Musiqi müəllimi: Süni intellekt müəllimi tamamilə əvəz edə bilməz
Bakı, 8 sentyabr, AZƏRTAC
Süni intellekt və müasir texnologiyaların təhsil sahəsinə sürətlə inteqrasiyası musiqi tədrisində də yeni imkanlar yaradır. Bakı şəhəri 276 nömrəli tam orta məktəbin musiqi müəllimi Ülkər Abbaszadə AZƏRTAC-a müsahibəsində rəqəmsal alətlərin şagirdlərin musiqi bacarıqlarının inkişafına, fərdi məşqlərin təşkilinə və müxtəlif musiqi resurslarından istifadəyə şərait yaratmasından danışıb. Müsahibəni təqdim edirik.
-Süni intellekt musiqi müəllimini əvəz edə bilərmi?
-Xeyr, məncə, süni intellekt musiqi müəllimini tamamilə əvəz edə bilməz. Süni intellekt musiqi əsərləri yarada, nota yaza, müxtəlif musiqi nümunələrini təhlil edə və şagirdə fərdi məşqlər təklif edə bilər. Lakin musiqi təhsilinin əsas məqsədi yalnız musiqi haqqında məlumat vermək deyil, şagirdin estetik zövqünü, yaradıcılığını, emosional dünyasını və musiqiyə münasibətini formalaşdırmaqdır.
- Gələcəkdə musiqi müəlliminin rolu necə dəyişəcək?
- Gələcəyin musiqi müəllimi yalnız bilik ötürən şəxs olmayacaq. O, daha çox mentor, istiqamətləndirici, yaradıcı prosesin təşkilatçısı və texnologiyadan düzgün istifadəni öyrədən şəxs olacaq. Əvvəllər müəllim əsasən dərsliyi və not materiallarını təqdim edirdisə, gələcəkdə şagird müxtəlif rəqəmsal platformalardan, süni intellektdən və musiqi proqramlarından çoxlu məlumat əldə edə biləcək. Buna görə müəllimin əsas vəzifələrindən biri şagirdə həmin məlumatları seçməyi, qiymətləndirməyi və düzgün tətbiq etməyi öyrətmək olacaq. Bundan əlavə, müəllim şagirdin yaradıcılıq qabiliyyətlərini inkişaf etdirərək onun öz musiqi üslubunu formalaşdırmasına kömək edəcək. Beləliklə, gələcəyin musiqi müəllimi texnologiya ilə insan yaradıcılığı arasında mühüm əlaqələndirici rol oynayacaq.
- Texnologiya musiqi təhsilini necə dəyişir?
- Texnologiya musiqi təhsilini daha interaktiv, əlçatan və fərdiləşdirilmiş edir. Bu gün şagird evdən çıxmadan müxtəlif musiqi əsərlərini dinləyə, dünya musiqi mədəniyyətləri ilə tanış ola, rəqəmsal fortepianolardan, not proqramlarından, musiqi tətbiqlərindən və süni intellekt alətlərindən istifadə edə bilər. Məsələn, interaktiv proqramlar şagirdin ifasını dinləyərək ritm, temp və not dəqiqliyi haqqında tövsiyə verə bilir. Bu isə şagirdin özünüqiymətləndirməsinə imkan yaradır. Eyni zamanda, texnologiya şagirdlərin musiqiyə olan marağını artıraraq onların dərslərdə daha fəal iştirak etməsinə kömək edir. Bununla belə, texnoloji vasitələr müəllimin rəhbərliyi ilə istifadə edildikdə daha səmərəli nəticə verir.
- Musiqi ilə riyaziyyat arasında hansı əlaqə var?
- Musiqi və riyaziyyat arasında çox güclü əlaqə mövcuddur. Musiqinin əsas elementlərindən biri olan ritm zaman və bölünmə prinsiplərinə əsaslanır. Məsələn, bütöv not, yarım not, dörddəbir və səkkizlik notlar müəyyən riyazi nisbətləri ifadə edir. Həmçinin musiqidə ölçü, temp, interval, akkordların quruluşu və səs dalğalarının tezliyi riyazi qanunauyğunluqlarla bağlıdır. Beləliklə, musiqi yalnız incəsənət deyil, eyni zamanda, riyazi və məntiqi düşüncəni dəstəkləyən bir sahədir.
-Gələcəyin musiqiçisinə hansı bacarıqlar lazımdır?
-Gələcəyin musiqiçisinin yalnız yaxşı ifa etməsi kifayət etməyəcək. O, bir neçə istiqamətdə inkişaf etməlidir. Peşəkar musiqi bacarıqları yəni ifaçılıq, musiqi savadı, ritm, eşitmə və musiqi nəzəriyyəsi vacibdir. Bununla yanaşı, yaradıcılıq, tənqidi düşünmə, kommunikasiya, komanda ilə işləmək və texnologiyadan istifadə bacarığı mühüm olacaq. Müasir musiqiçi rəqəmsal audio proqramlarını, səsyazma texnologiyalarını, süni intellekt alətlərini və onlayn platformaları da bilməlidir.
- Bu gün bir peşə seçib ona ömürlük bağlanmaq doğrudurmu?
- Bu gün bir peşə seçmək vacibdir, amma insanın özünü ömür boyu yalnız bir peşənin çərçivəsində məhdudlaşdırması artıq əvvəlki qədər doğru deyil. İnsan həyatının müxtəlif mərhələlərində yeni bacarıqlar qazana və hətta peşəsini dəyişə bilər. Məsələn, musiqi müəllimi, eyni zamanda, ifaçı, bəstəkar, musiqi prodüseri, musiqi terapevti, rəqəmsal musiqi mütəxəssisi və ya onlayn təlimçi kimi fəaliyyət göstərə bilər. Bu, insana öz maraq və bacarıqlarına uyğun müxtəlif sahələrdə inkişaf etmək imkanı yaradır. Əsas olan daim öyrənmək, yeniliklərə uyğunlaşmaq və mövcud bacarıqları inkişaf etdirməkdir.
-Sizcə, gələcəyin musiqi müəllimi necə olmalıdır?
-Gələcəyin musiqi müəllimi hər şeydən əvvəl peşəkar, yaradıcı, texnologiyaya açıq və humanist olmalıdır. O, musiqi nəzəriyyəsini və pedaqogikanı yaxşı bilməklə yanaşı, müasir texnologiyalardan və süni intellektdən də düzgün istifadə etməyi bacarmalıdır. Ən əsası, gələcəyin müəllimi özü də öyrənməyi dayandırmamalıdır. Çünki şagirdə inkişaf etməyi öyrədən müəllim ilk növbədə özü inkişaf edən müəllim olmalıdır. Belə müəllim şagirdin yalnız musiqi bacarıqlarını deyil, həm də müstəqil düşünmə və yaradıcılıq qabiliyyətlərini inkişaf etdirə bilər. Nəticədə, gələcəyin musiqi müəllimi ənənəvi təhsillə müasir texnologiyaları birləşdirən mühüm bir şəxs olacaq.
Müxbir - Tünzalə Arazlı
Bölmənin digər xəbərləri
