Ermənistan tərəfindən törədilən ekoloji cinayətlərə müvafiq beynəlxalq instansiyalar səviyyəsində hüquqi qiymət verilməlidir
Bakı, 2 oktyabr, AZƏRTAC
Ekoloji terror - konkret ölkə və ya şəxs tərəfindən digər ölkənin flora və faunasına zərər yetirməklə, təbii sərvətlərini məhv etməklə bilərəkdən vurulan ziyandır. Ətraf mühitə və inkişafa dair Rio-de-Janeyro bəyannaməsinə görə, müharibələr davamlı inkişaf prosesinə dağıdıcı təsir göstərməməlidir. Ona görə də dövlətlər silahlı konfliktlər zamanı ətraf mühiti mühafizə edən beynəlxalq hüquqa hörmət etməlidirlər.
Təəssüf ki, biz bu baxımdan bir sıra ölkələr tərəfindən beynəlxalq hüquqa əməl edilmədiyinin şahidi oluruq. Bunu Ermənistanın timsalında da əyani olaraq görmək mümkündür. Təkcə, ekoloji yox, terrorun bütün növləri bəşəriyyət üçün çox təhlükəlidir. Xüsusilə, ekoloji terrorizm bütün planetimiz üçün böyük fəlakətlər gətirir. Təsəvvür edin, yaşıllıqların məhv edilməsi, suların çirkləndirilməsi, flora və faunanın məhv edilməsi - bütün canlılar üçün nə qədər ağır nəticələrə gətirib çıxarır. Ona görə də ekoloji terrorizm bütün Yer kürəsi üçün böyük təhlükədir.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya komitəsinin üzvü Fatma Yıldırım deyib.
Deputat bildirib ki, Ermənistan 30 il ərzində Azərbaycana qarşı ekoloji terror siyasəti həyata keçirib: “İşğal altında olmuş ərazilərdə ermənilər tərəfindən təbii sərvətlərimiz talan olunub, yandırılıb, su ehtiyatları çirkləndirilib, 60 min hektara yaxın meşə sahəsi məhv edilib. Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının 76-cı sessiyasında çıxışı zamanı bu faktları beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinə çatdırıb.
Bütövlükdə, Ermənistan tərəfindən regionun ekoloji durumuna böyük zərər vurulub. Təcavüzkar Ermənistan tərəfindən qəsdən törədilən bu terror aktları nəticəsində bölgədə ciddi ekoloji fəsadlar yaranıb, təbii bitki örtüyü, min illərlə əmələ gələn torpağın üst qatı tamamilə yanıb, Azərbaycanın “Qırmızı kitab”ı və Beynəlxalq Qırmızı Siyahıya daxil olmuş nadir, sayı kritik həddə çatan bitki və heyvan növləri məhv olub, heyvanların yaşayış arealları dağıdılıb, ekosistemin tarazlığı pozulub, ətraf mühit komponentlərinə ciddi ziyan dəyib. 44 gün davam edən Vətən müharibəsi zamanı da Ermənistan döyüş bölgəsindən kənarda yaşayan mülki əhaliyə, ekoloji mühitə, təbii sərvətlərə, regionun ümumdünya əhəmiyyətinə malik bioloji müxtəlifliyinə, zəngin meşə sahələrinə yenidən qəsd etdi. Mənfur qonşularımızın beynəlxalq humanitar hüquq normalarını kobud şəkildə pozaraq cəbhə xəttindən kənarda yerləşən rayonları mütəmadi artilleriya atəşinə tutması nəticəsində xüsusi mühafizə olunan və beynəlxalq səviyyədə tanınan təbiət ərazilərinə, o cümlədən Ağgöl və Göygöl milli parklarına genişmiqyaslı yanğınlara səbəb olan bir neçə raket mərmisi düşdü. Ermənistanın ekoloji terrorunun davamı olaraq qiymətli Şuşa meşələrində zəhərli, söndürülməsi mümkün olmayan və qadağan edilmiş ağ fosfor tərkibli silahlardan istifadə olunmaqla yanğınlar törədildi. Ermənilər Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarını tərk edərkən də terrorçu, vandal simalarını göstərərək evləri yandırdılar, meşələri məhv etdilər, heyvanları öldürdülər”.
F.Yıldırımın sözlərinə görə, Ermənistan tərəfindən təbiətə qarşı törədilən həmin ağır cinayətlər ətraf mühit sahəsində mövcud olan “Bioloji Müxtəliflik”, “Ramsar” və “Bern” beynəlxalq konvensiyalarının tələblərinin kobud surətdə pozulmasıdır. Azərbaycan Ermənistanın ekoloji terror siyasəti ilə bağlı həm işğal dövründə, həm də işğaldan sonra müvafiq beynəlxalq təşkilatlara müraciətlər edib. Yəni bu məsələ daim dövlətin diqqət mərkəzindədir. Bütövlükdə, həmin ərazilərin təbiətinin, endemik bitki və heyvan növlərinin, təbii ehtiyatların məqsədli və sistemli şəkildə məhv edilməsi bütün dünyanın, beynəlxalq ekoloji təşkilatların diqqətində olmalı, Ermənistan tərəfindən törədilən belə ağır ekoloji cinayətlərə müvafiq beynəlxalq instansiyalar səviyyəsində hüquqi qiymət verilməlidir.
Təəssüf ki, Ermənistanın Azərbaycana qarşı həyata keçirdiyi ekoloji terrorda xarici şirkətlərin, xüsusilə Qərb şirkətlərinin iştirakına dair çoxsaylı faktlar mövcuddur. Qızıl yataqlarının, dağ-mədən sənayesinin işlənməsində xarici şirkətlər iştirak ediblər. Dövlətimiz tərəfindən həmin şirkətlərlə bağlı hüquqi tədbirlər görüləcək, onlar beynəlxalq məhkəmələrə veriləcək. Bu istiqamətdə işlər gedir”.
“Ən təhlükəli məqamlardan biri də budur ki, su mənbələri də çirkləndirilir, radioaktiv tullantılar çaylara axıdılır. Bunu Oxçuçayın nümunəsində də görmək olar. Bütün bunlar beynəlxalq cinayətlərdir. Transsərhəd çay olan Oxçuçay Ermənistan ərazisində daim kəskin çirklənməyə məruz qalır. Qafan və Qacaran dağ-mədən sənayesinin tullantıları ilə hədsiz dərəcədə çirkləndirilən Oxçuçay, sanki sənaye tullantılarının kollektoru rolunu oynayır. Həmin sular təmizlənmədən birbaşa çaya axıdıldığı və çirklənmə səviyyəsi dəfələrlə normadan artıq olduğu üçün onun su ehtiyatlarının ölkə ərazisində istifadəsi yararsız hesab edilir.
Ermənistanda dağ-mədən şirkətlərinin fəaliyyəti Oxçuçayda fəlakətli vəziyyət yaradıb. Təəssüf ki, bu prosesdə Almaniyanın “CRONIMET Holding GmbH” şirkəti yaxından iştirak edib. Bununla əlaqədar cəmiyyətimizin müxtəlif təbəqələri, dövlət qurumları, qeyri-hökumət təşkilatları, o cümlədən media təşkilatları problemlə bağlı beynəlxalq qurumlara müraciət edib. Azərbaycan bundan sonra bu istiqamətdə işlərini sistemli şəkildə davam etdirəcək . Ətraf mühit məsələləri üzrə beynəlxalq təşkilatları, ictimaiyyəti uzun müddət davam edən təcavüz nəticəsində yaranmış vəziyyəti nəzərə alaraq ədalət, sülh və əmin-amanlığın bərpa olunması naminə əməli iş görməyə, Ermənistanın ölkəmizə qarşı törətdiyi ekoloji terroru qınamağa və pisləməyə çağırırıq”, - deyə Milli Məclisin deputatı fikirlərini yekunlaşdırıb.