Bakı, 14 oktyabr, AZƏRTAC

Cari ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycanın hüquqi və fiziki şəxsləri dünyanın 173 ölkəsindəki tərəfdaşları ilə ticarət əməliyyatları həyata keçirib, 112 ölkəyə məhsul ixrac olunub, 167 ölkədən idxal edilib.

Dövlət Statistika Komitəsindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, gömrük orqanlarında qeydiyyatı aparılmış, lakin gömrük rəsmiləşdirilməsi tam başa çatdırılmamış ixrac olunan xam neft və təbii qazın statistik qiymətləndirilmiş dəyəri nəzərə alınmaqla 2025-ci ilin yanvar-avqust aylarında xarici ticarət dövriyyəsi 31 milyard 690,6 milyon dollar, o cümlədən ixracın dəyəri 16 milyard 637,9 milyon dollar, idxalın dəyəri 15 milyard 052,7 milyon dollar təşkil edib, nəticədə 1 milyard 585,2 milyon dollarlıq müsbət ticarət saldosu yaranıb.

2024-cü ilin yanvar-avqust ayları ilə müqayisədə xarici ticarət dövriyyəsi faktiki qiymətlərlə 4,9 faiz artıb, real ifadədə 7,1 faiz azalıb. İdxal real ifadədə 5,5 faiz, ixrac isə 8,2 faiz azalıb.

Dövlət Gömrük Komitəsindən daxil olmuş məlumatlara əsasən xarici ticarət dövriyyəsinin 87,8 faizi İtaliya, Türkiyə, Rusiya, Çin, Almaniya, Birləşmiş Krallıq, ABŞ, Çexiya, Qazaxıstan, Gürcüstan, Bolqarıstan, Xorvatiya, Rumıniya, Yunanıstan, İsveçrə, İran, Portuqaliya, Avstraliya, Ukrayna, Özbəkistan, Meksika, Cənubi Afrika Respublikası və Belarus ilə aparılmış ticarət əməliyyatlarının payına düşüb.

Ölkəyə idxal olunmuş məhsulların ümumi dəyərinin 19,1 faizi Çinin, 16,8 faizi Rusiyanın, 10,3 faizi Türkiyənin, 5 faizi ABŞ-ın, 4,6 faizi Birləşmiş Krallığın, 3,8 faizi Almaniyanın, 3,2 faizi Qazaxıstanın, 2,6 faizi İranın, 2,5 faizi Avstraliyanın, 2,2 faizi İtaliyanın, 1,9 faizi Meksikanın, 1,8 faizi Cənubi Afrika Respublikasının, 1,7 faizi Braziliyanın, hər biri 1,6 faiz olmaqla Özbəkistan və Yaponiyanın, hər biri 1,5 faiz olmaqla Koreya və Belarusun, hər biri 1,2 faiz olmaqla İsveçrə və Ukraynanın, 1,1 faizi Fransanın, hər biri 1 faiz olmaqla İspaniya, Hindistan və Kanadanın, 11,8 faizi isə digər ölkələrin payına düşüb. İdxalda qiymətli metalların, azqiymətli metallar və onlardan hazırlanan məmulatların, maşınların, mexanizmlərin, elektrotexniki avadanlıq və aparatların, nəqliyyat vasitələrinin, kimya sənayesi məhsullarının, hazır ərzaq məhsulları, içkilər və tütün məmulatlarının, mineral məhsulların, bitki mənşəli məhsulların, plastik kütlə və ondan hazırlanan məmulatların, toxuculuq materialları və məmulatlarının dəyəri üstünlük təşkil edib.

2024-cü ilin yanvar-avqust ayları ilə müqayisədə 2025-ci ilin yanvar-avqust aylarında mühüm məhsul növlərindən buğda idxalı 31 faiz, xam şəkər – 17,6 faiz, şokolad və şokolad məhsulları – 0,1 faiz, kartof – 20 faiz, təzə tərəvəz – 35,8 faiz, siqaretlər – 3,8 dəfə, minik avtomobilləri – 28,8 faiz, polad prokatı – 6,2 faiz, məişət kondisionerləri – 17,6 faiz, rezin şinlər – 6 faiz, polietilen – 14,6 faiz, qara metallardan çubuqlar – 11 faiz, avtobuslar – 2,9 dəfə, polipropilen – 1 faiz, məişət soyuducuları – 15,2 faiz artıb, kərə yağı, digər süd yağları və pastaları idxalı isə 5,4 faiz, bitki yağları – 12,1 faiz, təzə meyvə – 15,4 faiz, unlu qənnadı məmulatları – 3,4 faiz, çay – 9,2 faiz, quş əti və onun əlavə məhsulları – 26,3 faiz, mal əti – 8,5 faiz, dərman vasitələri – 15 faiz, qara metallardan borular – 23,1 faiz, hesablama maşınları, blok və qurğuları – 9,2 faiz, ayaqqabılar – 4,5 faiz, yük avtomobilləri – 1,8 faiz, mebellər – 1 faiz, sintetik yuyucu vasitələr – 6,8 faiz, mineral gübrələr – 8,5 faiz, paltaryuyan maşınlar – 0,8 faiz, qara metallardan künclüklər – 3 faiz, sement – 21,6 faiz azalıb.

2025-ci ilin yanvar-avqust aylarında ölkəyə 68 min 295 ədəd minik avtomobili, 5369 ədəd yük avtomobili, 478 ədəd avtobus idxal olunub.

İdxal olunan malların 48,4 faizini avtomobil, 32,3 faizini hava, 9,6 faizini dəmir yolu, 9,4 faizini dəniz nəqliyyatı ilə gətirilmiş, 0,3 faizini isə boru kəməri və elektrik ötürücü xətləri ilə nəql edilmiş məhsulların dəyəri təşkil edib.

İxracın 46,7 faizini İtaliyaya, 13,4 faizini Türkiyəyə, 4,8 faizini Rusiyaya, 3,8 faizini Çexiyaya, 3,1 faizini Bolqarıstana, 2,9 faizini Xorvatiyaya, hər biri 2,7 faiz olmaqla Almaniya və Rumıniyaya, hər biri 2,6 faiz olmaqla Yunanıstan və Gürcüstana, 2,3 faizini Portuqaliyaya, 1,6 faizini İsveçrəyə, 1,4 faizini Birləşmiş Krallığa, 1 faizini İrlandiyaya, 0,9 faizini Ukraynaya, 0,8 faizini Niderlanda, hər biri 0,6 faiz olmaqla Serbiya və Tunisə, hər biri 0,4 faiz olmaqla Tailand, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, İndoneziya, Qazaxıstan və Çinə, 3,5 faizini isə digər ölkələrə göndərilmiş məhsulların dəyəri təşkil edib.

2025-ci ilin yanvar-avqust aylarında qeyri neft-qaz məhsullarının ixracı 2399,5 milyon dollar təşkil etmiş və 2024-cü ilin yanvar-avqust aylarına nisbətən faktiki qiymətlərlə 10,3 faiz artıb, real ifadədə isə 13,6 faiz azalıb. Qeyri neft-qaz məhsulları üzrə ixracın dəyərində Rusiyaya (33,9 faiz), Türkiyəyə (16,4 faiz), İsveçrəyə (9,2 faiz), Gürcüstana (9 faiz), Ukraynaya (5,5 faiz), Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə (3 faiz), Qazaxıstana (2,7 faiz), Belarusa (2,2 faiz), ABŞ-a (1,9 faiz), Özbəkistana (1,8 faiz), Türkmənistana (1,7 faiz), İtaliyaya (1,2 faiz), Çinə (1,1 faiz) göndərilmiş malların payı üstünlük təşkil edib.

İxracın strukturunda xam neft, təbii qaz və neft-qaz məhsullarının, meyvə və tərəvəzlərin, plastik kütlə və ondan hazırlanan məmulatların, kimya sənayesi məhsullarının, alüminium və ondan hazırlanan məmulatların, pambıq lifi və ipliyinin, qara metallar və onlardan hazırlanan məmulatların, alkoqollu və alkoqolsuz içkilərin, şəkərin, bitki yağlarının payı üstünlük təşkil edib.

2025-ci ilin yanvar-avqust aylarında 2024-cü ilin yanvar-avqust ayları ilə müqayisədə mühüm məhsul növlərindən təzə meyvə ixracı 38,9 faiz, təzə tərəvəz – 14,7 faiz, şəkər – 69,9 faiz, kartof – 47 faiz, siqaretlər – 15,1 faiz, bitki yağları – 19,5 faiz, çay – 0,6 faiz, polipropilen – 2,1 faiz, mineral gübrələr – 4,4 faiz, polietilen – 8,6 faiz, emal olunmamış alüminium – 32,9 faiz, sement klinkerləri – 26,7 faiz, pambıq ipliyi – 25,9 faiz, qara metallardan borular – 3,1 faiz artmış, meyvə və tərəvəz şirələri ixracı isə 0,7 faiz, meyvə və tərəvəz konservləri – 14,5 faiz, tütün – 52,8 faiz, marqarin, qida üçün yararlı digər qarışıqlar – 23,3 faiz, təbii üzüm şərabları və üzüm suslosu – 31,0 faiz, pambıq lifi – 7,2 faiz, elektrik enerjisi – 9,7 faiz, qara metallardan çubuqlar – 38,9 faiz, bentonit gili – 11 faiz azalıb.

2025-ci ilin yanvar-avqust aylarında ixracın 84,8 faizini boru kəməri və elektrik ötürücü xətləri ilə nəql edilmiş, 9,7 faizini avtomobil, 3,5 faizini dəmir yolu, 1,5 faizini hava, 0,5 faizini dəniz nəqliyyatı ilə göndərilmiş məhsulların dəyəri təşkil edib.