Siyasi şərhçi: Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri strateji müttəfiqlik mərhələsinə yüksəlib
Bakı, 11 iyun, AZƏRTAC
Şuşa Bəyannaməsinin imzalanmasından ötən dövr Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin klassik ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsindən çıxaraq institusional müttəfiqlik modelinə keçdiyini aydın şəkildə göstərir. 2021-ci il iyunun 15-də imzalanan bu sənəd iki ölkə arasında siyasi yaxınlığın hüquqi-siyasi əsaslarını daha da möhkəmləndirməklə yanaşı, əməkdaşlığın istiqamətlərini sistemli və uzunmüddətli strateji xətt üzrə formalaşdırıb.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında siyasi şərhçi Rəşad Bayramov Şuşa Bəyannaməsinin imzalanmasının beşinci ildönümü ilə bağlı açıqlamasında bildirib.
Onun sözlərinə görə, ötən illərin təcrübəsi göstərir ki, Azərbaycan-Türkiyə müttəfiqliyi yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmır, konkret layihələr və praktik mexanizmlərlə reallaşdırılır.
“Strateji nəticələr baxımından təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində əməkdaşlığın dərinləşməsi xüsusi diqqət çəkir. Birgə hərbi təlimlərin intensivləşməsi, müdafiə sənayesi sahəsində texnoloji əməkdaşlığın genişlənməsi, hərbi kadr hazırlığı və qarşılıqlı uyğunlaşma proseslərinin inkişafı iki ölkənin təhlükəsizlik sistemlərini daha inteqrasiya olunmuş vəziyyətə gətirib. Bu proses yalnız ikitərəfli hərbi potensialın güclənməsi deyil, eyni zamanda, regionda çəkindirmə balansının dəyişməsi anlamına gəlir. Nəticədə Cənubi Qafqazda yeni təhlükəsizlik reallığı formalaşıb və Azərbaycan-Türkiyə tandemi bu sistemin əsas dayaqlarından birinə çevrilib”, - deyə politoloq qeyd edib.
Rəşad Bayramov vurğulayıb ki, enerji və nəqliyyat sahəsində yaranan strateji sinerji də Şuşa Bəyannaməsinin mühüm nəticələrindən biridir. Azərbaycanın enerji resurslarının Türkiyə vasitəsilə Avropa bazarlarına çıxarılması, mövcud enerji layihələrinin inkişafı və Orta Dəhliz çərçivəsində logistika imkanlarının genişləndirilməsi regionun geoiqtisadi xəritəsini dəyişən əsas amillər sırasındadır. Şuşa Bəyannaməsi bu layihələrə əlavə siyasi təminat verərək onların davamlılığını və təhlükəsizliyini daha da gücləndirib. Bu proses region ölkələrinin iqtisadi inteqrasiyasını sürətləndirməklə yanaşı, Avrasiya məkanında alternativ nəqliyyat marşrutlarının inkişafına da mühüm töhfə verir. Sənədin Cənubi Qafqazın təhlükəsizlik arxitekturasına təsiri daha geniş kontekstdə qiymətləndirilməlidir. 2020-ci ildən sonra formalaşan yeni geosiyasi reallıqlar şəraitində Azərbaycan-Türkiyə müttəfiqliyi regionda sabitliyin əsas təminat faktorlarından birinə çevrilib. Bu müttəfiqlik regional güc balansına təsir göstərməklə yanaşı, kənar müdaxilə imkanlarını da məhdudlaşdıran amil kimi çıxış edir və regional problemlərin məhz region dövlətləri tərəfindən həll olunması prinsipini gücləndirir.
“Şuşa Bəyannaməsi yalnız təhlükəsizlik sənədi deyil, eyni zamanda, iqtisadi və siyasi inteqrasiyanın inkişafına xidmət edən mühüm platformadır. Türk dünyasında əməkdaşlıq dinamikasının güclənməsi, Orta Dəhlizin strateji əhəmiyyətinin artması və enerji təhlükəsizliyi layihələrinin genişlənməsi bu sənədin təsir dairəsini Cənubi Qafqazdan kənara çıxarıb. Azərbaycan və Türkiyə arasında formalaşan müttəfiqlik modeli artıq daha geniş coğrafiyada uğurlu əməkdaşlıq nümunəsi kimi qəbul olunur. Şuşa Bəyannaməsi ötən dövr ərzində Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərini ən yüksək strateji səviyyəyə yüksəltməklə yanaşı, Cənubi Qafqazın təhlükəsizlik arxitekturasında da yeni reallıqlar formalaşdırıb”, - deyə siyasi şərhçi bildirib.
Müxbir - Səbinə Əlizadə
Bölmənin digər xəbərləri
