BERLİNDƏ “AZƏRBAYCANDA ÇOXSAYLI DİNLƏRİN BİRGƏ YAŞAYIŞI: TOLERANTLIQ VƏ İCTİMAİ İNKİŞAF” MÖVZUSUNDA TƏDBİRLƏR KEÇİRİLMİŞDİR
Tədbirin açılışında Konrad Adenauer Fondu baş katibinin müavini A.Şprenqler, Azərbaycanın Almaniyadakı səfiri Pərviz Şahbazov, Almaniya-Azərbaycan Forumunun sədri, AFR-in sabiq dövlət katibi Otto Hauzer çıxış etmişlər. A.Şprenqler Azərbaycanda dini toleranlıq məsələsinə həsr edilmiş konfransın Berlində keçirilməsini yüksək qiymətləndirərək bildirmişdir: “Azərbaycan zəngin ölkədir. Bu ölkə təkcə neft və qaz demək deyildir. Azərbaycandan çox şey öyrənmək olar”.
Səfir P.Şahbazov demişdir: “Azərbaycanın xarici siyasət kursunun nadirliyi, həmçinin ondan ibarətdir ki, o, həm Avropa Şurasının, ATƏT-in üzvüdür, Avropa İttifaqı və NATO ilə sıx əməkdaşlıq edir, həm də eyni zamanda İslam Konfransı Təşkilatının üzvü kimi dinlərarası dialoqun inkişafına öz töhfəsini verir”. Səfir dinlərin dinc yanaşı yaşamasının və tolerantlığın Azərbaycan modelinin formalaşdığını və onun əhəmiyyətini xüsusi vurğulamışdır.
O.Hauzer Azərbaycanda müxtəlif milli azlıqların hüquqlarının təmini ilə bağlı aparılan siyasətin təqdirəlayiq olduğunu bildirmişdir. O, Azərbaycana çoxsaylı səfərləri zamanı bunun şahidi olduğunu söyləmişdir.
Sonra Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Hidayət Orucov mövzu ilə bağlı məruzə etmişdir. O, Azərbaycanda ümumi dini mənzərənin təhlilini verərək, dövlətin bu sahədə apardığı siyasətin mahiyyətini açıqlamışdır. Ümummilli lider Heydər Əliyevin ölkəmizdə dinlərin dinc yanaşı yaşamasına yönəlmiş siyasətinin hazırda Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdiyini bildirmişdir.
Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri şeyxülislam Allahşükür Paşazadə və Almaniya Ruhanilər Konfransı Fəaliyyət Qrupunun icraçı katibi Peter Hünzeler çıxış etmişlər.
Şeyxülislam “Qafqazda islamı xarakterizə edən xüsusiyyətlərin təqdimatı və siyasət üçün əhəmiyyəti - demoqrafik inkişaf və meyillər” barədə, P.Hünzeler isə “Almaniyada katolik kilsəsi dinlərarası dialoqda: fəaliyyət və təcrübə” haqqında danışmışlar. P.Hünzeler əhalisinin əksəriyyəti müsəlman olan bəzi ölkələrlə dialoqun aparılmasının çətinliyindən danışaraq Azərbaycanın bu məsələdə tutduğu mövqenin örnək olduğunu bildirmişdir.
Almaniya-Azərbaycan Forumunun sədri Otto Hauzerin apardığı “Azərbaycandakı qeyri-müsəlman dini qurumları/birlikləri” mövzusundakı bölmə iclasında Bakı Dağ Yəhudiləri Dini İcmasının sədri Semyon İxiilov və Bakı və Xəzəryanı bölgə yeparxiyasının yepiskopu Aleksandr ata “Azərbaycanda qeyri-müsəlman dini qurumlarında/birliklərində inamın siyasi əhəmiyyəti və inkişafi” mövzusunda məruzə etmişlər.
Konfransın sonuncu bölmə iclasında Konrad Adenauer Fondunun Tbilisidə yerləşən “Siyasi Dialoq. Cənubi Qafqaz” layihəsinin rəhbəri xanım Katya Platenin sədrliyi ilə “Dini tolerantlıq və siyasi-ictimai inkişaf” mövzusunda müzakirələr aparılmışdır.
Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi sədrinin birinci müavini hacı Salman Musayev və Bundestaqın, həmçinin Avropa Şurası Parlament Assambleyasında Almaniya nümayəndə heyətinin üzvü Aksel Fişer “Çoxsaylı dinlərin birgə yaşayısının perspektivləri: dini birliklərin vətəndaş cəmiyyətində mövqeyi, əhəmiyyətinin dəyişməsi və onun milli və regional səviyyədə gündəlik həyatda siyasi və ictimai hadisələrə təsiri - şanslar və risklər” barədə məruzə etmişlər.
Tədbirin geniş ictimaiyyət üçün nəzərdə tutulan ikinci hissəsi məruzə, musiqili hissə və dini xadimlərlə söhbətdən ibarət olmuşdur. Bonn Universitetinin professoru Yeva Maria Aux “Azərbaycanda çoxdinli cəmiyyət alman nöqteyi-nəzərində” mövzusunda məruzə etmişdir. O, Ermənistanda və Gürcüstanda əsas dinin xristianlıq olduğu barədə Konstitusiyada maddənin olduğu halda, Azərbaycanın Əsas Qanununda islam dini barədə belə bir maddənin əksini tapmamasını dini tolerantlığın əyani təzahürü kimi dəyərləndirmişdir. O, Azərbaycanda xristian abidələrinin qorunmasını, yeni sinaqoqların tikilməsini, atəşpərəstlik abidələrinə münasibəti Azərbaycanda din mədəniyyətinin yüksək səviyyədə olmasını təsdiqləyən amillər kimi xarakterizə etmişdir.
Tədbirin sonunda azərbaycanlı rəssam Əşrəf Heybətovun “İncil motivləri” mövzusunda rəsm sərgisi açılmışdır. Berlin Etnologiya Muzeyi “İslam Şərqi” şöbəsinin rəhbəri İnqrid Şindlbek sərgiyə şərh vermişdir. Essen Konservatoriyasının dosenti Elnara İsmayılova fortepianoda yəhudi, alman və Azərbaycan bəstəkarların əsərlərindən ibarət musiqi çələngi təqdim etmişdir.
Konfransda hər iki ölkədən mütəxəssislər, o cümlədən dini qurumlardan, elm və mədəniyyət dairələrinin nümayəndələri, jurnalistlər və siyasi xadimlər (Bundestaqın üzvləri və digərləri), Almaniyada fəaliyyət göstərən Azərbaycan diasporunun üzvləri iştirak etmişlər.
Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Hidayət Orucov Konrad Adenauer Fondunun rəhbərliyi ilə görüşlər keçirmişdir.