Bu gün Ümumdünya Yaşayış Məskənlərinin Mühafizəsi Günüdür
Bakı, 6 oktyabr, AZƏRTAC
Hər il oktyabrın 6-da bütün dünyada Ümumdünya Yaşayış Məskənlərinin Mühafizəsi Günü qeyd olunur.
AZƏRTAC xəbər verir ki, həmin beynəlxalq gün Yer kürəsinin fauna növlərinin yaşayış mühitinin qorunması probleminə diqqət çəkmək məqsədi daşıyır. Bu gün 1979-cu ildə Avropanın vəhşi təbiətinin və təbii yaşayış mühitlərinin qorunması haqqında Bern Konvensiyası çərçivəsində təsis edilib. Bern Konvensiyası Azərbaycan Respublikası tərəfindən 1999-cu il noyabrın 28-də ratifikasiya edilib.
İnsan fəaliyyəti uzun illərdir təbiətə təsir göstərərək onun simasını dəyişir. Hər il dünyada daha çox ərazi kənd təsərrüfatı sahələrinə və otlaqlara çevrilir, şəhərlərin böyüməsi, faydalı qazıntıların çıxarılması, zavodların və digər təsərrüfat obyektlərinin tikintisi nəticəsində təbii ərazilər dəyişikliklərə məruz qalır. Buna görə də Yer kürəsində insan ayağının dəymədiyi ərazilər demək olar ki, qalmayıb.
Lakin insanın təbiətin qanunlarına və ərazilərinə nəzarətsiz müdaxiləsi yüzlərlə heyvan və bitki növünün geri dönməz şəkildə yox olmasına gətirib çıxarıb. Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqının məlumatına görə, son 500 il ərzində təxminən 900 heyvan və bitki növü tamamilə məhv olub. Bu rəqəm son hədd deyil. Bu gün də çoxsaylı heyvan növləri tamamilə yox olmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir. Halbuki hər bir növün məhv olması təbiət üçün hiss olunan və əvəzolunmaz itkidir.
İnsan çox şey öyrənib: kosmosa uçub, Aya gedib. Lakin artıq məhv olmuş tur və ya Steller dəniz inəyini yenidən yarada bilməz. Heyvanlar aləmində yox olan hər şey əbədi olaraq yox olur.
Ümumdünya Yaşayış Məskənlərinin Mühafizəsi Günü bütün bəşəriyyətə xatırladır ki, biz insanlar təbiətin yalnız bir hissəsiyik və sahib olduğumuz hər şeyi məhz təbiətə borcluyuq. Günün əsas məqsədlərindən biri antropogen amilin ətraf mühitə dağıdıcı təsirinə dünya ictimaiyyətinin diqqətini çəkməkdir.
Bu günlə əlaqədar dünyanın müxtəlif ölkələrində təbiəti mühafizə və ekoloji təşkilatların təşəbbüsü ilə müxtəlif ekoloji tədbirlər keçirilir. Bu tədbirlər dünya ictimaiyyətini planetimizin təbii sərvətlərinə qayğı ilə yanaşmağın və onların qorunmasının zəruriliyi barədə düşünməyə çağırır. Eyni zamanda, ildən-ilə sayı azalan unikal yaşayış mühitlərinin qorunması üçün bütün zəruri şəraitin yaradılmasının vacibliyi vurğulanır.
Yaşayış məskənlərinin qorunmasının bir forması da xüsusi mühafizə olunan təbiət əraziləri şəbəkəsinin yaradılmasıdır. Hazırda Azərbaycanda 913342,17 hektar sahəni əhatə edən mühafizə olunan təbiət əraziləri fəaliyyət göstərir. Bunlardan 12 milli park, 9 dövlət təbiət qoruğu, 24 dövlət təbiət yasaqlığıdır. Ümumilikdə, xüsusi mühafizə olunan təbiət əraziləri ölkə ərazisinin 10,55, ayrılıqda milli parklar ölkə ərazisinin 5.30, dövlət təbiət qoruqları 1,19, dövlət təbiət yasaqlıqları isə 4.05 faizini təşkil edir.
Müxbir - Göyçək Mahmudlu
Bölmənin digər xəbərləri
