Bakı, 8 sentyabr, AZƏRTAC

“Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsi” (BCAW 2026) çərçivəsində "Daxili su hövzələrində iqlim dəyişmələrinin yaratdığı çağırışlar: Xəzər dənizi nümunəsi" mövzusunda sessiya keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzinin baş katibi Rza Əliyevin moderatorluğu ilə keçən sessiyada çıxış edən ekologiya və təbii sərvətlər nazirinin müavini Rauf Hacıyev bildirib ki, iqlim dəyişmələri dünyanın bir çox bölgələrində su ehtiyatlarına getdikcə daha ciddi təsir göstərir. Temperaturun yüksəlməsi, yağıntı rejiminin və çay axınlarının dəyişməsi, buxarlanmanın artması su ehtiyatlarının vəziyyətinə, biomüxtəlifliyə və ekosistemlərə təsir etməklə yanaşı, əhalinin rifahı, ərzaq təhlükəsizliyi və iqtisadi inkişaf üçün də yeni çağırışlar yaradır. Xəzər dənizi regionumuz üçün bu çağırışların ən aydın nümunələrindən biridir.

Nazir müavini bildirib ki, Xəzərin su səviyyəsinin son onilliklərdə davamlı şəkildə enməsi artıq yalnız gələcəyə dair proqnoz mövzusu deyil, bu gün müşahidə etdiyimiz reallıqdır. Sahil xəttinin geri çəkilməsi, sahilyanı zonaların dəyişməsi, ekosistemlərin və yaşayış areallarının daralması, Xəzər suitisi və nərə balıqları kimi qiymətli növlər üçün yaranan risklər bu prosesin ekoloji nəticəsidir.

Eyni zamanda, həmin dəyişikliklərin təsiri yalnız ətraf mühitlə məhdudlaşmır. Xəzərin dayazlaşması sahilyanı icmaların həyatına, şəhərlərə, infrastruktura, nəqliyyata, limanların fəaliyyətinə və bütövlükdə sahilyanı iqtisadi fəaliyyətə ciddi təsirlər göstərə bilər. Bu isə öz növbəsində gələcək investisiya və inkişaf planlarının iqlim riskləri nəzərə alınmaqla yenidən qiymətləndirilməsini zəruri edir.

Milli Məclisin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya komitəsinin sədri Sadiq Qurbanov bildirib ki, son illərdə Xəzərdə su səviyyəsinin dəyişməsi ciddi narahatlıq doğurur. Bu dəyişiklik sahilyanı ərazilərə, şəhərlərə və infrastruktura təsir göstərə bilər. Bunun qarşısının alınması üçün mütəmadi monitorinqlərin aparılması zəruridir.

Sessiya məruzələrlə və müzakirələrlə davam edib.

Panel sessiyasında iqlim dəyişmələrinin daxili su hövzələrinə təsiri əsas nümunə kimi Xəzər dənizi üzərindən müzakirə olunub. Sahilyanı ekosistemlərin, icmaların, infrastrukturun və iqtisadiyyatın dəyişən iqlim şəraitinə davamlılığının artırılması üçün praktiki yollar nəzərdən keçirilib.

Çıxışlarda iqlim dəyişmələrinin təsiri ilə Xəzər dənizində su səviyyəsinin dəyişməsinin miqyası, zaman dinamikası və regional təsirləri, Xəzərin sahil xəttinin dəyişməsinin sahilyanı ekosistemlərə, icmalara, şəhərlərə, infrastruktura, nəqliyyata və iqtisadi fəaliyyətə təsiri, müxtəlif su səviyyəsi ssenariləri üzrə həyata keçirilə biləcək praktiki uyğunlaşma tədbirləri, elmi tədqiqatlar, siyasətin formalaşdırılması, investisiya planlaşdırılması və yerli səviyyədə icra arasında əlaqələrin gücləndirilməsindən söhbət açılıb. Həmçinin Xəzəryanı dövlətlər, beynəlxalq təşkilatlar, inkişaf tərəfdaşları, elmi qurumlar, biznes və icmalar arasında regional əməkdaşlığın gücləndirilməsi, həmçinin Xəzər dənizinin iqlim dəyişmələrinə həssas olan digər daxili su hövzələri üçün verdiyi dərslərdən bəhs olunub.

Müzakirələr problemin təsviri ilə məhdudlaşmayıb. Dəyişən Xəzər sahil xəttinə hazırlaşmaq üçün atılmalı addımlar, tərəfdaşlıqlar və zəruri investisiyalar diqqət mərkəzində saxlanılıb.

09:46

“Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsi” (BCAW 2026) çərçivəsində Xəzər dənizində iqlim dəyişikliklərinin yaratdığı çağırışlara həsr olunmuş panel sessiyası işinə başlayıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, “İqlim dəyişikliyinin daxili su hövzələrinə yaratdığı çağırışlar: Xəzər dənizi nümunəsi” adlı sessiyada iqlim dəyişikliklərinin Xəzər dənizinə təsiri, su səviyyəsində dəyişikliklərin miqyası və regional nəticələri müzakirə olunur.

Sessiyanın moderatoru NGIC-in baş katibi Rza Əliyevdir.

Paneldə dəyişən Xəzər sahil xəttinin sahilyanı ekosistemlərə, icmalara, şəhərlərə, infrastruktura, nəqliyyata və iqtisadi fəaliyyətə təsiri diqqət mərkəzindədir. Eyni zamanda, müxtəlif su səviyyəsi ssenariləri üzrə praktiki uyğunlaşma tədbirləri nəzərdən keçirilir.

Sessiyada Azərbaycan Respublikasının ekologiya və təbii sərvətlər nazirinin müavini Rauf Hacıyev bildirib ki, iqlim dəyişmələri dünyanın bir çox bölgələrində su ehtiyatlarına getdikcə daha ciddi təsir göstərir. Temperaturun yüksəlməsi, yağıntı rejiminin və çay axınlarının dəyişməsi, buxarlanmanın artması su ehtiyatlarının vəziyyətinə, biomüxtəlifliyə və ekosistemlərə təsir etməklə yanaşı, əhalinin rifahı, ərzaq təhlükəsizliyi və iqtisadi inkişaf üçün də yeni çağırışlar yaradır. Xəzər dənizi regionumuz üçün bu çağırışların ən aydın nümunələrindən biridir.

Xəzərin su səviyyəsinin son onilliklərdə davamlı şəkildə aşağı düşməsi artıq yalnız gələcəyə dair proqnoz mövzusu deyil, bu gün müşahidə etdiyimiz reallıqdır. Sahil xəttinin geri çəkilməsi, sahilyanı zonaların dəyişməsi, ekosistemlərin və yaşayış areallarının daralması, Xəzər suitisi və nərə balıqları kimi qiymətli növlər üçün yaranan risklər bu prosesin ekoloji nəticəsidir.

Milli Məclisin deputatı, Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya komitəsinin sədri Sadiq Qurbanov çıxışında bildirib ki, son illərdə Xəzərdə su səviyyəsinin dəyişməsi ciddi narahatlıq doğurur. Bu dəyişiklik sahilyanı ərazilərə, şəhərlərə və infrastruktura təsir göstərə bilər. Bunun qarşısının alınması üçün mütəmadi monitorinqlərin aparılması zəruridir.

Sadiq Qurbanov qeyd edib ki, Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın sədrliyi ilə keçirilən Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf Şurasının ilk iclasında Azərbaycanın qarşıdan gələn 2026–2028-ci illər üçün fəaliyyətin müəyyənləşdirilməsi bu dövr baxımından mühüm institusional addımdır. “Qeyd edək ki, süni intellekt bizə yalnız mövcud vəziyyəti görmək yox, həm də onun mümkün inkişaf istiqamətlərini əvvəlcədən hesablamaq imkanı verə bilər. Bu isə dövlət siyasəti çərçivəsində qabaqlayıcı qərarların qəbuluna yardım etmiş olar.

Xəzərin gələcəyi bizi regional əməkdaşlığa da sövq edir. Bu, danılmaz faktdır ki, Azərbaycan, İran, Qazaxıstan, Rusiya və Türkmənistan Xəzərin ortaq coğrafi və ekoloji məkanını bölüşürlər. Buna görə də Xəzərin ekoloji təhlükəsizliyi, biomüxtəlifliyin qorunması, çirklənmənin qarşısının alınması və digər məsələlər bu beş dövlətin davamlı inkişaf gündəliyində mühüm yer tutur”, - deyə Sadiq Qurbanov əlavə edib.

Qeyd edək ki, sessiyada aparılan müzakirələrdə elmi tədqiqatlar, siyasətin hazırlanması, investisiya planlaşdırılması və yerli icra arasında əlaqələrin gücləndirilməsi məsələlərinə də toxunulacaq.

Sessiyada Xəzəryanı dövlətlər, beynəlxalq təşkilatlar, inkişaf tərəfdaşları, elmi qurumlar, biznes və icmalar arasında regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanları müzakirə olunacaq. Xəzər dənizinin iqlim dəyişikliklərinə həssas olan digər daxili su hövzələri üçün təqdim etdiyi təcrübə də diqqətdə saxlanılacaq.

Müzakirələrdə, həmçinin UNOPS-un bir neçə ölkə üzrə direktoru Simonetta Siligato, “Caspisnet”dən Elnur Səfərov, Dünya İqtisadiyyatı və Diplomatiya Universitetinin Qabaqcıl Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutunun Dayanıqlı İnkişaf Mərkəzinin rəhbəri Saida Səfəva, NGIC üzvü İsmail Serageldin, Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin Davamlılıq və Emissiyaların İdarə Edilməsi üzrə direktoru Ələkbər Əzizli və Su istifadəsi sahəsində ekspertlərin İctimai Birliyinin sədr müavini Amin Məmmədov iştirak edir.

Sessiyanın əsas məqsədi dəyişən Xəzər sahil xəttinə hazırlıq üçün zəruri qərarların, tərəfdaşlıqların və investisiyaların müəyyənləşdirilməsi, həmçinin sahilyanı ekosistemlərin, icmaların, infrastrukturun və iqtisadiyyatların dayanıqlığının gücləndirilməsi üzrə praktiki yanaşmaların müzakirəsidir.

09:07

“Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsi 2026”nın (BCAW2026) ikinci günü "Daxili su hövzələrində iqlim dəyişmələrinin yaratdığı çağırışlar: Xəzər dənizi nümunəsi" mövzusunda sessiya ilə başlayıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, panel sessiyasında iqlim dəyişmələrinin daxili su hövzələrinə təsiri əsas nümunə kimi Xəzər dənizi üzərindən müzakirə olunur. Sahilyanı ekosistemlərin, icmaların, infrastrukturun və iqtisadiyyatın dəyişən iqlim şəraitinə davamlılığının artırılması üçün praktiki yollar nəzərdən keçirilir.

Müzakirələr problemin təsviri ilə məhdudlaşmır. Dəyişən Xəzər sahil xəttinə hazırlaşmaq üçün atılmalı addımlar, tərəfdaşlıqlar və zəruri investisiyalar diqqət mərkəzində saxlanılır.