Siyasi şərhçi: Azərbaycan türk dövlətləri arasında təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşmasında birləşdirici rol oynayır
Bakı, 13 yanvar, Səbinə Əlizadə, AZƏRTAC
Azərbaycan Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin yerləşdiyi geniş coğrafiyada, eləcə də Orta Dəhliz marşrutunun keçdiyi məkanda mövcud siyasi münasibətlərin və gələcək regional arxitekturanın formalaşmasında əsas birləşdirici rol oynayan dövlətdir.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında siyasi şərhçi Asif Nərimanlı deyib.
O bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin türk dövlətləri arasında artıq formalaşmış çoxşaxəli əməkdaşlığın təhlükəsizlik müstəvisində də tamamlanmasının vacibliyi ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər mövcud geosiyasi reallıqlar kontekstində qiymətləndirilməlidir. Hazırda dünyada qütbləşmə prosesinin sürətlənməsi və regional ittifaqların ön plana çıxması TDT üçün yeni çağırışlar yaradır.
“Bu şərtlər altında türk dövlətlərinin vahid güc mərkəzi kimi çıxış edə bilməsi və geosiyasi proseslərdə öz milli maraqlarını qoruya bilməsinin əsas yolu təhlükəsizlik sahəsində koordinasiyalı əməkdaşlığın qurulmasından keçir. Türk dövlətlərinin regional güc mərkəzinə çevrilməsi perspektivi birbaşa onların təhlükəsizliyi təmin etmək qabiliyyəti ilə bağlıdır. Prezident İlham Əliyevin irəli sürdüyü yanaşma məhz bu strateji ehtiyacdan irəli gəlir”, – deyə siyasi şərhçi qeyd edib.
Onun sözlərinə görə, burada söhbət hər hansı yeni hərbi təşkilatın və ya ittifaqın yaradılmasından getmir. “Prezident İlham Əliyevin də açıq şəkildə vurğuladığı kimi, hərbi əməkdaşlıq təklifi hansısa hərbi blokun formalaşdırılması demək deyil. Məsələ vahid güc mərkəzi olmağın əsas şərti kimi təhlükəsizliyin təmin edilməsi və ortaq təhlükəsizlik arxitekturasının qurulmasından ibarətdir”, - deyə A.Nərimanlı bildirib.
Siyasi şərhçi Zəngəzur dəhlizinin əhəmiyyətinə də toxunaraq qeyd edib ki, bu nəqliyyat xəttinin reallaşması Türk dünyasında mövcud olan coğrafi parçalanmanı aradan qaldırır və həmin məkanı Avrasiyanın prioritet nəqliyyat marşrutlarından birinə çevirir. Onun sözlərinə görə, getdikcə artan geosiyasi maraq doğuran Orta Dəhliz üzərində yerləşən bu coğrafiya türk dövlətləri üçün geniş iqtisadi və siyasi perspektivlər açır.
A.Nərimanlı diqqətə çatdırıb ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması prosesində ABŞ-ın marağı da bu marşrutun qlobal əhəmiyyətini göstərir. Vaşinqton razılaşmasından sonra Azərbaycan-ABŞ münasibətlərində yeni səhifənin açılması və ikitərəfli əlaqələrin perspektivlərinin genişlənməsi də bu kontekstdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. ABŞ Zəngəzur dəhlizi də daxil olmaqla Orta Dəhliz marşrutunda Azərbaycanı əsas tərəfdaşlardan biri kimi görür.
“Azərbaycanın qlobal siyasətdə tutduğu bu mövqe bütövlükdə Türk dünyası üçün də müsbət perspektivlər yaradır. Prezident İlham Əliyevin türk dövlətləri arasında hərbi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi ilə bağlı təklifi məhz bu perspektivləri möhkəmləndirməyə xidmət edir. Nəqliyyat və iqtisadi əməkdaşlığın təhlükəsizlik müstəvisində tamamlanması türk dövlətlərinə həm milli maraqlarını təmin etmək, həm də Orta Dəhlizin keçdiyi coğrafiyada vahid və təsirli güc mərkəzinə çevrilmək imkanı yaradır”, - deyə siyasi şərhçi vurğulayıb.