan Milli Komitəsinin təşkil etdiyi tədbirlərin beynəlxalq təcrübədən istifadəyə şərait yaratdığını da vurğulayıb.