BEYNƏLXALQ MÜŞAHİDƏÇİLƏR REFERENDUMUN SƏRBƏST, DEMOKRATİK VƏ KİFAYƏT QƏDƏR FƏAL KEÇDİYİNİ BİLDİRMİŞLƏR
Referendumu izləyən beynəlxalq müşahidəçilər jurnalistlərlə söhbət zamanı səsvermənin gedişi barədə fikirlərini açıqlamışlar.
Bakı şəhərində 6 referendum məntəqəsində olmuş belaruslu müşahidəçi, bu ölkənin Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri Lidiya Yermoşinanın sözlərinə görə, onda, səsvermənin gedişi haqqında müəyyən müsbət təəssürat yaranmışdır. Lidiya Yermoşina demişdir: “Səsvermə sərbəst və demokratik, səhər saatlarına baxmayaraq, kifayət qədər fəal keçir”. O, bildirmişdir ki, bütün məntəqələrdə yerli müşahidəçilər də iştirak edirdilər. Özü də onların sayı məntəqə komissiyaları üzvlərinin sayından artıq idi. Belarus Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri bunu da əlavə etmişdir ki, azərbaycanlı müşahidəçilərlə söhbəti zamanı onlar tərəfindən heç bir qanun pozuntusu olmadığını bildirmişlər. “Mənim baş çəkdiyim bütün məntəqələr lazım olan hər şeylə təchiz edilmişdir, məntəqələrdəki stendlərdə izahedici materiallar asılmışdır”.
X X X
Özbəkistanın Azərbaycandakı səfirliyinin birinci katibi Palajbəy Urazbayev 4 məntəqədə səsvermənin gedişini izləmişdir. O demişdir: “Səsvermə yüksək səviyyədə təşkil olunmuşdur, müşahidəçilər, o cümlədən siyasi partiyalardan olan müşahidəçilər üçün hər cür şərait yaradılmışdır”.
X X X
Ukrayna Ali Radasının deputatı Anatolı Raxanski əvvəlcə Azərbaycan müşahidəçiləri martın 31-də Ukraynada keçirilmiş parlament seçkilərini izlədiklərinə görə respublika rəhbərliyinə təşəkkürünü bildirmişdir. Onun sözlərinə görə, referenduma 3 gün qalmış səsverməyə hazırlıqla bağlı vəziyyəti öyrənmişdir. Ukraynalı müşahidəçi demişdir: “Mən bu gün də bir çox partiyalardan olan müşahidəçilərlə söhbət etdim, onlar dedilər ki, səsvermə demokratik və fəal keçir. Vətəndaşlarla da danışdım, iradları olub-olmadığını soruşdum. Hiss olunur ki, onlar referenduma çıxarılmış 8 blokdakı sualların hamısı ilə tanışdırlar. Səsvermənin fəal keçdiyini və heç bir iradımın olmadığını bildirmək istəyirəm”.
X X X
Türkiyənin Mərmərə Qrupunun Strateji və Sosial Araşdırmalar Vəqfinin sədri Akkan Suvər bildirmişdir ki, onun rəhbəri olduğu qurum Azərbaycanda bir sıra beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatlarını təmsil edir. Günortayadək onların qrupu 14 referendum məntəqəsində olmuşdur. Müşahidələr göstərmişdir ki, səsvermə demokratik, sərbəst şəraitdə keçir, vətəndaşlar referendumda fəal iştirak edirlər. Qaçqınların və məcburi köçkünlərin səs verdikləri məntəqələrdə nəticələr 90 faizdən artıqdır, bu isə onların yüksək vətənpərvərliyindən, doğma torpağa məhəbbətindən xəbər verir. Türkiyəli müşahidəçinin fikrincə, xalqa müraciət cəmiyyətdə demokratiyanın ən yaxşı təzahürüdür. Türkiyədə Konstitusiyaya düzəlişləri parlament üzvləri edirlər, lakin bu məsələnin ən düzgün həlli ümumxalq səsverməsidir. Müşahidəçi demişdir ”Biz Azərbaycanda demokratiyanın təntənəsini müşahidə edirik və hər yerdə bayram əhval-ruhiyyəsinin hökm sürdüyünün və insanların səsvermədə fəal iştirakının şahidi olduq. Məntəqələrdən birində artıq saat 15-dək vətəndaşların 70 faizindən çoxu səs vermişdi və insanlar öz vətəndaşlıq borcunu yerinə yetirməyə gəlməkdə davam edirdilər. Bizim burada müşahidə etdiklərimiz göstərir ki, demokratiya və azadlıq prinsiplərinə sadiq olan Azərbaycan xalqı öz müqəddəratını həll etməyə, millətin gələcək inkişaf yolunu müəyyənləşdirməyə qadirdir. Qardaş ölkədə demokratiyanın inkişafı bizim üçün Türkiyədə demokratiyanın inkişafı qədər əhəmiyyətlidir.
Türkiyədən olan digər müşahidəçinin - Oqan Soysalın sözlərinə görə, referendum məntəqələrinə gələn vətəndaşlar arasında çoxlu gənc vardı və onlar səsvermədə iştirak edirdilər. “Onlar demokratiyanın nə olduğunu dərk etmişlər və artıq 10 ildir müstəqil dövlətdə yaşayırlar, bu quruluşu başqa heç bir quruluşa dəyişməzlər, ona görə də demokratiyanı inkişaf etdirmək arzusunu əsas tutaraq, ona səs verməyə gəlmişlər”.