Qarabağdakı ermənilərə çıxış yolu: ya reinteqrasiyaya razılaşmalı, ya da ərazini tərk etməlidirlər – Şərh
Bakı, 24 aprel, AZƏRTAC
Son zamanlar baş vermiş proseslər və təxribatlar, Ermənistanın birtərəfli qaydada Azərbaycanla sərhəddə Laçın-Xankəndi yolunun girişində nəzarət-buraxılış məntəqəsinin qurulması Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin artıq Laçın yolu vasitəsilə sərhədimizə nəzarətin bərpa olunması üçün mümkün tədbirlərin hamısının reallaşdırmasına səbəb oldu. Nəticə etibarilə adekvat olaraq Azərbaycan Dövlət Sərhəd Xidmətinin Laçın yolunu nəzarətə götürməsi Azərbaycan-Ermənistan şərti sərhədinin kəsişməsində nəzarət-buraxılış məntəqəsinin yaradılması ilə yekunlaşdı. Bu 44 günlük Vətən müharibəsindəki Zəfərimizdən sonra Azərbaycanın əsas strateji hədəflərindən biri olan Laçın yoluna və növbəti mərhələdə Azərbaycan sərhədlərinin birtərəfli qaydada nəzarətə götürülməsindən ibarət idi. Hazırda orada postun fəaliyyət göstərməsi bu baxımdan çox tarixi önəm kəsb edən hadisədir.
Bunu ehtiyatda olan polkovnik-leytenant, hərbi ekspert Elxan Şıxəliyev AZƏRTAC-a müsahibəsinə deyib.
Bildirilib ki, Laçın-Xankəndi yolu ilə nəzarətin Rusiya sülhməramlılarının həyata keçirməsindən Azərbaycan tərəfində narahatlıq vardı. Bundan sonra bütün şərti sərhədin kəsişmə nöqtəsində Ermənistandan Laçın istiqamətinə fəaliyyətlərə sərhədçilərimiz nəzarət edəcək. Qarabağ ermənilərində, onları dəstəkləyən havadarlarında və Ermənistanda bununla əlaqədar narahatlıq yaranacaq. Çünki Qarabağ erməniləri uzun müddət Laçın yolunun Rusiya sülhməramlılarının nəzarətində qalacağını düşünürdülər. Xüsusilə də Qarabağdakı qeyri-qanuni birləşmələrin silahlandırılması məqsədilə bundan Rusiya sülhməramlılarının istədikləri kimi istifadə edə biləcəklərini planlaşdırırdılar. Artıq bunun qarşısı alındı. Həmin bu ərazidə nəzarət-buraxılış məntəqəsinin yaradılması gələcəkdə oradan Qarabağ istiqamətinə hərəkət edəcək avtomobil və mülki əhalinin Azərbaycan sərhədçilərinin nəzarətinə götürülməsinə səbəb olacaq.
E.Şıxəliyevin sözlərinə görə, son vaxtlar Ermənistan silahlı qüvvələri Rusiya sülhməramlıları vasitəsilə bu hərəkət marşrutlarında öz maraqlarına uyğun və Azərbaycanın qanunlarına zidd fəaliyyət icra edirdilər. Xüsusilə də Laçın-Gorus yolunda şərti sərhədlərin kəsişməsi nöqtəsində nəzarət-buraxılış məntəqəsinin yaradılması onu göstərir ki, artıq Azərbaycanın dövlət sərhədləri və suverenliyi bərpa ediləcək. Beləliklə, sərhədlərimiz tam nəzarətə götürüldü. Qarabağdakı erməni silahlı qüvvələrinin 10 minə yaxın şəxsi heyətinin hərbi-texniki təchizatının bu yolla daşındığı hamıya məlumdur. Bu nəzarət-buraxılış məntəqəsi bu təminatı artıq sonlandıracaq. Bu, bizim strateji məqsədimiz idi və buna nail olduq.
“Aprelin 23-dəki tarixi hadisənin mühüm məqamlarından biri ondan ibarətdir ki, Azərbaycan öz sərhədlərinin tam bərpası ilə bağlı hüquqlarından istifadə etdi. Azərbaycan dövlətinin öz suveren ərazilərini qanunsuz müdaxilələrdən qoruması və sərhəd-keçid məntəqələrində nəzarəti təmin etməsi onun ayrılmaz hüququdur. Beynəlxalq ictimaiyyət bu hüququn ifadəsinə hörmətlə yanaşır.
Azərbaycan tərəfindən Laçın-Xankəndi yolunun başlanğıcında DSX-nın nəzarət-buraxılış məntəqəsinin qurulması ölkəmizin suverenliyinin növbəti təsdiqidir. Belə ki, bu yolla Ermənistan Qarabağ ərazisində olan qeyri-qanuni hərbi birləşmələrini minalarla və hərbi texniki silah-sursatla təmin edirdi. Ermənilər bu hərbi-texniki dəstəyi Qarabağın perimetri üzrə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə qarşı istifadə edirdilər. Bununla da həmin vəziyyətə son qoyuldu. Nəzarət-buraxılış məntəqəsinin yaradılmasının əsas əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, artıq ermənilər bu ərazidə istədikləri kimi davrana bilməyəcəklər. Biz Laçında, xüsusən infrastrukturun yenidən bərpasından sonra mülki əhalinin oraya köçürülməsini təmin edəcəyik. Bu isə dövlətin əsas prioritetlərindən biridir. Eləcə də ordumuzun bölmələri Ermənistandan mümkün təhdid və təhlükələrin qarşısını Laçın və Kəlbəcər ərazilərindən ala biləcək”, - deyə polkovnik-leytenant vurğulayıb.
Hərbi ekspert xatırladıb ki, Silahlı Qüvvələrimiz Azərbaycan Respublikasının işğal olunan ərazilərini 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində azad edib, sərhədlərimiz və ərazilərimiz bərpa olunub. Silahlı Qüvvələrimizin fəaliyyəti onu göstərir ki, Azərbaycan birtərəfli qaydada və şərti sərhəd vasitəsilə ölkəmizlə Ermənistan arasında sərhədlərimizin delimitasiyası və demarkasiyası prosesini həyata keçirir. Ordumuzun bölmələri bu fəaliyyətləri icra edirlər. Xüsusilə də mümkün təhdid və təhlükələrə qarşı döyüş mövqelərini hazırlayırlar. Ermənistanın artıq Azərbaycanla güc dilində danışacaq potensialı yoxdur. Ona görə qonşu ölkə Azərbaycanın təklif etdiyi sülh sazişi müqaviləsini imzalamalıdır.
Digər tərəfdən Qarabağda yaşayan ermənilər Azərbaycanın Laçın-Xankəndi yolunun başlanğıcındakı nəzarət-buraxılış məntəqəsindən keçərək Ermənistana gedə və geriyə qayıda biləcəklər. Qeyri-qanuni hərbi birləşmələr isə ərazidən çıxmağa məcbur olacaqlar. Qarabağda yaşayan ermənilər də gələcəkdə Azərbaycan, yoxsa Ermənistan tərəfində qalmalarına dair qərar qəbul etməlidirlər.
Ermənilərin hazırda Laçın yolu vasitəsilə Azərbaycan Dövlət Sərhəd Xidmətinin nəzarət-buraxılış məntəqəsindən keçməkdən başqa seçimləri də yoxdur. Məcburən reinteqrasiya üzrə məsələlərdə razılaşdıqlarını bildirməli, ya da dövlətimizin başçısının dediyi kimi, ərazini tərk etməlidirlər. Postun qoyulması ilə Azərbaycan üçün Qarabağın yurisdiksiyamıza daxil olması məsələsi də artıq həllini tapıb”, - deyə hərbi şərhçi əlavə edib.