DÜNYADA İLK VƏ YEGANƏ MİNİATÜR KİTAB MUZEYİ BAKIDA AÇILMIŞDIR
Hələ qədim zamanlarda Şərqdə və Qərbdə kiçik formatlı kitabı miniatür kitab adlandırırdılar, çünki o, sənət əşyası - nəfis əlyazma, poliqrafiya, təsviri sənət nümunəsi sayılırdı. Bununla yanaşı, həmin nəşrlər kitab olaraq, həm də bilik mənbəyi idi. Miniatür kitab az yer tutur, insana həmişə yol yoldaşı ola bilər, yolda müdafiə etmək rahatdır. Onun məziyyəti də məhz bundadır. Uzaq keçmişlərdə Quranı, Bibliyanı, Tövratı bu kitabçalara sığışdırmaq olardı. Miniatür kitab bizim günlərdə də öz əhəmiyyətini itirməmişdir, minlərlə insanı, xüsusən də kolleksiyaçıları özünə cəlb etməkdə və heyran qoymaqdadır.
Bu nəşrləri toplayanların, öz kolleksiyalarını ürəkdən sevən insanların sayı o qədər də çox deyildir. Zərifə Salahova belə insanlardandır. Onun dörd min cilddən artıq kolleksiyası geniş və çoxsahəlidir, onların arasında əntiq və nadir nəşrlər var.
YUNESKO-nun qərarı ilə aprelin 23-ü bütün dünyada Beynəlxalq kitab günü kimi qeyd edilir. Məhz həmin gün qədim İçərişəhərdə dünyada yeganə miniatür kitab muzeyinin açılış mərasimi olmuşdur ki, onun da təşkilatçısı Zərifə Salahovadır. Onun tükənməz enerjisi, təşkilatçılıq istedadı, kitaba hədsiz məhəbbəti sayəsində Bakıda onlarca miniatür nəşr işıq üzü görmüşdür. İstər XV11-X1X əsrlərə aid dini kitablar, istərsə də bizim günlərdə çap olunmuş nəşrlər çox böyük maraq doğurur. Sonuncularda ölkəmizin ən yeni tarixinin mühüm mərhələləri - dövlət müstəqilliyi qazanılması, Heydər Əliyevi özünün lideri seçmiş xalqın iradəsinin ifadəsi, onun sayəsində Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə tanınması, dünya birliyində respublikanın nüfuzunun artması, Prezidentin tarixi andiçmə nitqləri, görkəmli siyasi xadimlərə - Türkiyə, Gürcüstan, Ukrayna prezidentlərinə yüksək mükafat - “İstiqlal” ordeni təqdim edilməsi, Azərbaycan və Rusiya şairləri və yazıçılarının şer və nəsr əsərləri öz əksini tapmışdır.
Əlamətdar yubiley - Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 75 illiyi günlərində “H.Əliyev. Əsrin müqaviləsi” miniatür kitabı işıq üzü gördü. Kitaba dövlətimizin başçısının neft müqavilələrinin imzalanması, ilkin neftin çıxarılması mərasimlərində söylədiyi nitqlər, habelə Prezidentin tərcümeyi-halı daxildir. Bu nəşrin nadirliyi ondadır ki, futlyarın sağ tərəfində kitabça, sol tərəfində isə Prezidentin porterti təsvir edilən medal qoyulmuşdur, medalın arxa tərəfində palıd və dəfnə budaqları ilə haşiyələnmiş “75” rəqəmi və səkkizguşəli ulduz həkk olunmuşdur. Futlyara da, kitabçaya da qızılı basmanaxışlı ağ dəri cild çəkilmişdir. Yubilyara həsr edilmiş daha iki miniatür kitab -M.Qacarın “Xilaskar” poeması və H.Abbasın şerləri də həmin günlərdə işıq üzü görmüşdür.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Azərbaycan xalqına 2000-ci il 29 dekabr tarixli müraciəti - “Azərbaycan XX1 əsrin və üçüncü minilliyin astanasında” Azərbaycan, rus, ingilis dillərində miniatür futlyarda üçcilddə nəşr olunmuşdur. Zərifə Salahovanın kolleksiyası Bakı, Moskva, Kabil, Dəkkə, Hayfa, Hay-Rou, Paris, Sidney və Kiyev şəhərlərində böyük uğurla nümayiş etdirilmişdir.
O, kolleksiyaçı həmkarlarından bununla fərqlənir ki, Azərbaycanda miniatür kitab nəşrini özü təşkil etmişdir. Kolleksiyanın zənginliyi hər cür tematik sərgilər keçirməyə imkan verir. Onun Kabil və Dəkkədə nümayiş etdirilmiş ekspozisiyalarının mərkəzində Quranın müxtəlif dövrlərdə nəşr olunmuş nüsxələrindən, Şərqin dastan və lirikasından ibarət kolleksiya dururdu. böyük rus şairi A.S.Puşkinin anadan olmasının 200 illiyi M.F.Axundov adına Dövlət kitabxanasında açılmış ekspozisiyada miniatür Puşkiniana ilə təmsil edilmişdi.
Birdəfəlik və qısamüddətli xarakter daşıyan epizodik sərgilər o qədər də çox tamaşaçı cəlb edə bilmir. Ona görə də belə zəngin və çoxşaxəli kolleksiya üçün daimi yer lazımdır, elə bir yer ki, məktəblilər, tələbələr, Azərbaycan paytaxtının qonaqları oraya istənilən gün gələ bilsinlər. Miniatür kitab muzeyi təşkil etmək ideyası da beləcə yarandı. Muzeyin Bakının tarixi hissəsində - İçərişəhərdə, məxsusi tikilmiş binada açılması Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin şəxsi dəstəyi sayəsində mümkün olmuşdur.
Zərifə xanımın kolleksiyası elə zəngin və çoxşaxəlidir ki, onu tematik cəhətdən, hadisələr və coğrafi əlamət üzrə bölmələrdə tam şəkildə yerləşdirmək mümkün deyildir.
Bakı ən müxtəlif profilli muzeylərlə zəngindir. İndi paytaxtımızda dünyada ilk və hələlik yeganə olan Miniatür kitab muzeyi də qapılarını açmışdır. Onun ekspozisiyasında 3300 miniatür kitab var. Ehtiyat fondlarında 480 kitab qalır, mübadilə fondu isə 600 kitabdan ibarətdir.
Muzeyin açılış mərasimində Azərbaycanda Rusiya Federasiyası mədəniyyəti günləri ilə əlaqədar paytaxtımıza gəlmiş qonaqlar, o cümlədən məşhur dirijor Vladimir Fedoseyev də iştirak edirdilər.
Nadir kolleksiyanın sahibi və muzeyin təşkilatçısı, xalqımızın böyük intellektual potensialını və yüksək mənəviyyatını dünyaya nümayiş etdirən Zərifə Salahovanı bu əlamətdar hadisə münasibətilə təbrik etməyə Qadın Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Zəhra Quliyeva, diplomatlar, sponsor təşkilatların nümayəndələri, ədəbiyyat və incəsənət xadimləri də gəlmişdilər.
AZƏRTAC --0-- AG
Bölmənin digər xəbərləri
