Milli Məclisin martın 18-də keçirilən iclasında sədr Murtuz Ələsgərov deputatları və xalqımızı Novruz Bayramı münasibəti ilə təbrik etdi. Milli Məclis adından Prezident Heydər Əliyevə bayram münasibəti ilə təbrik məktubu göndərildi. 

Sonra gündəlikdə duran məsələlərin müzakirəsi başlandı. Parlamentin sədri M.Ələsgərov dedi ki, Seçki Məcəlləsi Milli Məclisin iclaslarında bir necə dəfə müzakirə edilmiş və layihə əsas kimi qəbul oluna bilər.

Layihə birinci oxunuşda səs çoxluğu ilə qəbul edildikdən sonra M.Ələsgərov qeyd etdi ki, Prezident Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkədə hüquqi, iqtisadi, siyasi və sosial islahatlar həyata keçirilir. İslahatların vacib istiqamətlərindən biri də 1995-ci ildə qəbul olunmuş Konstitusiyaya əsasən hakimiyyətin müxtəlif qollarının bir-birinə nəzarətinin təşkilidir. Prezidentin təşəbbüsü ilə “Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinə etimad məsələsinin həll edilməsi hüququnun əlavə təminatları haqqında” Konstitusiya Qanunu qəbul edilmişdir. Bu qanuna görə hər il Nazirlər Kabineti hökumətin fəaliyyəti haqqında Milli Məclisin yaz sessiyasında hesabat verməlidir.

Baş nazirin birinci müavini Yaqub Eyyubov Nazirlər Kabinetinin son beş il üçün hesabat məruzəsi ilə cıxış etmişdir. O demişdir ki, respublikada yaranmış ictimai-siyasi sabitlik sayəsində bir sıra genişmiqyaslı proqramlar həyata keçirilmiş, iqtisadiyyatın sürətli inkişafı, əhalinin maddi rifah halının yüksəldilməsi, ölkənin müdafiə qüdrətinin artırılması və beynəlxalq aləmdə layiqli yer tutması təmin olunmuşdur.

1998-ci il prezident seçkilərindən sonra dövlətimizin başçısı Konstitusiyaya uyğun olaraq, Nazirlər Kabinetinin indiki tərkibini müəyyən etmişdir.

Son 5 ildə beynəlxalq maliyyə institutlarlı ilə birlikdə hazırlanmış mühüm proqramlar həyata keçirilmişdir. Bu proqramlarda makroiqtisadi sabitləşdirmə, struktur dəyişiklikləri, iqtisadiyyatın artımı və əhalinin maddi rifah halının yüksəldilməsini təmin edən tədbirlər nəzərdə tutulmuşdu. 1998-ci ilin əvvəlindən iqtisadiyyatın bütün sahələrində irəliləyişlər başlamış, inflyasiya prosesi, demək olar ki, dayandırılmış, büdcə kəsiri ÜDM-in 2,4 faizinə enmişdir. Əhalinin real gəlirləri 2,3 dəfə, işləyənlərin isə orta aylıq əmək haqqı 6,4 dəfə artmışdır. 1998-2002-ci illərdə Nazirlər Kabineti hər il üçün büdcə layihəsini, habelə ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf konsepsiyasını müəyyən olunmuş qaydada hazırlayaraq respublika Prezidentinə təqdim etmişdir. Hər il dövlət büqcəsi Milli Məclis tərəfindən qəbul olunduqdan sonra Prezident Heydər Əliyev büdcənin icrası ilə bağlı icra orqanları qarşısında konkret vəzifələrin yerinə yetirilməsi ilə əlaqədar müxtəlif fərmanlar vermişdir.

Müəssisələri maliyyə cəhətdən sağlamlaşdırmaq, kiçik və orta sahibkarlığı və digər fəaliyyət növlərini inkişaf etdirmək məqsədi ilə ötən dövrdə mənfəətdən tutulan vergilərin dərəcəsi 32 faizdən 25 faizə, əlavə dəyər vergisi 20 faizdən 18 faizə, sosial sığorta üzrə ayırmalar 35 faizdən 27 faizə endirilmişdir. Fiziki şəxslərin gəlirlərindən vergi tutulmayan məbləgin həddi isə 60 min manatdan yüz min manata qaldırılmışdır.

Hesabat dövründə büdcə daxilolmaları təxminən 2 trilyon manat və ya 1,8 dəfə artmışdır. Büdcənin xərclər hissəsi sosial yönümlü olmuş, vəsaitlərin 65 faizə qədəri əhalinin maddi və sosial ehtiyaclarının ödənilməsinə yönəldilmişdir. Əhalinin pensiyaları, əmək haqqı, müavinətləri, ərzaq, dava-dərman üçün ayırmalar 1,6 trilyon manat və ya 2,1 dəfə artırılaraq, 2002-ci il dövlət büdcəsinin xərclər hissəsinin 63 faizini təşkil etmişdir

Büdcə kəsiri son illər ÜDM-in 1,2 faizini təşkil etmişdir. Büdcə siyasəti bütün maliyyə sistemində və pul dövriyyəsində tarazlığı təmin etməyə, habelə dövlətin daxili borclarının artmasının qarşısını almağa imkan vermişdir. Bank sistemində pul kütləsi 2,5 dəfədən çox, bank kreditlərinin ümumi məbləği 28 faiz artmışdır. 1998-ci ilin əvvəlində ölkənin valyuta ehtiyatları 550 milyon dollar təşkil edirdisə, 2003-cü ilin əvvəlində bu rəqəm 2,5 dəfə artaraq 1milyard 375 milyon dollar olmuşdur ki, bu da Azərbaycanın illik idxalının 10 aylıq həcminə bərabərdir.

2003-cü il yanvarın 1-nə olan məlumata əsasən, Azərbaycanın xarici borcları 1 milyard 356 milyon dollar və ya ÜDM-in 22 faizini təşkil edir.

Bazar iqtisadiyyatının tələblərinə uyğun olaraq aparılan struktur dəyişiklikləri nəticəsində 5 nazirlik, 12 dövlət komitəsi, 11 dövlət şirkəti, 8 dövlət konserni və 10 dövlət birliyi daxil olmaqla 48 mərkəzi və dövlət idarəetmə orqanı ləğv edilmişdir.

2002-ci ildə dövlət əmlakının özəlləşdirilməsinin ikinci proqramı təsdiq olunmuşdur. Özəlləşmə başlayandan bəri 37 minədək kiçik, orta müəssisə və obyekt özəlləşdirilmiş, dövlət müəssisələrinin bazasında 1500-ə qədər səhmdar cəmiyyəti yaradılmışdır. 2003-cü ilin əvvəlinə təxminən 60 min qeyri-dövlət hüquqi şəxs və 125 min fiziki şəxs dövlət qeydiyyatından keçərək fəaliyyət göstərir. Hesabat dövründə özəlləşdirilmədən dövlət büdcəsinə 495 milyard manat, dövlət əmlakının icarəyə verilməsindən isə 68 milyard manat vəsait daxil olmuşdur.

İqtisadi dirçəlişin əsas göstəricisi olan ÜDM-in hesabat dövründə real artımı 59,5 faiz təşkil edərək 2002-ci ildə 29,6 trilyon manata çatmışdır.

Neftin satışından daxil olan valyutanın və digər gəlirlərin toplanması, eləcə də səmərəli idarə edilməsi, daha vacib sosial-iqtisadi tədbirlərin həyata keçirilməsini təşkil etmək üçün Prezidentin Fərmanı ilə Dövlət Neft Fondu yaradılaraq onun Əsasnaməsi təsdiq edilmişdir. ARDNŞ neft hasilatının həcmini sabit saxlamış və müəyyən olunmuş proqnozların yerinə yetirilməsini təmin etmişdir.

Respublikanın neft məhsullarına tələbatı ödənilməklə yanaşı, 6,5 milyon ton xam neft və 12 milyon tonadək neft məhsulları ixrac edilmişdir. Ötən beş ildə 27,9 milyard kubmetr qaz çıxarılmışdır. Respublikanın “mavi yanacağ”a olan tələbatını ödəmək üçün 2000-ci ildən indiyədək 7,7 milyard kubmetr qaz idxal olunmuşdur. Ölkədə elektrik enerjisinə olan tələbatın ödənilməsi istiqamətində də mühüm addımlar atılmışdır. Aparılan islahatlar nəticəsində sənaye istehsalı, səhiyyə, təhsil, elm, kənd təsərrüfatı, rabitə və digər sahələrdə əsaslı nailiyyətlər əldə olunmuşdur.

Sonra hesabat məruzəsi ətrafında müzakirələr başlanmış, nazirlər və müvafiq strukturların rəhbərləri deputatların suallarına cavab vermişlər.

Müzakirələr Milli Məclisin növbəti iclasında davam etdiriləcəkdir.