Bakı, 18 aprel, AZƏRTAC 

Ermənistanda çıxan “Yerkramas” nəşrində Marina Qriqoryan ad-soyadlı birisi Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərində bu günlərdə keçirilmiş “seçkilər” adlı klounadanın nəticələrinin dünyada heç kim tərəfindən tanınmaması ilə əlaqədar şivən qaldırıb. O, özünü və oxucularını bununla sakitləşdirməyə çalışıb ki, bu “seçkilər”in nəticələrinin beynəlxalq aləmdə tanınmasını əslində Ermənistanda da o qədər də gözləmirdilər. Əlbəttə, heç kəs bu fikirlə mübahisə etmir, xüsusən ona görə ki, ermənilər özləri də namizədliklərini irəli sürmüş oyunbazların bu hoqqalarının legitimliyinə o qədər də inanmırlar. Bəli, inanmırlar, amma öz “miatsum”larının imicini ağciyərlərin süni ventilyasiya aparatı vasitəsilə qoruyub saxlamaqda davam etmək üçün bu inamsızlığı üzə vurmamağa çalışırlar. M.Qriqoryan öz uydurma ümidlərinin illüzorluğunu saxlamaq üçün hər ehtimala qarşı “hələlik tanınmamış Arsax” ifadəsindən istifadə edir.

Azərbaycan torpaqlarının işğalının davam etdiyi otuz il ərzində ermənilər özlərinə “hələlik” sözü ilə təsəlli veriblər. Əlbəttə, onların bu arzusu ürəklərində qalacaq.

İşğalın müvəqqəti hal olması bu yaxınlarda Bakıda açıq-aydın ifadə edildi ki, xüsusilə çətin anlayanlar da bunu başa düşsünlər. Əgər M.Qriqoryan əvvəlki kimi yenə də bunu anlamırsa, erməni qoşunları bir vaxt Qarsı, Ərzurumu necə tərk etmişdilərsə, Qarabağı da eləcə (könüllü və ya məcburi şəkildə) tərk edəndə onun əhvalı tamam korlanacaq. Onlar Qarsa, Ərzuruma da gələndə elə bilirdilər ki, bu “həmişəlikdir”, bir-birini “xilaskar” adlandırır, bir-birinin şərəfinə sağlıq deyirdilər. Onda da ermənilərin heç biri inanmaq istəmirdi ki, bütün bunlar müvəqqətidir. Amma ...

Gəlin hadisələri qabaqlamayaq, hər şeyin öz vaxtı var, o cümlədən M.Qriqoryanın kədərlənməsinin də vaxtı gələcək.

Bu qrafoman xanımın hər kəlməsi üzərində dayanmaq, onun mənasız söz yığınının hər abzasını şərh etmək öz dəyərli vaxtımızı qiymətləndirməmək və adını tələffüz etmək də çətin olan bir nəşri reklam etmək təsiri bağışlayardı. Bununla belə, həmin cızmaqaranın kənar müşahidəçiləri aldatmaması üçün bir mövzu üzərində qısaca dayanmaq istərdik, xüsusən ona görə ki, məhz indiki halda M.Qriqoryan bizim yüz yaşlı agentliyimizin adına da ləkə yaxmaq istəyir.

M.Qriqoryan öz cızmaqarasında yazır ki, CCTV telekanalının müxbiri öz ölkəsinin Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibinə sual verəndə Azərbaycanın Pekindəki səfirliyi “arzu edilən cavabı almayıb”. Onun sözlərinə görə, diplomatın cavabında Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün Pekin tərəfindən dəstəklənməsi barədə heç nə deyilməyib. O elə buradaca AZƏRTAC-ı ifşa etmək istəyir, guya bu agentlik “özünün arzu etdiyi, lakin “həqiqətə uyğun olmayan” sözləri Çin hökumətinin “adına yazır”. Sadə dildə desək, M.Qriqoryan AZƏRTAC-ı Çin tərəfinin rəsmi mövqeyini “özbaşına tamamlamaqda” təqsirləndirir, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin Pekin tərəfindən daim dəstəklənməsi barədə deyilənləri az qala “feyk” adlandırır. Guya Pekin “belə hesab etmir”, AZƏRTAC isə bütün bunları “onun adına yazır”.

Bu yerdə nə deyəsən! Çin Xalq Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin Avropa və Mərkəzi Asiya Departamentinin Azərbaycanın Pekindəki səfirliyinə bu həftə göndərilmiş rəsmi məktubu qarşımızdadır. Oradan sitat gətiririk:

“Dağlıq Qarabağ məsələsində Çin tərəfinin mövqeyi aydın və dəyişməz qalır. Çin və Azərbaycan əməkdaşlıq üzrə dost tərəfdaşlardır, hər iki tərəf bir-birinin müstəqilliyinə, suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə dönmədən və qarşılıqlı surətdə hörmət edir, hər iki dövlət qarşılıqlı münasibətlərini məhz bu prinsiplər əsasında inkişaf etdirir”.

Bu bəyanatın mənasını xırdalamağa ehtiyac varmı? Gəlin hadisələri sondan əvvələ doğru xronoloji ardıcıllıqla xatırlayaq. Bir ildən bir qədər az əvvəl - 2019-cu il mayın 23-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Bakıda Çinin Xarici İşlər nazirinin başçılıq etdiyi nüfuzlu hökumət nümayəndə heyətini qəbul edir. ÇXR Xarici işlər naziri Van İ öz çıxışında iki ölkə arasında münasibətlərin strateji xarakter daşıdığını və Çin tərəfindən Azərbaycanın müstəqilliyinin, suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün dəstəkləndiyini qeyd edir.

Bəlkə bunu da AZƏRTAC Çin tərəfinin “adına yazıb”?

Daha sonra. Elə həmin 2019-cu il aprelin 24-də (yaxşı tarixdir, eləmi?) Pekində ÇXR Sədri Si Cinpin ilə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin görüşü olub. Bu görüşdə Çin dövlətinin başçısı Azərbaycanın müstəqilliyini, suverenliyini və ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini bildirib.

2018-ci il sentyabrın 17-dən 21-dək Azərbaycanın Xarici İşlər naziri Elmar Məmmədyarov Pekinə işgüzar səfər edir və çinli həmkarı ilə görüşüb. Çinin Xarici İşlər naziri görüşdə Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi məsələsində öz dövlətinin mövqeyinin dəyişməzliyini vurğulayıb. Bu mövqe hər iki ölkənin dövlət başçıları tərəfindən imzalanmış sənədlərdə və onların rəsmi bəyanatlarında da ifadə olunub.

Qarşımızda 2018-ci il 14 may tarixli 078/2018 nömrəli daha bir sənəd var. Bu, Çinin Bakıdakı səfirliyinin Azərbaycan XİN-ə göndərdiyi notadır. Bu sənəddə də Azərbaycanın müstəqilliyinin, suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün dəstəklənməsindən bəhs edilir.

Əcəba, bəs “arsaxın azadlıqsevər xalqının” təyini-müqəddərat hüququ harada qaldı? Bağışlayın, belə şey yoxdur! Bəlkə bu hüquq təsadüfən ÇİN XİN-in Yerevana ünvanlanmış notalarında göstərilir? Bu da absurddur...

2015-ci il dekabrın 10-da Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə ÇXR Sədri Si Cinpin arasında görüş olub. Çin dövlətinin başçısı bu görüşdə bəyan edib ki, onun ölkəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsinə (!), onun müstəqilliyinin və suverenliyinin möhkəmlənməsinə yönəlmiş səyləri bundan sonra da dəstəkləyəcək.

Elə həmin vaxt, 2015-ci ilin dekabrında “Azərbaycan Respublikası ilə Çin Xalq Respublikası arasında dostluq münasibətlərinin və əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsi və dərinləşməsi haqqında” Birgə Bəyannamə qəbul edilib. Tərəflər bu sənəddə bir-birinin ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı dəstəklənməsini, habelə Tayvanın ÇXR-in, Dağlıq Qarabağ regionunun isə Azərbaycan Respublikasının tərkib hissəsi kimi qarşılıqlı tanınmasını bəyan ediblər.

Geriyə xronologiya bax belədir. Görəsən doğrudanmı, ən ali səviyyədə qəbul edilmiş bütün bu bəyanatlardan sonra M.Qriqoryan yenə də hansısa cəfəng illüziyalara uyacaq ki, XİN-in mətbuat katibi CCTV telekanalının müxbirinin sualına cavabında belə gözəl və ardıcıl ənənələrlə razılaşmayacaq? Marina, siz qara pişiyi öz qaranlıq otağınızda axtarın! Bizim otağımızda tapmayacaqsınız!

Bu yazını xoş bir sonluqla bitirmək istərdik. M.Qriqoryan vaxtilə bir ədalətli fikir söyləmişdi, demişdi ki, Çinin mövqeyi nə ermənipərəst, nə də azərbaycanpərəst mövqedir, bu, həqiqətən insanpərvər mövqedir. Bax bu, həqiqətdir. Şübhə etmirik ki, M.Qriqoryanın vurğuladığı kimi, məhz Çinin insanpərvərliyi və onun dünyanın və regionun mənafelərinə tamamilə adekvat olan humanist mövqeyi 1993-cü ildə ölkə rəhbərliyini BMT Təhlükəsizlik Şurasında Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün birmənalı dəstəkləndiyi, Marinanın rahatlığını pozacaq “Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ regionu” ifadəsinin yazıldığı qətnamələrə dörd dəfə səs verməyə sövq etmişdi. “dqr” yox, “arsax” yox, məhz həmin sənədlərdə yazıldığı və Çinin dörd dəfə səs verdiyi ifadə. Bəli bu uzaq illərdən başlamış və o vaxtdan bəri dəyişməz qalmış Çinin insanpərvərliyi, onun mövqeyinin humanizmi və adekvatlığı Yerevana və onun əlindən yem alan cızmaqaraçılara heç rahatlıq vermir. Onlar əksər hallarda ümumbəşəri xarakterli hədəflərlə Yerevanda buna diametral zidd olan vektor arasında çox böyük sivilizasiya fərqini görmürlər. M.Qriqoryanın Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi məsələsində Çinin mövqeyini alqışlaması onun cızmaqaralarında azacıq da olsa müsbət məqamdır. Atalar yaxşı demişkən, “dəlidən doğru xəbər” buna deyərlər.