Azərbaycan-Özbəkistan: təhsil əməkdaşlığından ortaq elmi mühitə doğru
Bakı, 23 avqust, AZƏRTAC
Azərbaycan-Özbəkistan münasibətləri son illərdə bütün istiqamətlər üzrə dinamik inkişaf edir. Bu prosesdə elm və təhsil sahəsində əməkdaşlıq xüsusi yer tutur. İki ölkənin universitetləri arasında birbaşa əlaqələrin genişlənməsi, tələbə və müəllim mübadiləsinin inkişaf etdirilməsi, birgə elmi-tədqiqat layihələrinin həyata keçirilməsi Azərbaycan və Özbəkistan arasında gələcəyə hesablanmış tərəfdaşlığın mühüm istiqamətlərindəndir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında təhsil eksperti Məzahir Məmmədli deyib. Ekspert bildirib ki, təhsil əməkdaşlığının əhəmiyyəti yalnız mövcud əlaqələrin inkişafı ilə məhdudlaşmır. Bu əməkdaşlıq, eyni zamanda, iki qardaş ölkənin gələcək münasibətlərinin daha möhkəm əsaslar üzərində qurulmasına xidmət edir.
“Azərbaycan-Özbəkistan arasında təhsil əlaqələrinin genişlənməsi strateji baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyır. Çünki təhsil əməkdaşlığı təkcə bu günün deyil, gələcəyin münasibətlərinin formalaşmasına xidmət edir. Universitetlər arasında birbaşa əlaqələrin genişlənməsi, tələbə və müəllim mübadiləsi, birgə elmi-tədqiqat layihələri və akademik mobilliyə diqqətin artırılması bu baxımdan müsbət məqamdır. 2025-ci ildə Azərbaycan və Özbəkistan universitetlərinin rektorlarının ilk görüşündə 60-a yaxın əməkdaşlıq sənədinin imzalanması iki ölkənin ali təhsil müəssisələri arasında əlaqələrin miqyasını göstərən mühüm göstəricidir. Bu sənədlər universitetlər arasında əməkdaşlığın yalnız niyyət səviyyəsində qalmadığını, konkret tərəfdaşlıq mexanizmlərinin formalaşdırıldığını göstərir.
Azərbaycan və Özbəkistan arasında tələbə mübadiləsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. 2025–2026-cı tədris ilində 176 Azərbaycan vətəndaşının Özbəkistanda, 67 Özbəkistan vətəndaşının isə Azərbaycanda təhsil alması iki ölkə arasında qarşılıqlı akademik marağın göstəricisidir. Bu rəqəmlər qarşılıqlı marağın mövcud olduğunu göstərir. Düşünürəm ki, gələcəkdə tələbə mübadiləsinin miqyasını daha da artırmaq mümkündür. Bunun üçün tələbələrə hər iki ölkənin universitetlərində təhsil almaq, elmi layihələrdə iştirak etmək və akademik təcrübə qazanmaq üçün daha geniş imkanlar yaradılmalıdır”, – deyə ekspert əlavə edib.
Məzahir Məmmədlinin fikrincə, qarşıdakı mərhələdə əsas diqqət imzalanan əməkdaşlıq sənədlərinin real nəticələrə çevrilməsinə yönəldilməlidir. İkili diplom proqramlarının genişləndirilməsi, birgə tədqiqat mərkəzlərinin yaradılması, professor-müəllim mübadiləsinin artırılması və tələbələr üçün ortaq layihələrin həyata keçirilməsi Azərbaycan-Özbəkistan təhsil tərəfdaşlığını yeni mərhələyə yüksəldə bilər.
Elm və təhsil sahəsində əməkdaşlığın inkişafı iki ölkənin insan kapitalının gücləndirilməsi ilə yanaşı, gənclər arasında əlaqələrin möhkəmlənməsinə də mühüm təsir göstərir: “Təhsil əməkdaşlığı yalnız universitetlər və tələbələr arasında əlaqələrin qurulması demək deyil. Eyni zamanda, iki qardaş xalqın gənclərinin bir-birini daha yaxından tanımasına, ortaq elmi və intellektual mühitin formalaşmasına xidmət edir. Bu baxımdan Azərbaycan və Özbəkistan arasında təhsil əlaqələrinin inkişafı xalqlarımız arasındakı tarixi, mədəni və mənəvi yaxınlığın daha da möhkəmlənməsinə töhfə verir. Qarşıdakı illərdə Azərbaycan və Özbəkistan arasında tələbə, alim və universitetlər səviyyəsində daha sıx və nəticəyönümlü əməkdaşlıq modelinin formalaşdırılması əsas hədəflərdən biri olmalıdır. Bu istiqamətdə atılacaq addımlar həm Azərbaycan və Özbəkistanın elm və təhsil sistemlərinin inkişafına, həm də bütövlükdə Türk dünyasında akademik və elmi əlaqələrin güclənməsinə mühüm töhfə verə bilər”.
Müxbir-Nərmin Muradzadə