20 Yanvar faciəsi qəhrəmanlıq tariximizin şanlı səhifəsidir
Bakı, 19 yanvar, AZƏRTAC
Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) Əlahiddə Çevik Polis Alayında 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş
anım mərasimi keçirilib. Əvvəlcə şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.
DİN-in mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, tədbirdə alay komandiri, polis general-mayoru Zaur Abdullayev çıxış edərək bildirib ki, 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Bakıya və Azərbaycanın bir neçə rayonuna sovet qoşun hissələri fövqəladə vəziyyət elan edilmədən yeridilərək, dinc əhaliyə amansız divan tutulub. Həmin vaxt Moskvada yaşayan ulu öndər Heydər Əliyev hadisənin ertəsi günü ailə üzvləri ilə birgə Azərbaycanın daimi nümayəndəliyinə gələrək bu qanlı cinayəti pisləyən bəyanat verib, xalqımıza qarşı törədilmiş haqsızlığı dünyaya çatdırıb, günahkarların cəzalandırılmasını qətiyyətlə tələb edib. Ümummilli Lider xalqın təkidli tələbi ilə siyasi hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra bu məsələni yenidən gündəmə gətirib.
Dahi şəxsiyyət qəhrəmanlıq tariximizin bu şanlı səhifəsinin əhəmiyyəti barədə deyib: “20 Yanvar faciəsində həlak olanlar xalq qəhrəmanlarıdır, onlar millətimizin qəhrəmanlarıdır. Onların həlak olması bizim üçün, xalqımız üçün böyük itkidir. Ancaq, eyni zamanda, onların şəhid olması xalqımızın qəhrəmanlıq rəmzidir. O gecə tökülən qanlar Azərbaycanın müstəqilliyini nümayiş etdirən milli bayrağımızın üstündəki qandır”.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Dilavər Əzimli qeyd edib ki, 20 Yanvar Azərbaycan xalqının milli bütövlüyünü təsdiqləyən ən böyük hadisələrdən biri kimi tariximizin qan yaddaşına əbədi həkk olunub. Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları irəli sürməsindən, keçmiş SSRİ rəhbərliyinin onlara havadarlığından, yerli hakimiyyətin xəyanətkarlığından hiddətlənən və bu ədalətsizliyə etirazını bildirmək üçün Bakının küçələrinə, meydanlarına çıxan dinc əhaliyə qanlı divan tutulub. Keçmiş SSRİ rəhbərlərinin göstərişi ilə Azərbaycana yeridilən ordu hissələri paytaxtda, şəhərətrafı qəsəbələrdə və rayonlarda 147 mülki şəxsi amansızcasına qətlə yetirib. Hadisələr zamanı 744 günahsız insan yaralanıb. İnsanlıq simasını itirmiş hərbi canilər hətta təcili tibbi yardım maşınlarını atəşə tutur, heç kəsə aman verməyiblər.
Bildirilib ki, 20 Yanvar faciəsi xalqımızı yumruq kimi birləşdirib və bütün dünya azərbaycanlılarının gücünü ifadə edib. Bu hadisə nəinki Azərbaycanı, bütün dünyanı lərzəyə gətirsə də, o zaman yerli hakimiyyət orqanları Kremlin qəzəbinə tuş gəlməmək üçün baş verənlərin üzərindən sükutla keçib, xalqın milli faciəsinə laqeyd münasibət göstəriblər.
D.Əzimli diqqətə çatdırıb ki, 1990-cı ilin iyulunda Moskvadan vətənə qayıdan ümummilli lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə həmin il noyabrın 21-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinin qərarı ilə 20 Yanvar faciəsinə ilk dəfə hüquqi-siyasi qiymət verilib. Azərbaycan xalqının ümumi rəyini özündə təcəssüm etdirən bu qərar ulu öndər Heydər Əliyevin qətiyyətinin təzahürü kimi tarixə düşüb. Daim xalqın taleyini düşünən bu dahi şəxsiyyət hələ sovet imperiyasının mövcud olduğu bir dövrdə heç nədən çəkinmədən öz millətinin hüquqlarını müdafiə etməkdən qorxmadığını sübut edib. Sənəddə respublika səviyyəsində 20 Yanvar faciəsinə hüquqi-siyasi qiymətin verilməsi respublika rəhbərliyindən tələb edilirdi.
Ümummilli lider Heydər Əliyevin 20 Yanvar faciəsinin dördüncü ildönümünün keçirilməsi ilə bağlı 1994-cü il yanvarın 5-də imzaladığı Fərmanda həm də Milli Məclisə hadisəyə tam hüquqi-siyasi qiymət verməsi tövsiyə olunurdu. Bu qiymət xalqımızın müstəqillik yolunda çarpışmasının dolğun mənzərəsini əks etdirməli idi. 1994-cü il martın 29-da respublika parlamenti “1990-cı il yanvarın 20-də Bakıda törədilmiş faciəli hadisələr haqqında” qərar qəbul edib. Beləliklə, 20 Yanvar faciəsi məhz ümummilli lider Heydər Əliyevin prinsipial və ardıcıl mübarizəsindən sonra öz hüquqi-siyasi qiymətini alıb. O, qeyd edib ki, ulu öndər Heydər Əliyev 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsinin əbədiləşdirilməsinə, onların ailələrinə dövlət qayğısının gücləndirilməsinə hər zaman böyük diqqətlə yanaşıb. Ulu Öndər hər il yanvarın 20-də Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib, şəhid ailələri ilə görüşüb, onların qayğıları ilə maraqlanıb.
Hazırda Şəhidlər xiyabanında ucalan “Əbədi məşəl” abidə-kompleksi də məhz Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə şəhidlərin xatirəsinə ehtiram əlaməti olaraq inşa olunub. Ulu öndər Heydər Əliyevin 2000-ci il yanvarın 17-də imzaladığı Fərmanla 1990-cı ilin faciəli yanvar günlərində şəhid olmuş oğul və qızlarımıza “20 Yanvar şəhidi” fəxri adı verilib.
Qeyd edilib ki, dahi şəxsiyyətin bütün sahələrdə siyasi kursunu uğurla davam etdirən Prezident İlham Əliyev şəhidlərin xatirəsinin uca tutulmasına, şəhid ailələrinin sosial məsələlərinin yoluna qoyulmasına xüsusi diqqət göstərir, hər il yanvarın 20-də Şəhidlər xiyabanını ziyarət edərək “Əbədi məşəl” abidə kompleksinin önünə əklil qoyur.
İyirmi səkkiz il əvvəl sovet rejiminin hərbi, siyasi və mənəvi təcavüzünə məruz qalmış Azərbaycan xalqı öz tarixi qəhrəmanlıq ənənələrinə sadiq olduğunu göstərdi. Haqq-ədalətin müdafiəsi yolunda canlarından keçmiş vətən övladları o qanlı gündə xalqımızın qəhrəmanlıq salnaməsinə parlaq səhifə yazdılar. Tariximizə həm də milli qürur günü kimi düşən 1990-cı il yanvarın 20-də Azərbaycan xalqı azad, suveren və müstəqil yaşamağa layiq olduğunu dünyaya sübut etdi.
Çıxışlardan sonra 20 Yanvar faciəsinə həsr edilmiş sənədli film nümayiş olunub.