Şəfəq Mehrəliyeva: Azərbaycan dilinin qorunmasında media mühüm rol oynayır VİDEO
Bakı, 10 avqust, AZƏRTAC
Müasir informasiya məkanında xarici söz və ifadələrin mediada geniş və bəzən həddindən artıq istifadəsi Azərbaycan dilinin saflığının qorunması məsələsini yenidən gündəmə gətirir. ADA Universitetinin Kommunikasiya və rəqəmsal media ixtisasının təsisçi direktoru, Medianın İnkişafı Agentliyinin Müşahidə Şurasının üzvü Şəfəq Mehrəliyeva AZƏRTAC-a müsahibəsində jurnalistlərin dil mədəniyyətinin yüksəldilməsi və ədəbi dil normalarına əməl olunmasının əhəmiyyətindən danışıb.
-Xarici sözlərin və alınma ifadələrin mediada həddindən artıq işlənməsi Azərbaycan dilinə necə təsir göstərir?
-İnformasiya texnologiyalarının sürətli inkişafını və müasir informasiya mühitinin 24/7 fəaliyyət göstərdiyini nəzərə alsaq, ana dilinin qorunmasında istər sosial, istərsə də ənənəvi medianın rolu olduqca böyükdür. Bu baxımdan hesab edirəm ki, media qurumlarında dil redaktoru institutunun gücləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Bu, yalnız Azərbaycan dilinin qrammatik və üslubi normalarının qorunmasına deyil, eyni zamanda, dilimizə yeni söz və ifadələrin daxil olduğu bir dövrdə onun müasirləşməsinə və inkişafına töhfə verə bilər. Bununla yanaşı, jurnalistlər Azərbaycan dilinin incəliklərini dərindən bilməlidirlər. Çünki istifadə olunan hər bir söz və ifadənin yalnız lüğəvi mənası deyil, həm də müəyyən məna və üslub yükü var. Sözün düzgün seçilməməsi, yersiz və ya kontekstə uyğun olmayan ifadələrin işlədilməsi bəzən mətnin, hətta xəbərin ümumi mənasını dəyişə bilər. Ona görə də jurnalistlərin dil biliklərinin mütəmadi olaraq təkmilləşdirilməsi, media qurumlarında dil redaktəsi mexanizmlərinin gücləndirilməsi və peşəkar dil standartlarının tətbiqi vacib addımlardandır.
-Azərbaycan dili saflığının qorunması üçün media qurumlarında jurnalistlərin dil mədəniyyətinin artırılması üçün hansı addımlar atılmalıdır?
-Əlbəttə ki, xarici sözlərin və alınma ifadələrin mediada həddindən artıq işlədilməsi Azərbaycan dilinə mənfi təsir göstərir. Azərbaycan dilində yeni anlayışların qarşılığı varsa, lüzumsuz yerə xarici sözlərdən istifadə etməyə ehtiyac yoxdur. Əgər hər hansı məfhum tamamilə yenidirsə, bu zaman Azərbaycan dilinin zəngin söz ehtiyatına müraciət etməli, anlayışın mahiyyətinə uyğun və dilimizin xüsusiyyətlərini nəzərə alan yeni söz və ya ifadənin formalaşdırılmasına çalışmalıyıq. Bu baxımdan medianın üzərinə də mühüm missiya düşür. Qeyd etdiyim kimi, media dilin qoruyucusu olmaqla yanaşı, həm də cəmiyyət üçün dil nümunəsi rolunu oynayır. Ona görə də jurnalistlər həm hazırladıqları materiallarda, həm də canlı efirlərdə Azərbaycan dilinin düzgün, səlis və ədəbi normalara uyğun nümunəsini tamaşaçılara və izləyicilərə təqdim etməlidirlər.