Azərbaycan dünyada 5 ən tolerant dövlətdən biri hesab edilmişdir
Bakı, 18 noyabr (AZƏRTAC). Noyabrın 16-sı Beynəlxalq Dözümlülük Günüdür. Bu münasibətlə Rusiyanın http://venividi.ru saytında dərc olunmuş “Dünyada 5 ən tolerant dövlət” sərlövhəli məqalədə ən tolerant ölkələr sırasına Azərbaycan da daxildir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, sözügedən məqalədə həm öz vətəndaşlarının, həm də əcnəbi qonaqların baxışlarına və həyat tərzinə xüsusi hörmətlə yanaşan dövlətlərin adları çəkilir. Məqalədə Azərbaycan haqqında deyilir: “Dini tolerantlıq nümunəsi hesab edilə biləcək Azərbaycan dini dözümlülük səviyyəsinə görə həm Asiya dövlətlərini, həm də Avropa ölkələrinin əksəriyyətini qabaqlayır. Əhalisinin 95 faizi müsəlmanlardan ibarət olan bu ölkə başqa konfessiyalara və millətlərə mənsub olan insanların dinc və mehriban yaşamasını təmin etmiş, buna görə Avropa parlamentinin vitse-prezidenti Azərbaycanı tərifləmişdir. Bu gün tolerantlığın Azərbaycan modeli müsəlman aləmi üçün nümunə sayılır və beynəlxalq konfransların, forumların çoxunda fəal müzakirə edilir. Ölkə rəhbərliyi belə hesab edir ki, bütün insanlar, hansı dinə etiqad etdiyindən asılı olmayaraq, başqa mədəniyyətlərə, dinlərə, əxlaqi dəyərlərə hörmətlə yanaşmalı, özləri üçün məqbul olub-olmamasına əhəmiyyət vermədən bütün ənənələrə münasibətdə dözümlü olmalıdırlar”.
Tolerant dövlətlər sırasında Kanadanın da adı çəkilir. Bu ölkədə tolerantlıq əsas dəyərlərdən biri hesab edilir. Məqalədə deyilir: “Tarixən iş elə gətirmişdi ki, öz vətənlərində binəsib olanlar, repressiyaya məruz qalanlar, orada özlərinə yer tapa bilməyənlər son sığınacaq kimi Kanadaya üz tuturdular. O vaxtdan demək olar ki, heç nə dəyişməmişdir: On əyalətdən və üç ərazidən ibarət olan federasiyada milliyyətindən və irqindən asılı olmayaraq bütün insanlara hörmətlə yanaşırlar. Məsələn, Vankuverdə son illərdə müəssisələrin adları yazılan lövhələrdə mətnlər təkcə bu ölkənin rəsmi dilləri olan fransız və ingilis dillərində deyil, həm də Çin dilində yazılır - sadəcə, insanların daha asan oriyentasiya edə bilməsi üçün”.
Məqalədə Avstraliya da tolerant ölkə adlanır. Bununla əlaqədar deyilir: “Vaşinqton post” qəzeti dünyanın ən tolerant ölkələrinin reytinqini tərtib etmişdir. Həmin reytinqə görə, İngiltərənin başqa müstəmləkələri kimi Avstraliya da başqalarının dünya baxışına ən dözümlü ölkələr arasında lider mövqeyi tutur. Avstraliya sakinləri arasında bu mövzuda keçirilmiş sorğuda iştirak edənlərin yalnız 5 faizi bildirmişdir ki, onlar əcnəbiləri öz qonşuları kimi görmək istəməzdilər. Avstraliyanın 19 milyon sakinindən demək olar ki, dörddə bir hissəsi xaricdə doğulmuşdur. Ölkədə qarışıq nikahların sayı ilbəil artır. Avstraliyada demək olar ki, bütün müəssisələrdə yerli sakinlərlə gəlmələr bərabər səviyyədə çalışır. Bununla yanaşı siyasət və hüquq sahələrində Avropa irqinin nümayəndələri üstünlük təşkil edir. İnformasiya texnologiyaları şirkətlərində isə vəziyyət tamam əksinədir - burada əməkdaşların böyük əksəriyyəti asiyalıdır”.
Məqalədə Argentina və İsveç də tolerant ölkələrə aid edilmişdir. Sayt Argentina barədə yazır: “Venesuela və Dominikan Respublikası istisna olmaqla Cənubi Amerika ölkələri dünyanın ən tolerant ölkələrinin reytinqində ilk yerləri tutur. İrqindən, dinindən, seksual mənsubluğundan asılı olmayaraq bütün insanlara dost münasibət bəsləyən ölkələrdən biri Argentinadır. Statistikaya görə, Argentina sakinlərinin 98 faizi etnik avropalıdır, ölkənin 1.5 milyon sakini isə slavyan mənşəlidir. Argentinanın bugünkü sakinləri bilirlər ki, onların ölkəsi məhz immiqrasiya sayəsində yaranmışdır. Buna görə də onlar kriminal keçmişi olmayan, münasib təhsili və müəyyən qədər pul vəsaiti olan gəlmələrlə ünsiyyət qurmağa həmişə hazırdırlar. Argentina həm də dini dözümlülüyü ilə məşhurdur. Ölkənin Təhsil Nazirliyinin təşəbbüsü ilə 60.000 gənc argentinalı həftədə bir saat xristianlar, yəhudilər və müsəlmanlarla ünsiyyətdə olur, onların məbədlərinə gedir və müxtəlif konfessiyaların dini etiqadının əsasları barədə daha çox məlumat əldə edirlər”.
İsveçdə tolerantlığın vəziyyəti barədə qeyd edilir ki, XX əsrin 50-ci illərindən başlayaraq İsveç multietnik dövlətə çevrilmişdir - ölkə əhalisinin 1/5 hissəsindən çoxu əcnəbi mənşəlidir. Artıq neçə ildir ki, İsveçdə insanın milli, siyasi və dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq onun siyasi sığınacaq hüququ sarsılmaz insan hüquqlarından biri hesab edilir. Avropa İttifaqının üzvü olan başqa ölkələrlə müqayisədə isveçlilər gəlmələrin assimilyasiyasına daha çox şərait yaradır və uzunmüddətli məskunlaşmaq üçün onlara hər cür imkan verilir. İsveçə qanuni əsaslarla gəlmiş immiqrantlar seçkilərdə iştirak etmək hüququ istisna olmaqla yerli isveçlilərlə eyni hüquq və azadlıqlar əldə edirlər.