Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

SİYASƏT

Fransa Milli Assambleyasında “Kanaky - Yeni Kaledoniya üçün hansı gələcək?” mövzusunda kollokvium keçirilib VİDEO

Paris, 28 fevral, AZƏRTAC

Fransa Milli Assambleyasında demokratik və respublikaçı sol qrupun prezidenti Andre Şasen, Kanak kommunist, respublikaçı, vətəndaş və ekoloji qrupun prezidenti Sesil Çukierman Kanak və Sosialist Milli Azadlıq Cəbhəsinin üzvü, senator Rober Zovi tərəfindən “Kanaky - Yeni Kaledoniya üçün hansı gələcək?” adlı kollokvium təşkil olunub. Kollokviumda Kanaky-Yeni Kaledoniyadan, eləcə də Bakı Təşəbbüs Qrupunun İstanbulda keçirdiyi konfransda iştirak etmiş kanak xalqının nümayəndələri də qatılıblar.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbirdə bu gün kanak xalqını narahat edən məsələlər, Yeni Kaledoniyadakı siyasi vəziyyət, siyasi dalana çevrilmə ilə bağlı xəbərdarlıq, hüquqi fikir ayrılığına dair mövzular müzakirə olunub. Son illərdə kanak xalqı müstəqillik arzusunu reallaşdırmaqda daha qətiyyətli olduğunu göstərir. Fransa dövləti isə buna qarşı getdikcə daha çox gücə əl atır.

Kollokviumda çıxış edən Kaledoniya İttifaqı (UC) siyasi partiyasının vitse-prezidenti, Yeni Kaledoniya hökumətinin üzvü, xarici işlər, mədəniyyət və idman naziri Mikael Forrest adanın siyasi tarixinə nəzər salıb, lobbiçilikdən, eləcə də beynəlxalq səviyyədə atılan addımlardan danışıb. Bildirib ki, adanın müstəqilliyini və suverenliyini arzulayan qruplar müxtəlif platformalardan istifadə edirlər. O, Azərbaycanın Qoşulmama Hərəkatına sədrliyi çərçivəsində yaradılan Bakı Təşəbbüs Qrupunu xüsusi qeyd edib, onun ötən dövrdəki fəaliyyətinə toxunub. Qrupun səyləri sayəsində BMT Baş Assambleyasında Fransa hökuməti ilə bağlı qeydləri xatırladan M.Forrest deyib: “Baş Assambleya rəsmi Parisi hüquq-mühafizə orqanları arasında irqçiliklə bağlı mövcud olan ciddi problemlərini araşdırmağa, dinc toplaşmaq hüququna hörmət bəsləməyə və onun təşviq olunmasına çağırışlar edib, lakin Fransa dövləti bu çağırışlara hələ də məhəl qoymur”. Nazir Fransanı yuxarıda sadalanan çağırışlara riayət etməyə və kiçik xalqların hüquqlarına hörmət göstərməyə çağırıb, eyni zamanda, Bakı Təşəbbüs Qrupu sayəsində adanın müstəqilliyi istiqamətində beynəlxalq aləmdə görülmüş işlərdən söz açıb.

Digər çıxış edənlər bildiriblər ki, kanak xalqı son günlər Yeni Kaledoniyanın müstəqilliyi, eləcə də ölkənin taleyində həlledici rol oynayan seçicilərin müəyyənləşdirilməsi (yəni, bu günə qədər Kanaky-Yeni Kaledoniyada ən azı 10 il sakin olanlara səsvermə hüququ verilirdisə, indi artıq 7 il sakin olanlar səs verə bilərlər) ilə bağlı seçkilərə, eləcə də bu ilin mayında keçiriləcək əyalət seçkilərinin təxirə salınmasına mane olmağa çalışır. Fransa hökumətinin məcburi qaydada həyata keçirmək istədiyi bu iki dəyişiklik kanak xalqını ayağa qaldırıb. Buna cavab olaraq, Fransa polisi xalqı susdurmaq üçün 5 fəalı saxlayıb. Bu isə onsuz da Fransa hökumətindən narazı olan kanakların səbir kasasını daşırıb. Beləliklə, kanak xalqının nümayəndələri, eləcə də Yeni Kaledoniyanın müstəqilliyinin tərəfdarları ölkədəki siyasi vəziyyətlə bağlı maarifləndirmə işlərini intensivləşdiriblər. Ona görə də onlar uzaq məsafə qət edərək ölkələrinin taleyi ilə bağlı çox önəmli olan bu kollokviuma qatılıblar.

Kollokviumda çıxış edənlər 1998-ci ildə Yeni Kaledoniyanın dekolonizasiyasını (müstəmləkəsizləşdirilməsini) möhürləyən və kanakların qanı bahasına başa gəlmiş Numea sazişindən, Fransa polisinin Uvea mağarasına qanlı hücumundan, həmçinin 1980-ci illərdə baş vermiş gərginlikdən söz açıblar. Onlar, eyni zamanda, iki əsgərin və başından güllələnərək qətlə yetirilmiş 19 kanakın ölümü ilə nəticələnmiş “Viktor” əməliyyatını xatırladıblar. Həmin vaxt ədalətsizliyə, zülmə, Fransa müstəmləkəçiliyinə qarşı üsyana qalxmış kanak fəallarının qətlə yetirildiyini, yaralandığını və həbs olunduğunu qeyd ediblər.

Bildirilib ki, 1988-ci ilin noyabrında keçirilmiş referendum zamanı fransızlar tərəfindən ratifikasiya edilmiş müqavilələrlə Yeni Kaledoniyanın şimal, cənub və Luayot adası olaraq üç əyalətə bölünüb və adanın qarşıdan gələn 10 il ərazində öz müqəddəratını təyin etməsi nəzərdə tutulub. Referenduma fransızların cəmi 37 faizinin getməsinə baxmayaraq, saziş 80 faiz səslə qəbul olunub. Cənub əyalətinin sakinlərinin 57 faizi Matinyon sazişinə yox deyib. Ancaq10 ildən sonra bu müddət daha 20 il uzadılıb və bu gün kanak xalqının həmin sazişlərlə yaranmış ümidinə iki qanun dəyişikliyi ilə son qoymaq cəhdi müşahidə olunur.

Lakin Matinyon və Numea sazişlərindən sonra kanak xalqı suverenliyinin tezliklə təmin olunacağına ümid etsə də, 36 ildir bu ümid proses hər dəfə təxirə salınaraq uzadılır. Diqqətə çatdırılıb ki, sonuncu - 2021-ci il referendumu Fransa dövlətinin kanak mədəniyyətinin fundamental dəyərlərinə hörmətsizliyi və tarixi uğursuzluqdur.

Vurğulanıb ki, bu gün onlar kanak xalqını dinləməyə, anlamağa vaxt ayırmayan, sadəcə olaraq, müstəqillik layihəsini Kaledoniya siyasi xəritəsindən silmək istəyən və Sakit okean regionundakı ambisiyaları üçün yalnız özünün “böyüklüyünü” qoruyub saxlamağa çalışan Fransa hökuməti ilə üzləşiblər. Bu gün Fransa dövlətinin Yeni Kaledoniyanın respublika daxilində tam inteqrasiyası layihəsini həyata keçirməyə çalışdığı bildirilib.

Qeyd edilib ki, bu il fevralın 13-də Senatın hüquq komissiyasında konstitusiya qanunları layihəsi ilə bağlı dinləmə zamanı daxili işlər və dənizaşırı ərazilər nazirinin seçkilərin təxirə salınmasına razılıq verən və FLNKS siyasi partiyasının məsul şəxslərin imzaladıqları bir sənədə sahib olduğunu deməsi tamamilə yalandır. Bu sənədi hələ heç kim görməyib.

Fevralın 21-də Numeada, 23-də isə Kone, Mare və Uveada keçirilmiş nümayişlərin yerli kanak xalqının bu son iki dəyişikliyə razı olmadığını əks etdirdiyi diqqətə çatdırılıb. Bildirilib ki, bu gün Makron hökumətinin barışmazlığı və zorakı addımları tərəflərin hər birində müharibənin qızışdırılmasına səbəb olur. Onlar yaranan bu qığılcımı söndürmək, danışıqlara və konsensusa imkan vermək üçün Fransa tərəfindən müdrik yanaşma göstəriləcəyinə ümid etdiklərini deyiblər. Kanak xalqı əsas qanunda dəyişiklik edilməsinin əleyhinədir. Onlar müstəqillik tələbində qəti olduqlarını bəyan ediblər.

Kollokvium işini sual-cavab sessiyası ilə davam etdirib.

Fransa Milli Assambleyasında “Kanaky - Yeni Kaledoniya üçün hansı gələcək?” mövzusunda kollokvium keçirilib VİDEO

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Blinken Böyük Britaniya və Almaniyanın XİN rəhbərləri ilə Yaxın Şərqdəki vəziyyəti müzakirə edib

BMT-nin Baş katibi: Yaxın Şərq genişmiqyaslı münaqişə astanasındadır

Kəndirlə Mübarizə İdmanı Cəmiyyətinin nümayəndələri Baş Assambleyanın iclasında iştirak ediblər

CNN: İsrail İranın hücumuna cavabla bağlı hələ qərar verməyib

“Fənərbağça” qadın basketbol komandası Avropa Liqasının qalibi olub

Londonda Assanja dəstək aksiyaları davam edir - Belmarş həbsxanasının önündən... - FOTOLAR

Papua-Yeni Qvineya sahillərində güclü zəlzələ baş verib

Ceyhun Bayramov özbəkistanlı həmkarı ilə görüşüb

Yeniyetmələr arasında cüdo üzrə Bakı kəndləri birinciliyi keçirilib

Salyanda yol qəzası olub, yaralılar var

İranın Londondakı səfirliyinin müvəqqəti işlər vəkili Böyük Britaniya XİN-ə çağırılıb

İngiltərə Premyer Liqası: “Liverpul” və “Arsenal” doğma meydanda məğlub olub

ABŞ Türkiyədən İran-İsrail gərginliyi məsələsində vasitəçi olmasını xahiş edib

“Roma”nın futbolçusu ürək tutması keçirdiyi üçün oyun yarımçıq dayandırılıb

Superliqa: “Fənərbağça” səfərdə üç xala sevinib

Azərbaycan cüdoçuları Avropa Kubokunda birinci yeri tutublar

Müşfiqabadda 300-dən artıq Eldar şamı və zeytun ağacı əkilib

“Bayer” tarixində ilk dəfə Almaniya çempionu olub

ABŞ Dövlət katibinin müavini Türkiyəyə səfərə gəlir

G7: İranın sabitliyi pozan təşəbbüslərinə qarşı cavab tədbirləri görməyə hazırıq

Osloda və Höteborqda həmvətənlərimizə səyyar konsulluq xidməti göstərilib

Azərbaycanın daha bir boksçusu Avropa çempionu tituluna yiyələnib

Türkiyə XİN-in başçısı ABŞ Dövlət katibi ilə bölgədəki mövcud vəziyyəti müzakirə edib

Premyer Liqa: "Sabah" doğma meydanda çempionu məğlub edib

G7 İsraili və İranı gərginliyə səbəb olan hərəkətlərdən çəkinməyə çağırıb

Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalı təqdim edib VİDEO

Türkiyə parlamenti aprelin 16-da yenidən işə başlayacaq

Magistral avtomobil yollarında görmə məsafəsi 300-800 metrədək məhdudlaşacaq

Türkiyədən İran və İsrailə çağırış: Regionda gərginliyi daha da yüksəltməyin

İndoneziyada torpaq sürüşmələri nəticəsində 19 nəfər ölüb

Laçında “Mərkiz” futbol klubu fəaliyyətə başlayıb VİDEO

Tanzaniyada leysan yağışları 50-dən çox insanın həyatına son qoyub

İsrailin müdafiə naziri: İrana qarşı strateji ittifaq yaratmaq şansı var

Xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün Ramazan bayramı münasibətilə tədbir

Azərbaycanın qadın şahmatçısı Vyanada sinxron turnirdə 30 şahmatçı ilə oynayıb VİDEO

Azərbaycan boksçusu Avropa çempionu olub

Premyer Liqa: Altı qolun vurulduğu matçda qalib müəyyənləşməyib

Niderland öz vətəndaşlarına İsrailə səfərdən çəkinməyi tövsiyə edib

Ağ Ev İranın İsrailə hücumu zamanı ABŞ qüvvələrinə heç bir təhlükənin olmadığını bildirib

Zakir Həsənovun İordaniyaya rəsmi səfəri davam edir

Azərbaycanın müdafiə naziri İordaniya Kralı ilə görüşüb

Qaçaqmalçılıq yolu ilə ölkədən çıxarılan 17 əsər bu il Türkiyəyə qaytarılıb

Türkiyənin xarici işlər naziri İran-İsrail qarşıdurması ilə bağlı telefon danışıqları aparıb

İmişlidə iki yeniyetmə cərəyan vurması nəticəsində həyatını itirib VİDEO

Azərbaycanın xarici işlər naziri Özbəkistana işgüzar səfərə yola düşüb

İcma: “Freedom House”u siyasi dairələrin əlində alət olmamağa çağırırıq

Rusiya region ölkələrinin mövcud problemləri diplomatik vasitələrlə həll edəcəyinə ümidvardır

DİM: Aprelin 15-dən imtahan protokolları və cavab vərəqlərinin emalına başlanılacaq

DSX-nin Xüsusi Məktəbinə qəbul imtahanı keçirilib

Dövlət qulluğunda inzibati icraçı vəzifələrə aid olan vəzifə qrupları üzrə test imtahanı təşkil edilib

Rusiya qoşunlarına mayın 9-dək Çasov Yar şəhərini tutmaq əmri verilib - Sırski

Şəkidə ali məktəblərə və kolleclərə qəbul imtahanları 7 mərkəzdə aparılıb

Azərbaycanın 3x3 basketbol millisi “Paris-2024”ə vəsiqə qazanıb

Azərbaycanın müdafiə naziri Zakir Həsənov İordaniyaya rəsmi səfər edib

Türkiyə aviaşirkətləri Yaxın Şərqin dörd ölkəsinə uçuşları dayandırıb

Şuşada “Ürək-damar cərrahlarının Şuşa zirvəsi” adlı elmi toplantı keçirilib YENİLƏNİB

Bişkekdə “Zəfər çələngi” kitabı işıq üzü görüb

Azərbaycanın rayonlarında hava arabir yağıntılı olacaq

Əlilliyi olan 500-dək şəxsə evlərində reabilitasiya xidmətləri göstərilib

Lisenziya turniri: Azərbaycanın 3x3 basketbol millisi finala yüksəlib

Azərbaycan Ordusunda gender bərabərliyi ilə bağlı seminarlar təşkil olunub

İran İsrailə qarşı əməliyyatın başa çatdığını elan edib

Kişi şahmatçılar arasında Azərbaycan çempionatında növbəti turun görüşləri keçirilib

Azərbaycan atıcısı lisenziya turnirində finala yüksəlib

Oğuzda narkotiklərlə əlaqəli 2 nəfər saxlanılıb

İsrail hava məkanını açıb

Bayden: İranın İsrailə qarşı hücumlarını ən kəskin şəkildə pisləyirəm

Yaxın Şərqdə baş verən hadisələrlə əlaqədar AZAL-ın bəzi reysləri gecikir

Qazaxıstanda daşqınlar səbəbindən 104 mindən çox insan təxliyə edilib

Azərbaycanda ilk peşəkar teatr təhsili görmüş aktrisa

Bu gün görkəmli ictimai-siyasi xadim və yazıçı Nəriman Nərimanovun doğum günüdür

“New York Times”: İran İsrailə 185 dron və 36 qanadlı raket atıb

İsrailin İranın zərbələrinə cavabı müttəfiqləri ilə razılaşdırılacaq

Dövlət Sərhəd Xidməti Xüsusi Məktəbinin V sinfinə qəbul imtahanı keçirilir

DİM bu gün növbəti imtahanlar keçirir  

İordaniya hava məkanını müvəqqəti olaraq aviasiya uçuşları üçün bağlayıb

İsrail ordusunun nümayəndəsi: Raket və dronların əksəriyyəti zərərsizləşdirilib - YENİLƏNİB -5

İtaliyanın Baş naziri Avropada aşağı doğum səviyyəsindən şikayətlənib

BMT-nin Baş katibi İranın İsrailə hücumunu pisləyib

ABC: İran İsrailə 150-yə yaxın kamikadze dronla hücum edib

Britaniya qırıcıları İsrailin müdafiəsinə cəlb olunub

ABŞ Prezidenti Yaxın Şərqdə baş verən son hadisələri milli təhlükəsizlik komandası ilə müzakirə edəcək

İraq hava məkanını bağlayıb

Britaniyanın Baş naziri İranın İsrailə hücumunu qınayıb

İlin əvvəlindən Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti 10-dan çox kəşfiyyat şəbəkəsini ifşa edib

İsrail aprelin 14-də saat 00:30-dan 07:00-a qədər hava məkanını bağlayır

Media: ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin qırıcıları İraq və İordaniya səmasındadır

"Beşiktaş" baş məşqçisi ilə yollarını ayırıb

Qazaxıstan Prezidenti daşqınlar səbəbindən Astana Beynəlxalq Forumunu ləğv edib

“Baharın rəngləri” yaradıcılıq turnirinin yekun sərgisi açılıb

İngiltərə Premyer Liqası: "Mançester Siti" qalib gəlib, "Tottenhem" darmadağın olub

Nizami Gəncəvi adına Xankəndi şəhər məktəbinin məzunları 41 ildən sonra görüşüblər

Roma Papası Rəcəb Tayyib Ərdoğana dünyada sülh üçün göstərdiyi səylərə görə təşəkkür edib

Premyer Liqa: "Neftçi" "Araz-Naxçıvan"ı məğlub edərək ikinci pilləyə yüksəlib

“Young Lions Azerbaijan 2024” müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıb

Şərq Ekspresi qatarları ilə Türkiyədə 3 ayda 35 mindən çox turist səyahət edib

Sidney şəhərindəki ticarət mərkəzinə bıçaqlı hücum nəticəsində 6 nəfər həyatını itirib

Quru Qoşunlarında birinci rübün yekunlarına dair iclas keçirilib

Həsirçi: Bu əl işlərinə maraq həddindən artıq azdır FOTO VİDEO

ATƏT sədri: Tərəflər Dnestryanı problemin sülh yolu ilə həllində maraqlıdırlar