Alimlər: Son 500 ildə Avropada belə quraqlıq olmayıb
Bakı, 24 avqust, AZƏRTAC
Avropa Komissiyasının Birləşmiş Tədqiqat Mərkəzinin hazırladığı məruzədə alimlər xəbərdarlıq edirlər: Avropa qitəsi ərazisinin üçdə iki hissəsi son 5 əsrin ən sərt quraqlığı ilə üzləşib və getdikcə hər şey daha da pisləşə bilər.
AZƏRTAC BBC-yə istinadla xəbər verir ki, İtaliya, İspaniya, Portuqaliya, Fransa, Almaniya, Niderland, Belçika, Lüksemburq, Rumıniya, Macarıstan, Serbiya, Ukrayna, Moldova, İrlandiya və Böyük Britaniya kimi ölkələrdə xüsusilə ağır vəziyyət yaranıb. Məruzənin müəllifləri vurğulayırlar ki, bu, ümumilikdə qitə ərazisinin 47 faizini təşkil edir və torpaq bu yay tamamilə quruyub.
Qitə ərazisinin daha 17 faizi tam quruma həddindədir və orada hansısa yaşıllığı xilas etmək şansı azdır.
Bəzi regionlarında quraqlığın rəsmi şəkildə elan edildiyi Böyük Britaniyada artıq avqust ayında ağaclarda yarpaqlar şabalıdı rəng alıb. Alimlər bu vəziyyətə onunla aydınlıq gətirilər ki, ağaclar fəlakətli rütubət çatışmazlığını payızın tez gəlməsi kimi “qəbul edirlər”.
Məruzədə bildirilir ki, quraqlıq məhsula böyük təsir göstərəcək, meşə yanğınları riskini çox artıracaq, Avropanın bəzi cənub regionlarında isə bürkü hələ bir neçə ay davam edəcək.
Ötən 5 il ərzində orta göstəricilərlə müqayisədə Avropa İttifaqının dənli qarğıdalı məhsulu üzrə proqnozları bu il 16 faiz aşağı, soya - 15 faiz, günəbaxan üzrə isə 12 faiz aşağı olacaq.
Mərkəzin hesabatında deyilir: “Bu baxımdan, hazırkı quraqlıq son 500 il ərzində daha irihəcmlidir”.
Elm üzrə komissar Mariya Qabrielin sözlərinə görə, qitəni cənginə alan isti bütün Avropa İttifaqında su təchizatında misli görünməmiş çətinlik yaradıb. O əminliklə deyib: “Biz görürük ki, meşə yanğınlarının sayı orta hesabdan əhəmiyyətli şəkildə yüksəkdir və məhsula ciddi təsir göstərir. Şübhəsiz, qlobal iqlimin dəyişməsi ildən-ilə getdikcə daha çox nəzərə çarpır”.
Ekoloqların məlumatına görə, Avropanın demək olar, bütün çayları bu və ya digər dərəcədə dayazlaşıb ki, onların səthində belə adlandırılan “ac daşlar” görünür. Üzərində yazılar olan bu daşlar ən güclü quraqlıqlarda, çayların əhəmiyyətli şəkildə dayazlaşdığı vaxt su üzərində görünür. Həmin daşlar əsrlərdir ki, çaylarda suyun səviyyəsinin ekstremal şəkildə aşağı düşməsini bildirən özünəməxsus nişan rolunu oynayır.
Quraqlıq qıtlıq əmələ gətirir ki, bu da aclıqla nəticələnir.
Gəmiçilik üçün göz qabağında olan ziyanla yanaşı, çayların quruması enerji istehsalına da zərbə vurur. Məruzəyə əsasən, Avropada istilik enerjisi istehsalı 20 faiz aşağı düşüb.
Güclü quraqlıq il ərzində bir çox ölkədə müşahidə olunub, lakin vəziyyət avqustun əvvəlindən daha pisləşib. Ekoloqlar Aralıq dənizinin Avropa hissəsindəki ölkələrdə ekstremal istinin cari ilin noyabrınadək davam edəcəyini bildirirlər.
Bölmənin digər xəbərləri
