Zahid Oruc: Kəşmir Asiyanın daim qan axan yarasıdır
Bakı, 27 oktyabr, AZƏRTAC
Milli Məclisin deputatı, Azərbaycan-Pakistan parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri Zahid Oruc insanlıq əleyhinə böyük təhlükə mənbəyi hesab olunan Kəşmir problemi ilə bağlı AZƏRTAC-a açıqlama verib.
Deputat deyib ki, ötən yüzillik tarix imperiyaların çöküşü nəticəsində ərazi, etnik-milli və dini müharibə ocaqlarının meydana çıxmasına şahidlik edib. Asiya qitəsinin daim qan axan yarasına çevrilən Kəşmir problemi də “Britaniya Hindistanı” adı ilə mövcud olan böyük kolonial quruluşun yerində qalan acı mirasdır. Ötən əsrin ortalarında, daha dəqiq desək, 1947-ci ildə ingilis imperiyasından azad olaraq müstəqilliyini elan edən iki dövlət - Pakistan və Hindistan 70 ildən artıqdır ki, bütün bəşəriyyətin təhlükəsizliyini təhdid edən genişmiqyaslı hərbi toqquşmaların bir addımlığındadır. Nə üçün lokal bir ərazidəki gərginlik ocağı insanlıq əleyhinə böyük təhlükə mənbəyi hesab olunur? Çünki hazırkı mürəkkəb beynəlxalq təhlükəsizlik şəraitində Asiya qitəsində yatmış vulkana çevrilən Kəşmir suayırıcısı üç nəhəng dövlətin nüvə arsenalının işə düşməsi potensialına malikdir və belə bir durum meydana çıxarsa, bunun hansı miqyasda kütləvi qırğınlar doğuracağını təsəvvürə belə gətirmək çətindir.
Çin, Pakistan və Hindistanın müxtəlif miqyasda hərbi mövcudluğunu davam etdirdiyi və əldə saxladığı bu torpaqlarda əvvəlcə silahlı qarşıdurma şəklində meydana çıxan problem indi atom silahını təşkil edən elementlərin yayılması, Hindistan və Çinin su resursları uğrunda gərgin mübarizəsi, insanların və millətlərin hüquqlarının amansız şəkildə pozulması və üz-üzə dayanan cəmiyyətlərin radikallaşaraq terroru yeganə çıxış yolu olaraq görməsi kimi səviyyəyə gəlib çatıb və kiçik bir qığılcım milyonlarla insanın həyatını məhv edə bilər.
Müstəqil dövlətçiliyimizin bərpasının ilk illərində Azərbaycan xalqının cəlb olunduğu ədalətsiz müharibənin gətirdiyi məhrumiyyətlər və humanitar fəlakətlər fonunda biz heç bir zaman digər xalqlar və dövlətlər arasında silahlı qarşıdurmaların meydana çıxmasında maraqlı deyilik. Çünki bütün hallarda Dağlıq Qarabağ kimi Kəşmirdə də lokal bir məkanda başlayan toqquşmalar inkişaf edərək əbədi düşmənçiliyin nümayiş olunduğu bütün ideologiyaları, iqtisadiyyatları və mədəniyyətləri yalnız bir qüvvəyə - hərbi qanunlara tabe etdirəcək.
Azərbaycan dövləti Pakistan xalqının uzun illər ərzində mənəvi-siyasi həmrəyliyini öz üzərində hiss edərək, həmçinin dövlətlərimiz arasında formalaşan strateji müttəfiqlik münasibətlərinə arxalanaraq Kəşmir probleminin həllində Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfindən qəbul olunmuş qətnamələrin yerinə yetirilməsini tələb edir. Dünya siyasətinin patriarxlarından olan böyük siyasət adamı Heydər Əliyev vaxtilə Pakistana səfəri zamanı ortaya qoyduğu prinsipial mövqe uzun on illər ərzində dəyişilməz olaraq qalıb və hazırda beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm yer tutan Azərbaycanın Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən bütün münaqişələrin həlli üçün dəqiq çözüm yolu təklif edilir.
Çünki beynəlxalq arbitrlər öz funksiyalarını yerinə yetirməyəndə savaş ocaqları - indiki halda Kəşmir böyük dövlətlərin Asiya qitəsində hökmranlıq mübarizəsinə, hərbi-siyasi nüfuz uğrundakı amansız rəqabət arenasına çevrilir. Ona görə də hər bir azərbaycanlı haqlı olaraq soruşur ki, əgər dünyəvi mübahisələri həll etmək üçün yaradılan qurumlar öz vəzifələrini yerinə yetirmirsə, onda Nyu-Yorkda, BMT-nin baş qərargahında “qalaqlanan icrasız qərar və qətnamələr məzarlığı” nə vaxta qədər genişlənəcək?
Axı Kəşmirdə bir neçə onillik qeyri-sabitlik atmosferində yaşayan müsəlman əhali təkcə İslamabad və Dehlidən deyil, eləcə də Birləşmiş Ştatlar, Rusiya və Fransadan təsirli addımlar atmağı tələb edir. Bu ölkələrin adları çəkiləndə Qafqazda yaşayan xalqlar onların nə dərəcədə daimi sülh təminatında ardıcıl və prinsipial bir xətt izlədiklərinə dəqiq cavab verə bilərlər. Elə buna görə də haqlı sual meydana çıxır ki, bəlkə həmin regionda sülh sözügedən dövlətlərin strateji mənafelərinə heç uyğun deyil?
Halbuki Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev dəfələrlə qətiyyətli iradə nümayiş etdirərək dünyada davamlı təhlükəsizliyin bərqərar olması üçün hüququ yeganə ali dəyər elan edir və gücə arxalanmağın böyük təhlükələrini vurğulayır.
Məgər Kəşmir, Dağlıq Qarabağ, Abxaziya və Osetiya, Dnestryanı bölgə və digər qaynar nöqtələr soyuq müharibə dövründən qalan miras kimi yalnız mənsub olduqları dövlətlərin və xalqların deyil, bütövlükdə dünyanın təhlükəsizliyi üçün təhdid deyilmi?