Ras Əl-Xayma – dağların ətəyində dəniz incisi
Bakı, 10 oktyabr, AZƏRTAC
Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) bütün əmirlikləri Dubay və Əbu-Dabi kimi səyahətçilərə getdikcə daha çox maraqlı əyləncələr təqdim edərək turizm sahəsində lider olmağa can atmır. Məsələn, Əcmən əmirliyi kimi bəziləri səs-küydən uzaq bir dənizkənarı kurort rolu ilə kifayətlənir, Şarcanın timsalında başqa məkanlar təhsil turizminə diqqət yetirir, ölkənin mədəniyyət paytaxtı kimi reputasiyasını möhkəmləndirir.
Ancaq onların arasında qonşularından ən yaxşı cəhətləri mənimsəmiş bir əmirlik də var. Qızıl çimərlikləri və inkişaf etmiş infrastrukturu ilə təmiz sahil xətti olan Ras Əl-Xayma son illər ailəvi tətillər üçün rəqibsiz bir məkana çevrilir. BƏƏ-nin ən yüksək dağ zirvəsi Cəbəl Ceys dünyanın hər yerindən ekstremal idman həvəskarlarının izdihamını cəlb edir. Qonaqpərvərlik sahəsində dünya rekordlarının sayına görə isə Ras Əl-Xayma asanlıqla Dubay və Əbu-Dabi ilə rəqabət apara bilər.
Qədim zamanlardan bu günə qədər
BƏƏ-nin yeddi əmirliyindən biri olan Ras Əl-Xayma ölkənin şimalında, Omanla sərhəddə yerləşir. Dubaydan avtomobillə buraya səyahət cəmi 45 dəqiqə çəkir. Əmirlik təbii və tarixi yerlərin inkişaf etmiş infrastrukturu və münasib qiymətlər səbəbindən ildən-ilə daha çox turist cəlb edir. Ras Əl-Xaymanın tarixi 7 min ildən çoxdur. Bunu eramızdan əvvəl 5-4-cü minilliklərə aid neolit kurqanlarından birində aşkar edilən tapıntılar sübut edir. Əmirliyin tarixini araşdırmaq üçün ən yaxşı yer isə təsiredici arxeoloji və etnoloji əsərlər kolleksiyasına sahib olan Ras Əl-Xayma Milli Muzeyidir. Muzey şəhərin köhnə hissəsində, əvvəllər hakim ailənin iqamətgahı kimi xidmət etmiş XIX əsrə aid qəsrin binasında yerləşir. 1987-ci ildə muzey açılana qədər bu bina polis qərargahı və hətta həbsxana kimi də fəaliyyət göstərib.
Ras Əl-Xaymada olan bir çox digər ənənəvi evlər kimi, qəsr də mərcan blokları və daşlardan tikilib. Bu yüngül material əla izolyasiya xüsusiyyətlərini təmin edir, otaqları yayda sərin, qışda isə isti saxlayır. Həyətdə hündür külək qülləsini də görmək olar. Qədim “kondisioner” olan bu qülləyə daxil olan təbii hava axınları sərinlətmək üçün aşağıdakı otaqlara axır.
Milli Muzeyin bütün sərgi salonları onun həyətinin ətrafında düzənli şəkildə yerləşir və binanın girişi ənənəvi oymalarla bəzədilmiş zəngin taxta qapı ilə diqqəti cəlb edir. İnteraktiv etnoqrafik sərgi əmirliyin ənənəvi həyatının xüsusiyyətlərini, mirvari ovu, xurma becərilməsi, balıqçılıq, əkinçilik və qədim memarlıq nümunələrini nümayiş etdirir. Xurma şərbəti hazırlamaq üçün ayrılmış otaq olan mədbasa isə xüsusi maraq doğurur.
Burada xurma torbalarının maili daş döşəmədə üst-üstə yığılaraq qaranlıq, havalandırılmayan otaqda necə saxlandığını görə bilərsiniz. İstilik və cazibə qüvvəsinin təsiri altında xurma şərbəti döşəmədəki yivlərə axır və hazırlanmış bir çəlləyə yığılır. Bütün proses 40 gündən altı aya qədər çəkir. Bu üsulla hazırlanan şərbət iki ilə qədər saxlanıla bilirdi və geniş şəkildə istehlak olunurdu. Ras Əl-Xaymada bu gün də xurma bağlarına ayrılan geniş əraziləri görə bilərsiniz. Təbii ki, hazırda şərbət istehsalının ənənəvi üsulu sənaye metodu ilə əvəz edilib. Bununla belə, bəzi xırda təsərrüfatların hələ də yüksəkkeyfiyyətli şərbət hazırlamaq üçün mədbasadan istifadə etdiyi barədə şayiələr gəzir.
Fəth edilməyən Əl Dayah qalası
UNESCO-nun Ümumdünya Maddi İrs Siyahısına daxil edilən Əl Dayah qalası turistləri cəlb edən başqa bir tarixi məkandır. Milli Muzey binası kimi istifadə olunan bu qala da vaxtilə hakim Şeyxin iqamətgahı olub. Bərəkətli xurma bağları vadisindəki hündür yerdə qürurla ucalan Əl Dayah qalası Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində günümüzə gəlib çatan yeganə təpə qalasıdır.
Gil kərpicdən tikilən bu ikiqülləli qala XIX əsrdə qədim bir qəsrin yerində tikilib və 1990-cı illərin sonlarında bərpa edilib. Əl Dayah qalası 1819-cu ildə ingilis qoşunları ilə yerli qəbilələr arasında döyüşün şahidi olmuş mühüm tarixi məkandır.
Qalanın yerləşdiyi 70 metrlik təpəyə taxta məhəccərli daş pilləkən qalxır. Kompleksin terrasından Cəbəl Ceys dağına, dənizə və hətta qonşu Omanın ərazisinə qədər ecazkar mənzərələrdən həzz almaq üçün bu tikiliyə qalxmağa dəyər. Əl Dayah qalasının gözətçi qüllələri onu müdafiə edən əsgərləri optimal müdafiə və rabitə ilə təmin edirdi. Qalanın aşağısında eramızdan əvvəl 2000-1300-cü illərə aid 12 böyük Suk vadisi türbəsi var. Buradakı dörd məzarlıqda qazıntı işləri qazılıb, Cənub-Şərqi Ərəbistandan təsiredici dəfn ayinlərini əlamətləri də aşkar edilib. Ras Əl-Xaymanın Antik Əsərlər və Muzeylər Departamenti tezliklə bütün ərazini arxeoloji parka çevirmək niyyətindədir.
Mükəmməl mirvari axtarışında
Neft, göydələnlər, turizm bumu - bütün bunlar Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin müasir tarixinin bir hissəsidir. Qədim zamanlarda isə bu yerlərin əhalisinin əsas gəlir mənbəyi mirvari ovu olub. Əslində, dünyanın ən qədim mirvarisi BƏƏ-də, Əbu-Dabi sahillərində aşkar edilib. O, təxminən eramızdan əvvəl 5800-cü ilə, yəni Neolit dövrünə aiddir. Birincidən 500 yaş kiçik olan ikinci ən qədim mirvari də BƏƏ-də, Umm əl-Quveyn əmirliyində tapılıb.
Qədim zamanlardan Ərəbistan yarımadasında mirvari hasilatı üzrə çətin sənətkarlıq kişilər tərəfindən və xüsusi avadanlıqdan istifadə edilmədən həyata keçirilirdi: buruna tısbağa sümüyü klipi taxılır, qulaqlar mumla bağlanırdı. Xoşbəxtlikdən, o günlər keçmişdə qalıb, lakin əmirliklər öz tarixlərini unutmur. Mirvari balıq ovu ənənələrinə istinadları “Dubai Mall”da mirvari dalğıcları olan şəlalənin dizaynında və Yas “Waterworld” akvaparkının attraksionlarının motivlərində görmək olar. Ras Əl-Xaymada onlar daha da irəli gedərək xüsusi təsərrüfatlarda ərəb mirvarilərinin yetişdirilməsinin əsasını qoydular.
İndi həyat və əzalarını riskə ataraq mirvarilər üçün dalmağa ehtiyac yoxdur: tamamilə idarə olunan şəraitdə saxlanılan molyusk qabıqları sözün həqiqi mənasında qol uzunluğundadır. Bu gün hər kəs Ras Əl-Xaymanın şimalında yerləşən Əl Ramsa balıqçı kəndindəki “Suwaidi Pearls” fermasına baş çəkə bilər. Dünyanın ilk və yeganə ərəb mirvarisi ferması 2004-cü ildə babası mirvari dalğıcı olan Abdullah Əl Suvaydi tərəfindən təsis edilib. Təsərrüfata maraqlı ekskursiyanın iştirakçıları insanın dənizlə əlaqəsinin tarixini aydın görə, mirvari dalğıcları haqqında hekayələr, bir vaxtlar təcrübə etdikləri dalğıc üsulları və müxtəlif cihazlar haqqında öyrənə bilərlər. Ziyarətçilər ənənəvi taxta qayıqla üzən pontonda yerləşən “Suwaidi Pearls Farm”a aparılır. Yolboyu siz qu quşu dəstələrinin qidalandığı manqrov meşələrinin mənzərələrindən həzz ala bilərsiniz. Ümumilikdə, Əl Ramsa ətrafındakı sularda 50-dən çox quş növü yaşayır. Yaxınlıqdakı adada otlayan dəvələri də görmək olar.
Təravət bəxş edən qayıq səfəri təyinat yerinə çatana qədər təxminən iyirmi beş dəqiqə davam edir. “Suwaidi Pearls” öz işində innovativ elmi metodlardan istifadə edən müasir fermadır. Dəniz mühitini qorumaq üçün burada yalnız günəş enerjisindən istifadə olunur. Məlumat bannerləri Ərəbistanda mirvari ovunun zəngin tarixindən, yerli sularda tapılan mirvari qabıqlarının növlərindən, fermada mirvarinin becərilməsi üsullarından bəhs edir. Ümumilikdə, Ərəbistan körfəzində mirvari əmələ gətirən üç növ bivalve var və onların arasında ən çox yayılmışı “Maharah”dır.
Bu, fermada yetişdirilən növdür. Onun qabığı 14 rəngli mirvari istehsal edə bilər: ağ, çəhrayı, qızılı, mavi və bir çox başqaları. Təbiətdə bu, ən çox yad cisim, məsələn, qabıq qapağının bir parçası, qum dənəciyi, parazit və sairə qabığa daxil olduqda baş verir. Təsərrüfatlarda qabığın içərisinə yuvarlaq bir muncuq boşluğu qoyulur. Zaman keçdikcə molyusk muncuqları mantiya (bədən) ilə təmasdan izolyasiya etmək üçün sədəf təbəqəsi ilə əhatə edirlər. Mirvari məhz belə əmələ gəlir. Bu proses bir neçə aydan bir neçə ilə qədər davam edə bilər. Bütün bu müddət ərzində qabıqlar dəniz suyunda xüsusi süspansiyonlarda qalır. Fermada bələdçiniz molyusk qabıqlarının bağlandığı iri hüceyrəli tora bənzəyən kulonla sizi sudan çıxaracaq. Bələdçi bir neçə qabıq açacaq və onlardan artıq “yetişmiş” mirvarilər çıxaracaq. Ekskursiyanın sonunda siz şirkətin öz butikində Ras Əl-Xayma mirvarilərindən bəyəndiyiniz əşyaları, o cümlədən ən qiymətlilərini - diametri 8 millimetrə qədər olan ideal dairəvi formalıları ala bilərsiniz.
Mavi sahillərdə rahatlıq
Dəniz Ras Əl-Xaymanın əsas təbii sərvətlərindən biridir. Yaxşı təchiz olunmuş qumlu çimərliklər əmirliyin sahilləri boyunca kilometrlərlə uzanır. Artıq mövcud olan onlarla dənizkənarı kurort komplekslərinə hər il yeniləri əlavə olunur. Bu yaxınlarda açılmış dəbli istirahət mərkəzlərindən biri ilə tanış ola bildik. Altmış illik tarixə malik məşhur “Sofitel” qrupunun bir hissəsi olan “Sofitel Al Hamra Beach Resort” istirahət mərkəzi 400 metr uzunluğunda ağ qumlu çimərliyə malikdir.
Çimərlikdə və ya dörd üzgüçülük hovuzunun yanında dincəlməklə yanaşı (hətta 3217 kubmetr su həcmində əsas üzmə hovuzu Ras Əl-Xaymada rekorda sahibdir), siz burada aktiv su fəaliyyəti ilə məşğul ola bilərsiniz. Dubayın məşhur dizayn bürosu Kristina Zanic tərəfindən otaqların dizaynı Avropa və ərəb estetikasının harmonik birləşməsini təmsil edir. Maraqlıdır ki, otel otaqları təkcə böyük bir binada deyil, həm də dəniz kənarında geniş ərazidəki 29 villada (onlara “Maison” adlanır) yerləşir. Bəzi villaların hətta öz hovuzu var. “Millesime Club Lounge” bu ay villaların qonaqları üçün açıq olacaq, terrasda səhər yeməyi, axşam çay süfrəsi və kokteyllər təqdim ediləcək. Villalar, lobbi və restoranlar arasında kiçik nəqliyyat vasitələri hərəkət edir. Otelin ərazisi botanika bağını xatırladır - burada çoxlu ekzotik bitkilər, o cümlədən ətirli plumeriya və parlaq begonvilləri görmək olar. Kurort otelini müxtəlif çeşidli mətbəxsiz təsəvvür etmək mümkün deyil: foyedəki “Citron” qənnadı evi, sudan çıxmadan yüngül qəlyanaltılar yeyə biləcəyiniz “Samphire” hovuz barı fəaliyyət göstərir. Amma biz səhər yeməyini adətən bufet kimi təqdim edən “Şərq” restoranında yeyirdik, nahar və şam yeməyində isə menyudan yeməklər sifariş edə bilərsiniz.
Restoran Avropa üslubu ilə Yaxın Şərq mətbəxi üzrə ixtisaslaşıb. Burada siz qızardılmış yeməklər, dəniz məhsulları, çərəzlər və ənənəvi ərəb desertlərinin dadına baxa bilərsiniz. Oktyabr ayında kurortun qastronomik xəritəsi “Reunion Brasserie” ilə tamamlanacaq, noyabrda isə Sakit okean adalarının mətbəxini dadmaq üçün Polineziya restoranı “Waka”nın təntənəli açılışı olacaq.
“Clarins” ilə “Sofitel Spa” xüsusi diqqətə layiqdir, burada onlar məşhur “Clarins” brendinin kosmetikasından istifadə edərək müalicələr aparırlar. Müxtəlif masajlardan əlavə, sizə cavanlaşdırıcı üz və bədən baxımları təklif olunacaq.
Son söz əvəzinə
Ras Əl-Xaymaya səyahətimiz davam edir. Məqalənin növbəti hissəsində siz dünyanın ən uzun “zip xətti” “Jais Flight”, regionda ən uzunməsafəli xizək qaçışı trası “Jais Sledder” və “Puro” tərəfindən BƏƏ-də ən yüksək restoran olan “Jais Adventure Park” kompleksi haqqında məlumat ala bilərsiniz. Bundan əlavə, siz səhrada bədəvi kəndinə baş çəkmək imkanı əldə edəcək və sərfəli alış-verişin sirlərini öyrənəcəksiniz.
Fotolar Dinara Qurbanovanındır.
Bölmənin digər xəbərləri
