AZƏRBAYCAN PREZİDENTİ İLHAM ƏLİYEVİN ÇIXIŞI
ABŞ-a səfər edirəm və əminəm ki, münasibətlərimiz bundan sonra da genişlənəcəkdir.
Hazırda iki dövlət arasındakı münasibətlər çox uğurla inkişaf edir. Bu münasibətlərin güclü tarixi kökləri vardır. Ölkəmizin cəmi on beş il əvvəl müstəqillik qazanmasına baxmayaraq, bu dövr ərzində Azərbaycan ilə ABŞ arasındakı münasibətlər sürətlə inkişaf etmişdir.
Vaşinqtona səfərimi bu səhər başlamışam. Konqresdə olmağımdan və burada ikitərəfli münasibətlərə dair məsələləri müzakirə etməkdən çox məmnunam. Enerji məsələləri, iqtisadi inkişaf, təhlükəsizlik, nəqliyyat məsələləri ilə bağlı iki ölkə arasında çox gözəl münasibətlər mövcuddur. Əlbəttə, Cənubi Qafqazdakı münaqişələrin həlli daim bizim diqqət mərkəzimizdə olmuşdur. Hesab edirəm ki, səfərim bu nöqteyi-nəzərdən böyük əhəmiyyət kəsb edəcəkdir. Bizim nailiyyətlərimizi bir daha nəzərdən keçirmək və diqqətimizi gələcək munasibətlərimizin aspektləri üzərində cəmləşdirmək imkanımız olacaqdır.
Azərbaycan son illərdə enerji sektorunda çox mühüm rol oynamağa başlamışdır. İrihəcmli neft və qaz ehtiyatlarımız dünya və Avropa bazarlarına nəql olunmaq ərəfəsindədir. Azərbaycanda neft və qaz ehtiyatı gələcək illərdə əhəmiyyətli dərəcədə artacaqdır. Gündə 1 milyon barrel həcmində neft, bir neçə milyard kubmetr qaz hasil olunacaqdır. Bu, bizim üçün, qonşularımız və region üçün əhəmiyyətli bir hadisədir və regionda vəziyyəti daha da yaxşılaşdıracaqdır.
Regional təhlükəsizlik, regional sabitlik daim diqqət tələb edən məsələlərdir. Bu baxımdan Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi regionun normal davamlı inkişafı qarşısında duran başlıca maneədir. Ümid edirəm ki, sülh danışıqları münaqişənin beynəlxalq hüquq normaları və prinsipləri əsasında həll olunması ilə nəticələnəcək və regionda yaşayan insanlar bundan faydalanacaqlar. Biz sülhün bərpa edilməsini istəyirik. Azərbaycan müstəqilliyini əldə etdikdən sonra işğaldan, təcavüzdən çox əziyyət çəkmişdir. Bir milyon azərbaycanlı öz torpaqlarında qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətində yaşayırlar. Bu, böyük humanitar fəlakətdir. ABŞ dünyada gedən proseslərə təsir edən bir ölkə və münaqişənin həllində iki ölkə arasında vasitəçi rolunu oynamaq səlahiyyətinə malik olan Minsk qrupunun həmsədri kimi bu münaqişənin həllində mühüm rol oynayır. Bu günə kimi aparılan danışıqlar bir nəticə verməmişdir. Lakin ümid edirəm ki, biz sülhə nail olacağıq.
Burada mən regional əməkdaşlığa, GUAM təşkilatına dair bəzi cədvəlləri görürəm. Ümid edirəm ki, Azərbaycanın həmtəsisçilərindən biri olduğu GUAM təşkilatı gələcəkdə daha mühüm rol oynayacaqdır. Xəzər və Qara dəniz ölkələri arasındakı əməkdaşlıq regionda tamamilə yeni bir vəziyyət yaradacaqdır. Avropa İttifaqının regionun sərhədlərinə yaxınlaşdığını və tezliklə regiona qonşu olacağını nəzərə alsaq, görərik ki, bunlar regionumuzda tam yeni bir vəziyyət yaradacaqdır.
Hazırda nəqliyyat dəhlizləri mühüm rol oynayır və Azərbaycanın coğrafi mövqeyi elədir ki, Asiyadan Avropaya bütün nəqliyyat dəhlizləri, eləcə də şimaldan cənuba nəqliyyat dəhlizi Azərbaycandan keçir. Xəzər dənizi və Qara dəniz ilə bağlı nə enerji, nə də nəqliyyat dəhlizlərində Azərbaycandan yan keçmək mümkün deyildir. Bu sahədə ölkəmizin rolu daha da artır.
Əlbəttə, regiondakı siyasi proseslər də böyük əhəmiyyət kəsb edir. Demokratikləşmə, siyasi islahatların aparılması, Avratlantik qurumlarına inteqrasiya bizim strateji xəttimizdir. Bütün bu sahələrdə Vaşinqton ilə Bakı arasında hökumət strukturları və icra orqanları səviyyəsində yaxşı anlaşma mövcuddur.
Hesab edirəm ki, qanunvericilik orqanları səviyyəsində də müəyyən işlər görülməlidir. Zənnimcə, ABŞ Konqresində Azərbaycan üzrə işçi qrupunun yaradılması tarixi bir hadisədir. Əməkdaşlığımızın imkanları və faydalarından istifadə etmək vaxtı gəlib çatmışdır. Mən bu məsələləri müzakirə etmək üçün Vaşinqtona gəlmişəm və ümid edirəm ki, səfər zamanı çox gözəl nəticələr əldə olunacaqdır.
X X X
Dövlətimizin başçısı sonra suala cavab verdi.
-Sual ölkənizin hərbi büdcəsinin artması ilə bağlıdır. Bununla əlaqədar problemlər ortaya çıxa bilərmi?
-Bilirsiniz, bu məsələ ümumi kontekstdən çıxarıldıqda suallar yarana bilər. Lakin biz daim deyirik ki, ölkəmizin hərbi büdcəsinin artması ümumi iqtisadi artım ilə bağlıdır. Ötən üç il ərzində ümumi büdcəmiz dörd dəfə artaraq, 1 milyard dollardan 4 milyard dollara çatmışdır. Büdcəmiz 1 milyard dollar olan zaman hərbi xərclərimiz 150 milyon dollar təşkil edirdi. İndi büdcəmiz 4 milyard dollar, hərbi xərclərimiz 600 milyon dollardır. Bu artım ümumi inkişafa uyğundur. Bundan əlavə, adambaşına düşən hərbi xərclərə baxsanız, bu rəqəm Ermənistanda daha artıqdır. Bizim iqtisadiyyatımız inkişaf edir. Neft gəlirlərimiz daha da artacaqdır. Buna uyğun olaraq, bütün sahələrdə xərclər artır.
Misal üçün, səhiyyə üzrə xərclər 50 faiz artmışdır, eyni zamanda təhsil, infrastruktur ilə bağlı xərclər də artır. Biz münaqişənin dinc yolla həll olunmasını istəyirik. Bu istiqamətdə danışıqlar aparılır. Ümid edirik ki, münaqişənin dinc yolla həllinə nail olacağıq.
Təşəkkür edirəm.