Hörmətli Baş nazir və nazirlər,

Dəyərli qonaqlar!

Şərq və Qərb svilizasiyalarının kəsişdiyi ölkəmizə və Aralıq dənizinin parlayan ulduzu Ceyhan terminalına xoş gəlmisiniz. Bu gün burada əsrin layihəsi adlandırılan Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin açılışı münasibətilə bir araya gəlmişik. Bu neft kəmərinin istifadəyə verilməsi ilə ölkəmizin Avropa, Asiya və Afrikanın kəsişdiyi bölgədə əsrlər boyu oynadığı mühüm rol bu gün daha parlaq şəkildə tarix səhnəsinə çıxmaqdadır. Enerji bütün sivilizasiya tarixi boyu insan oğlunun əsas ehtiyacları sırasında olmuş, fərdlərin enerjiyə olan bağlılığı enerjini qlobal səviyyəyə çıxarmışdır. Texnoloji inkişaf və qloballaşmanın sürətlənməsi enerji məsələsini yaşadığımız XXI əsrdə daha mühüm yerə gətirmiş, enerji ilə əlaqədar problemlərin beynəlxalq məsələlər arasında ön plana çıxması ilə nəticələnmişdir. Bu gedişat hər bir ölkənin enerjiyə daha böyük əhəmiyyət verməsinə, enerjinin milli müstəqillik və təhlükəsizliyin əsas amillərindən biri olaraq qəbul edilməsinə şərait yaratmışdır.

Dəyərli qonaqlar, ölkəmiz neft və qaz ehtiyatlarına görə dünyanın yeni strateji bölgələrindən biri olan Avrasiyanın ortasında, enerji nəqli yollarının kəsişdiyi nöqtədədir. Bu səbəbdən yaranmaqda olan yeni qlobal enerji xəritəsinin mərkəzindədir. Türkiyə coğrafi mövqeyinin verdiyi bu məsuliyyəti dərk edərək, qonşuları və ortaqları ilə zəruri enerji və nəqliyyat dəhlizlərini yaratmaqla Avropa və Asiyanın bütünləşməsi, regional sabitlik və tərəqqi üçün yeni şərtlərin yaradılması məqsədini güdür. Türkiyənin enerji strategiyası öz milli planlaşdırması, qlobal hadisələrin istiqamət verdiyi dünya enerji ehtiyacları əsas götürülərək yaradılır. Bu çərçivədə Türkiyənin Şərq-Qərb və Şimal-Cənub xətlərində keçid nöqtəsi olması, Ceyhan terminalının enerjidaşıyıcıları ticarəti mərkəzinə çevrilməsi, Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin ardınca Samsun-Ceyhan neft kəməri, Bakı-Tbilisi-Ərzurum və transxəzər qaz kəməri layihələrinin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Türkiyə bu nöqtədən hərəkət edərək, Şərq-Qərb enerji dəhlizinin gerçəkləşdirilməsinə təşəbbüs göstərərkən, eyni zamanda, Xəzər hövzəsi və Yaxın Şərqin təbii qaz ehtiyatlarını Avropaya daşıyacaq layihələrin həyata keçirilməsində ön sıralardadır.

Beləliklə də yaxın müttəfiqimiz olan Avropa Birliyinin təbii qazla təmin edilməsinə töhfə verməkdədir.

Şərq-Qərb enerji dəhlizini təşkil edən layihələr bölgədə təhlükəsizlik və sülhün, iqtisadi inkişafın təmin edilməsi yolunda strateji addımlardır. Bu layihələr bölgə ölkələrinin biri-birləri ilə olan əlaqələri ilə yanaşı, Qərb dünyası ilə əlaqələrini də gücləndirir. Bu cəhət iqtisadi fayda ilə yanaşı, layihələrin daha böyük əhəmiyyətə malik olduğunu göstərir. Bu yanaşma çərçivəsində xüsusi yeri olan Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri layihəsinin həyata keçirilməsinə iştirakçı ölkələr və xətti işlədəcək şirkətlərlə birlikdə ortaq və sağlam bir istək, inanc və qətiyyətlə göstərilən səylər nəticəsində nail olmuşuq. Bu layihənin həyata keçirilməsində nümayiş etdirilən əməkdaşlıq mədəniyyətinin yeni layihələrə təminat yaratdığını qürurla qeyd etmək istərdim. Bu gün dünya neft bazarları baxımından əvəzsiz bir dəyərə malik olan Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin açılışı münasibətilə yığışdığımız Ceyhan terminalının gələcək illərdə daha mühüm rol oynayacağına inanırıq. 28 ildir ki, İraq neftini dünya bazarlarına çıxaran bu terminal Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin istifadəyə verilməsi ilə artıq Xəzər neftinə də dünya bazarlarını açan qapı vəzifəsini yerinə yetirəcəkdir. Ceyhan terminalı Samsun-Ceyhan neft kəmərinin çəkilməsi ilə böyük bir enerji və ticarət mərkəzinə çevriləcəkdir.

Hörmətli prezidentlər, dəyərli iştirakçılar. Enerji məsələsinin beynəlxalq siyasətlə sıx bağlılığı qarşıdakı dövrdə getdikcə artacaqdır. Bu səbəbdən hasilatçı, tranzit və istehlakçı ölkələr arasında daimi dialoq və əməkdaşlığın əhəmiyyəti daha da artmışdır. Dünyada enerji təhlükəsizliyinə töhfə verən bu neft kəmərinin açılışında ən mühüm hasilatçı və istehlakçı ölkə nümayəndələrinin bu gün burada bir arada olması sevindiricidir. Bu sayılıb-seçilmiş nümayəndələrin iştirakı enerji sahəsində ortaq problemlərin həlli yolunda əməkdaşlıq və dialoqa verilən əhəmiyyətin təzahürüdür. Bu cəhəti ilə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri bölgə ölkələri arasında əməkdaşlıq potensialını və regional əməkdaşlıq imkanlarından istifadə üçün göstərilən səylərin konkret nəticələrini göstərir. Tarixdən gələn köklü dərin əlaqələrimizin olduğu Qafqazın da sülh, sabitlik və rifah dolu günlərə qovuşması ən böyük arzumuzdur. Türkiyə, Azərbaycan və Gürcüstan arasında nümunəvi bir əməkdaşlıq modeli olan Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin açılışı ilə Cənubi Qafqaz bölgəsində iqtisadi və sosial inkişafın sürətlənməsini gözləyirik. Bir müddət əvvəl Qazaxıstanın Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinə qoşulmasına dair sazişin Prezident hörmətli İlham Əliyev və Prezident hörmətli Nursultan Nazarbayev tərəfindən imzalanmasından da xoşbəxtlik hissi keçirdik.

Qazaxıstan neftinin Azərbaycan nefti ilə birlikdə Bakı-Tbilisi-Ceyhan vasitəsilə Aralıq dənizinə və dünya bazarlarına təhlükəsiz və əlverişli şəkildə çatdırılması Şərq-Qərb enerji dəhlizinin güclənməsinə, bölgədə əməkdaşlıq və qarşılıqlı etimadın daha da genişlənməsinə əlavə töhfə verəcəkdir. Türkiyə Qara dənizdən Qafqaza və Yaxın Şərqə qədər uzanan bölgədə müsbət istiqamətdəki dəyişiklikləri stimullaşdırmaqla, gərginlik və qarşıdurmanın əvəzində, əməkdaşlığa şərait yaradan bir ab-havanın yaranmasını istəyir. Bu çərçivədə regional əməkdaşlığı etimad artıran bir tədbir kimi görür və onun qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsinə müsbət təsir göstərdiyinə inanır. Qlobal səviyyədə sülh, sabitlik və təhlükəsizliyə töhfə verən, eyni zamanda, bölgəsində müsbət dəyişiklikləri təşviq edən və əməkdaşlıq üçün etibarlı bir tərəfdaş olan ölkəmiz böyük öndər Mustafa Kamal Atatürkün müəyyən etdiyi prinsiplər çərçivəsində ikitərəfli və regional əlaqələrdə bəşəri dəyərlər əsasında siyasi, iqtisadi və sosial inkişaf istiqamətində səylərini davam etdirir. Bu səylər Şərq-Qərb və Şimal-Cənub müstəvilərində mühüm rol oynayan ölkəmiz üçün prioritet vəzifədir.

Dəyərli qonaqlar, bildiyiniz kimi, son günlərdə Ceyhana heç də uzaq olmayan bir bölgədə, Yaxın Şərqdə bütün dünyanı narahat edən mənfi hadisələr cərəyan etməkdədir. Mən bu gün bütün əlaqədar tərəfləri içində olduqları müharibə vəziyyətini unudaraq, diqqətlərini, heç olmasa, bir neçə dəqiqəlik buraya bizləri bir araya gətirən bu böyük əməkdaşlığa çevirməyə və bununla da regional sülh və sabitliyin nələrə qadir olduğunu qiymətləndirməyə dəvət edirəm. Bu fürsətdən istifadə edərək, beynəlxalq ictimaiyyətin çağırışlarına ürəkdən qoşulduğumu vurğulamaq istərdim.

Hörmətli Prezidentlər, hörmətli Baş nazir, nazirlər və dəyərli qonaqlar! Uzaqgörən insanların böyük zəhmət və səylərinin məhsulu olan beynəlxalq əməkdaşlığın, inam və qətiyyətin ən uğurlu nümunələrindən birini təşkil edən Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin açılışı münasibətilə sizləri ölkəmizdə qəbul etməkdən xoşbəxtlik hissi keçiririk. Bu layihənin həyata keçirilməsinə rəhbərlik edən liderlərdən artıq aramızda olmayan Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevi rəhmətlə yad edirəm. Bu şərəfli işdə əməyi olan bütün səlahiyyətli şəxslərə, bilik, təcrübə və bacarıqları ilə layihə və tikinti işlərində iştirak edən şirkətlərə, istedad və alın tərlərini əsirgəməyən mühəndis və fəhlələrə, kəmərin təhlükəsizliyini təmin edən əməkdaşlara türk milləti adından təşəkkür edirəm. Hamınıza əmin-amanlıq arzulayıram.

X X X

Sonra Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac boru kəməri layihəsində iştirak edən şirkətlərin təmsilçiləri kəmərin rəmzi maketinin yanına dəvət olundular. Onlar rəmzi borularla kəmərin iki qolunu birləşdirdilər.

Daha sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Gürcüstan Prezidenti Mixail Saakaşvili, Türkiyə Prezidenti Əhməd Necdət Sezər, Baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan və bp şirkətinin prezidenti lord Con Braun dəvət olunaraq, rəmzi borularla kəməri tam birləşdirdilər.

Açılış mərasimindən sonra konsert oldu.