Xanımlar və cənablar!

Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev tərəfindən əsası qoyulmuş və hazırda Prezident İlham Əliyev tərəfindən davam etdirilən uğurlu daxili və xarici siyasət nəticəsində ölkəmizdə bərqərar olmuş siyasi sabitlik və yüksək iqtisadi inkişaf sürəti bütün sahələrdəki kimi, təhsil sahəsində də ciddi irəliləyişlərə səbəb olmuşdur.

2005-ci ildə təhsil müəssisələrinin maddi-texniki və tədris bazasının möhkəmləndirilməsi, xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqların təhsilinin təşkili sahəsində bir sıra əhəmiyyətli tədbirlər həyata keçirilmiş, təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə yönəlmiş inkişaf proqramları üzrə işlər aparılmışdır.

Ölkə rəhbərliyinin və şəxsən möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin yüksək diqqət və qayğısı nəticəsində 2005-ci ildə müxtəlif mənbələr hesabına ümumilikdə 49 min 732 yerlik 328 yeni məktəb və əlavə korpuslar, o cümlədən 36016 şagird yerlik 194 yeni məktəb, 134 məktəbdə 13 min 716 yerlik əlavə korpuslar inşa edilmişdir. İstifadəyə verilmiş 194 yeni məktəbdən 3 min 836 şagird yerlik 20 məktəb Dövlət proqramına əsasən, 10 min 120 yerlik 42 məktəb ayrı-ayrı nazirliklər, beynəlxalq və yerli təşkilatlar, bələdiyyələr, iş adamları tərəfindən tikilmişdir. Yeni məktəblərdən 22060 yerlik 132 məktəb, yəni məktəblərin 70 faizi bilavasitə Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə tikilmişdir. Bu, təhsil tariximizdə analoqu olmayan bir hadisədir və bütün ictimaiyyət, o cümlədən təhsil işçiləri tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanmışdır.

Mən bir məsələni xüsusi qeyd etmək istəyirəm. Keçən ilin iyununda buraya toplaşıb bu proqramı elan edəndə, sözün düzü, qısa müddət ərzində bu qədər işin görüləcəyinə məndə inam az idi. Çünki, nəzərə alsaq ki, bu məktəblərin əksəriyyəti dağlıq yerlərdə tikilirdi, yağış yağanda, havalar pis olanda oralara getmək belə çətin olur. Bir neçə ayda bu qədər işin görülməsi Azərbaycan tarixində həmişə yadda qalacaqdır.

Şübhəsiz ki, ölkəmizdə məktəb tikintisinin belə geniş vüsət almasında Heydər Əliyev Fondunun xüsusi rolu vardır. Məhz Fond tərəfindən hazırlanmış “Yeniləşən Azərbaycana yeni məktəb” proqramı öz coğrafiyasına görə bütün ölkəni əhatə etmişdir. Ən əhəmiyyətlisi isə budur ki, on illərlə təmir edilməmiş, tam yararsız və qəza vəziyyətində olan, təlim-tərbiyə üçün heç bir şəraiti olmayan məktəblərin yerində müasir standartlara uyğun yeni binalar tikilmiş, keyfiyyətli avadanlıqla təmin edilmiş və şagirdlərin istifadəsinə verilmişdir.

Proqrama əsasən Naxçıvan MR-də 6, Quba rayonunda 14, Yardımlı rayonunda 6, Ağcabədi rayonunda 5, Cəlilabad, Şəmkir, Şamaxı, Qusar, Oğuz rayonlarının hər birində 4, Goranboy, Xaçmaz, Şəki, Tovuz, Ağstafa, İsmayıllı, Kürdəmir, Xanlar, Dəvəçi, Samux, Biləsuvar, Bərdə, Siyəzən, Astara rayonlarının hər birində 3, Qəbələ, Qazax, Sabirabad, Hacıqabul, Beyləqan, Tərtər, Lənkəran, İmişli, Yevlax, Salyan, Masallı, Ağsu, Lerik, Qobustan rayonlarının hər birində 2, Gədəbəy, Neftçala, Saatlı, Daşkəsən, Göyçay, Ağdaş, Zərdab, Zaqatala, Qax, Balakən, Ucar rayonlarının hərəsində 1 məktəb üçün yeni binalar inşa edilmişdir.

Eyni zamanda, 2005-ci ildə Heydər Əliyev Fondu tərəfindən Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunda Şahtaxtı kənd məktəbi əsaslı təmir edilmiş, Sabunçu rayonundakı 112 nömrəli məktəb üçün 350 yerlik əlavə korpus tikilmişdir.

Xüsusi vurğulamaq lazımdır ki, məktəblərin maddi-texniki və tədris bazasının möhkəmləndirilməsi sahəsində həyata keçirilən tədbirlər, xüsusilə Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə yeni məktəb binalarının inşası ölkəmizdə yoxsulluğun azaldılmasına və iqtisadi inkişafa da müsbət təsir göstərmiş, ölkənin müxtəlif regionlarında kasıb ailələrdən olan uşaqlar üçün bərabər təhsil imkanlarının yaradılmasına səbəb olmuşdur.

Heydər Əliyev Fondu tərəfindən xüsusi qayğıya ehtiyacı olan, kimsəsiz, valideyn himayəsindən məhrum, müəyyən mənada cəmiyyətin diqqətindən kənarda qalan uşaqların təhsilinin təşkili, onların təhsil aldığı müəssisələrin maddi-texniki və tədris bazasının möhkəmləndirilməsi istiqamətində də məqsədyönlü işlər görülmüşdür.

Belə ki, 2004-2005-ci illərdə Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü və təşkilatçılığı ilə xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqların təhsil aldığı 23 müəssisədə (3 xüsusi məktəb, 16 xüsusi və ümumtəhsil internat məktəbi, 4 uşaq evi) müasir standartlara uyğun əsaslı təmir, bərpa və yenidənqurma işləri aparılmışdır. Həmin müəssisələr avadanlıqla təmin edilmiş, burada tərbiyə və təhsil alan 6759 uşaq yüksək diqqət və qayğı ilə əhatə olunmuş, onlar üçün bərabər imkanlar yaradılmışdır.

Fond tərəfindən hazırlanmış “Uşaq evləri və internat məktəblərinin inkişaf proqramı”nın birinci mərhələsi başa çatmış, ikinci mərhələ üzrə işlər davam etdirilir. Bu mərhələdə respublikanın bölgələrindəki uşaq evləri və internat məktəblərində müvafiq işlər görüləcəkdir.

Heydər Əliyev Fondu Azərbaycan təhsili üçün yeni olan inklüziv layihələrin həyata keçirilməsinə də yaxından kömək edir. İnklüziv təhsil zamanı xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar kütləvi məktəblərdə və uşaq bağçalarında sağlam uşaqlarla birlikdə təhsil alırlar. Təhsilin belə bir formada təşkili xüsusi qayğıya ehtiyacı olan - əqli və ya fiziki cəhətdən qüsurlu uşaqları cəmiyyətdən və yaşıdlarından təcrid olunmaqdan xilas edir, onların adi həyata inteqrasiyasına, inkişafına və hüquqlarının təmin olunmasına kömək edir. Sağlam uşaqlarda isə bu qəbil həmyaşıdlarına qarşı mərhəmət, qayğı hisslərinin formalaşmasına səbəb olur. Bu səbəbdən Azərbaycan təhsil sistemində də inklüziv təhsilin təşkili üzrə pilot layihələrinin həyata keçirilməsinə başlanmışdır.

Hazırda beynəlxalq təşkilatlarla birlikdə 3 inklüziv təhsil layihəsi həyata keçirilir. Bu layihələr çərçivəsində ümumilikdə 30-dək təhsil müəssisəsində xüsusi qayğıya ehtiyacı olan 100-dən artıq məktəbəqədər və məktəbyaşlı uşaq sağlam həmyaşıdları ilə birlikdə inklüziv təhsilə cəlb edilmişdir.

Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, YUNESKO-nun xoşməramlı səfiri, Milli Məclisin deputatı Mehriban xanım Əliyevanın səyləri nəticəsində son zamanlar Təhsil Nazirliyinin YUNESKO ilə əməkdaşlığı xeyli genişlənmişdir. Məhz Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə Azərbaycan təhsilinin inkişafına həsr olunmuş iki konfransdan birincisi Parisdə, ikincisi isə YUNESKO-nun baş direktorunun iştirakı ilə Azərbaycanda təşkil edilmiş, YUNESKO və Təhsil Nazirliyi arasında memorandum imzalanmışdır. Memorandumda nəzərdə tutulan tədbirlərin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar YUNESKO-nun nümayəndə heyəti 2005-ci il dekabrın 13-17-də Azərbaycanda səfərdə olmuş, texniki peşə təhsili, müəllim hazırlığı və ixtisasartırma təhsilinin təkmilləşdirilməsi üzrə 2006-2007-ci illər üçün fəaliyyət planı tərtib edilmişdir.

Ölkə Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamlarına əsasən, 2006-cı ildə də məktəb tikintisi sahəsində ciddi işlər görüləcəkdir. Belə ki, məktəb tikintisi sahəsində dövlət proqramlarına, Heydər Əliyev Fondunun və Səudiyyə İnkişaf Fondunun layihələrinə əsasən 91 min 572 yerlik 230 yeni məktəbin və əlavə korpusun (163+67) inşasına başlanacaq, onlardan 44 min 438 yerlik 167 yeni məktəb və əlavə korpus (118+49) təhvil veriləcəkdir. 69 məktəbin əsaslı təmirinə başlanacaq, cari ildə 59 məktəb əsaslı təmir ediləcəkdir. Əvvəlki illərdən fərqli olaraq 2006-cı ildə Təhsil Nazirliyinin xətti ilə əsaslı təmir işləri aparılacaqdır. Plana əsasən, ölkənin 32 regionunda 46 təhsil müəssisəsi, o cümlədən 44 məktəb və 2 uşaq bağçası əsaslı təmir ediləcəkdir.

Heydər Əliyev Fondu tərəfindən cari ildə də məktəb tikintisi və təmiri üzrə xüsusi proqram hazırlanmışdır. Proqrama ölkənin qəza vəziyyətində olan ümumtəhsil məktəbləri üçün yeni binaların inşası, bir sıra məktəblərin yanında əlavə korpusların tikintisi, bəzi məktəblərin əsaslı təmiri daxil edilmişdir. Proqramda 2006-cı ildə 16 min 277 yerlik 78 yeni məktəb binasının, 12 məktəbin yanında 2460 yerlik əlavə korpusların inşası, 12 məktəbin əsaslı təmiri nəzərdə tutulmuşdur. Bu proqram da ölkənin bütün regionlarını əhatə etmişdir. Nəzərdə tutulur ki, Naxçıvan MR-də 4, Şəki rayonunda 3, Salyan, Biləsuvar, Yardımlı, Masallı, Daşkəsən, Quba, Qobustan, Qusar, Xızı, İsmayıllı, Şamaxı, Qazax, Tərtər, Goranboy, Tovuz, Oğuz, Zərdab, Göyçay, Ağsu, Ağstafa, Qax, Abşeron rayonlarının hər birində 2, Yevlax, Bərdə, Beyləqan, İmişli, Sabirabad, Saatlı, Hacıqabul, Neftçala, Ağcabədi, Kürdəmir, Ağdaş, Astara, Cəlilabad, Lerik, Lənkəran, Xanlar, Samux, Xaçmaz, Dəvəçi, Siyəzən, Gədəbəy, Ucar, Şəmkir, Zaqatala, Balakən, Qəbələ rayonlarının hərəsində və Bakı şəhərinin Əzizbəyov rayonunda bir məktəb binası inşa ediləcəkdir.

Eyni zamanda, proqram çərçivəsində Abşeron rayonunda, Bakı şəhərinin Binəqədi, Sabunçu, Əzizbəyov, Suraxanı və Qaradağ rayonlarında ümumilikdə 12 məktəbin yanında əlavə korpuslar inşa olunacaq və 12 məktəb əsaslı təmir ediləcəkdir.

Bütün bunlar Heydər Əliyev Fondunun təhsilin inkişafı sahəsində həyata keçirdiyi tədbirlərin yalnız bir hissəsidir. Fond tərəfindən milli bayramlar, əlamətdar günlərdə təşkil edilən xeyriyyə tədbirləri, uşaqlar arasında keçirilən müxtəlif müsabiqələr, təhsil müəssisələrinə göstərilən gündəlik qayğı bütün təhsil ictimaiyyətinin yaxşı yadındadır.

Bütün təhsil işçilərinin arzusunu ifadə edərək, Heydər Əliyev Fonduna, Fondun prezidenti, YUNESKO-nun xoşməramlı səfiri, Milli Məclisin deputatı Mehriban xanım Əliyevaya dərin minnətdarlığımı bildirir, şərəfli fəaliyyətində yeni-yeni uğurlar diləyirəm.

MEHRİBAN ƏLİYEVA: Çox sağ olun, Misir müəllim, çox ətraflı məlumat verdiniz. Fondun fəaliyyəti barədə çox gözəl sözlər dediniz, təşəkkür edirəm.

Biz “Yeniləşən Azərbaycana yeni məktəb” proqramını həyata keçirərkən həm birinci və inanıram ki, həm də ikinci mərhələdə dövlət qurumları ilə sıx, çox səmərəli əməkdaşlıq qurmuşuq. Hər iki mərhələdə biz məktəblərin layihələrinin hazırlanması zamanı bir sıra dövlət layihə institutları ilə birlikdə çalışmışıq. İndi bu barədə daha geniş məlumat üçün Baş nazirin müavini cənab Abid Şərifova söz verilir. Buyurun.