Alim: Naxçıvanın qapıları açıldıqca onun qədim tarixini dünyaya daha yaxından tanıdacağıq
Bakı, 14 avqust, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana səfəri zamanı tarixi-mədəni irsin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması məsələsinə xüsusi diqqət yetirilməsi olduqca əhəmiyyətlidir. Naxçıvanın qədim tarixi, zəngin memarlıq ənənələri və burada qorunan nadir abidələr muxtar respublikanın yalnız Azərbaycanın deyil, bütövlükdə regionun mühüm mədəniyyət məkanlarından biri olduğunu göstərir. Bu baxımdan Möminə xatun türbəsində aparılan bərpa və konservasiya işləri, "Əcəmi seyrangahı" kompleksində Memar Əcəmi Naxçıvaninin abidəsinin ucaldılması və onun irsinin yaşadılması istiqamətində görülən tədbirlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında araşdırmaçı-alim Cəlal Allahverdiyev deyib.
O bildirib ki, Naxçıvanın tarixi abidələrinin qorunması dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri olmaqla yanaşı, bölgənin turizm potensialının inkişafı üçün də ciddi imkanlar yaradır. Naxçıvan minilliklər boyu müxtəlif sivilizasiyaların izlərini özündə yaşadan nadir coğrafiyalardandır və bu irsin sistemli şəkildə qorunması onun gələcəkdə daha geniş auditoriyaya təqdim edilməsinə şərait yaradacaq. Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana səfəri zamanı tarixi-mədəni irslə bağlı məsələlərə diqqət yetirməsi təsadüfi deyil. Möminə xatun türbəsi, Əcəmi Naxçıvaninin irsi və Naxçıvanın digər tarixi məkanları bizim üçün sadəcə daşdan və kərpicdən ibarət abidələr deyil. Bunlar Azərbaycan tarixinin, memarlıq məktəbinin və milli yaddaşımızın canlı nümunələridir. Onların qorunması həm tariximizə münasibətin göstəricisidir, həm də gələcək nəsillərə ötürülən böyük mənəvi sərvətdir.
Araşdırmaçı-alim qeyd edib ki, xüsusilə Möminə xatun türbəsində aparılan genişmiqyaslı bərpa və konservasiya işləri abidənin gələcək nəsillər üçün qorunması baxımından mühüm addımdır. Belə abidələrin bərpasında əsas məqsəd yalnız onların zahiri görünüşünün yenilənməsi deyil, tarixi və memarlıq xüsusiyyətlərinin mümkün qədər orijinal şəkildə qorunmasıdır. XII əsr Azərbaycan memarlığının görkəmli nümayəndəsi olan Əcəmi Naxçıvaninin irsinin Naxçıvanda yaşadılması bu qədim memarlıq məktəbinin beynəlxalq miqyasda daha geniş tanıdılması baxımından əhəmiyyətlidir. Möminə xatun türbəsi, Əlincəqala, Ordubadın tarixi-memarlıq mühiti, qədim yaşayış məskənləri və Əcəmi Naxçıvaninin yaratdığı memarlıq nümunələri bu baxımdan böyük turizm potensialıdır. Əsas məsələ bu irsi düzgün qorumaq, elmi əsaslarla təqdim etmək və müasir turizm infrastrukturu ilə əlaqələndirməkdir.
“Naxçıvanın turizm potensialının tam reallaşdırılması üçün nəqliyyat əlçatanlığının genişləndirilməsi də mühüm amildir. Regionda yeni nəqliyyat bağlantılarının yaradılması Naxçıvanın tarixi və mədəni məkanlarına marağın artmasına ciddi təsir göstərə bilər. Üç onillikdən artıq davam edən məhdudiyyətlər Naxçıvanın gözəlliklərini və tarixi sərvətlərini daha geniş auditoriyanın kəşf etməsinə müəyyən maneələr yaradıb. Məncə, bu gün Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində yaşayan insanlar Naxçıvanı rahat şəkildə gəzmək, onun tarixini yerində görmək üçün yeni nəqliyyat imkanlarının yaranmasını, xüsusilə Zəngəzur dəhlizinin açılmasını səbirsizliklə gözləyirlər. Nəqliyyat imkanlarının genişlənməsi ilə turizm axınının artması Naxçıvanda yeni xidmət sahələrinin, hotellərin, turizm marşrutlarının və bələdçilik xidmətlərinin inkişafına da təkan verə bilər. Bu isə tarixi irsin qorunmasını iqtisadi inkişafla əlaqələndirən daha geniş bir modelin formalaşmasına imkan yaradacaq. Naxçıvanın tarixi-mədəni irsi həm daxili, həm də xarici turistlər üçün cəlbedici marşruta çevrilə bilər. Bunun üçün abidələrin qorunması ilə yanaşı, onların elmi əsaslarla tanıdılması, rəqəmsallaşdırılması, turizm marşrutlarına daxil edilməsi və beynəlxalq səviyyədə təbliği vacibdir. Bu gün Naxçıvanın qarşısında yeni imkanlar açılır. İqtisadi və nəqliyyat bağlantıları genişləndikcə, tarixi-mədəni irsimizin də daha çox insan tərəfindən tanınması üçün şərait yaranacaq. Naxçıvanı yalnız keçmişin yadigarı kimi deyil, öz tarixini qoruyaraq gələcəyə gedən canlı bir mədəniyyət məkanı kimi təqdim etməliyik. Düşünürəm ki, bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin səfəri zamanı tarixi irslə bağlı verilən mesajlar xüsusi əhəmiyyət daşıyır”, – deyə tarixçi fikirlərini yekunlaşdırıb.
Müxbir - Səbinə Əlizadə
Bölmənin digər xəbərləri
