Rusiya Prezidentinin Azərbaycana səfəri dövlətlərarası münasibətlərin yüksək səviyyəsindən xəbər verir - ŞƏRH
Bakı, 21 avqust, AZƏRTAC
Avqustun 18-19-dakı səfər Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin altı ildən sonra Azərbaycana ilk gəlişi olsa da, Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, dövlət səfərinin formatı və xarakteri xüsusi əhəmiyyətə malik olduğundan bu, həm də dövlətlərarası münasibətlərin yüksək səviyyəsindən xəbər verir. Həqiqətən də son illərdə Azərbaycanla Rusiya arasındakı münasibətlərin dinamikasında həndəsi silsilə ilə artım yaşanmaqdadır və bu yüksəliş özünü yalnız iqtisadi-ticari, humanitar-mədəni deyil, həm də siyasi sferada büruzə verir.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Beynəlxalq münasibətlər və iqtisadiyyat fakültəsinin müəllimi, politoloq Sultan Zahidov deyib.
S.Zahidov bildirib ki, iki ölkə arasında münasibətlərin məhək daşını 2022-ci ilin fevralında imzalanmış qarşılıqlı müttəfiqlik fəaliyyəti haqqında Bəyannamə təşkil edir və bu sənədin müddəaları bu gün də uğurla yerinə yetirilməkdədir. Bəyannamənin müddəalarından birində qeyd edildiyi kimi, Azərbaycan-Rusiya əlaqələrinin əsasında dövlətlərin müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü, bərabərhüquqluluq və bir-birinin daxili işlərinə müdaxilə etməmək prinsipləri dayanır. Vladimir Putinlə Prezident İlham Əliyevin Bakı görüşü iki ölkə arasında yüksək etimadın və əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsində qarşılıqlı maraqların mövcudluğunu bir daha təsdiqlədi.
Politoloq qeyd edib ki, Azərbaycanın regionda sülhün, təhlükəsizliyin və əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə yönəlmiş siyasəti onun qonşu ölkələrlə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığının inkişafını zəruri edir. Azərbaycanla tarixən sıx iqtisadi-ticari, siyasi, humanitar əlaqələrə malik Rusiya regionun və dünyanın aparıcı dövlətlərindən biri olmaqla yanaşı, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 5 daimi üzvündən biridir. Bununla belə, olduqca mürəkkəb geosiyasi konyunktura Putinin Bakıya gəlişi səfərin siyasi təhlilini həyata keçirmək zərurətini ortaya çıxarır. İlk növbədə, qeyd olunmalıdır ki, hazırda Rusiya və Azərbaycanı birləşdirən ümumi maraqlar spektri əvvəlki dönəmlərlə müqayisədə daha genişdir. Bu gün Qərbin sanksiyaları səbəbindən ticari, logistik və enerji ixracı imkanları məhdudlaşan Rusiyanın İkinci Qarabağ müharibəsi, hərbi və antiterror əməliyyatları ilə regionda yeni geosiyasi reallıq yaradaraq strateji dəyərini birəbeş artıran rəsmi Bakının imkanlarına bel bağlaması, əslində, təəccüb doğurmamalıdır. Burada Prezident İlham Əliyevin də vurğuladığı kimi, dövlətlərarası münasibətlər üçün müstəsna əhəmiyyətə malik “Şimal-Cənub” layihəsinin artan strateji dəyərini xüsusilə qeyd etmək lazımdır. Bu dəhliz Rusiyanın Qlobal Cənuba, Yaxın və Orta Şərqə çıxışını təmin etməklə yanaşı, ölkəmizin tranzit əhəmiyyətini və ticari imkanlarını dəfələrlə artıracaq. Qeyd edək ki, Azərbaycan bu layihə çərçivəsində dəmir yolu sahəsinin ötürücülük qabiliyyətinin 30 milyon tona çatdırılması üçün onun modernləşdirilməsi məqsədilə təxminən 120 milyon dollar vəsait nəzərdə tutur.
Dövlətlərarası münasibətlərə təkan verən amillərdən birinin də iki ölkə arasında ildən-ilə genişlənən iqtisadi-ticari əlaqələr olduğunu bildirən S.Zahidov deyib: “Ötən il Azərbaycan ilə Rusiya arasında ticarət dövriyyəsi 2022-ci illə müqayisədə 17 faiz artaraq 4,5 milyard dollara çatıb. Bu il isə bu rəqəmin daha yüksək olacağı gözlənilir. Ölkələrarası ticarətdə sənaye, kənd təsərrüfatı məhsullarının, turizmin, eyni zamanda yükdaşımaların həcmi artıb. Özü də bu artım beynəlxalq sanksiyalar altında olan məhsulların ixracı hesabına baş verməyib. Eyni zamanda, enerji sahəsində əməkdaşlığın mümkün perspektivlərini nəzərə alsaq, gələcəkdə iki ölkənin ticarət dövriyyəsinin daha da artacağını əminliklə söyləyə bilərik”.
Politoloq diqqətə çatdırıb ki, Azərbaycan və Rusiyanın regionla bağlı digər ortaq marağı isə bəzi dövlətlərin Ermənistandan plasdarm kimi istifadə edərək Cənubi Qafqazda destruktiv siyasət yürütməsini əngəlləməkdir. Bu baxımdan həm Rusiya, həm də Azərbaycan Ermənistanın Fransa və digər dövlətlər tərəfindən intensiv şəkildə silahlandırılmasını regional sülhə və sabitliyə təhdid kimi qiymətləndirir. Məhz bu səbəbdən beynəlxalq ictimaiyyət regional təhlükəsizliyin açarı Azərbaycan tərəfindən təklif edilmiş 3+3 platformasında görür. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, hazırda bütün Cənubi Qafqaz regionunda sabitlik və təhlükəsizlik bir çox hallarda Rusiya ilə Azərbaycan arasında sıx qarşılıqlı fəaliyyətdən asılıdır.
“Putinin Bakıya dövlət səfəri zamanı hər iki dövlət başçısının səsləndirdiyi bəyanatlardan Azərbaycan-Rusiya əlaqələrində mövcud geosiyasi konfiqurasiya və ümumi maraqlar fonunda yeni üfüqlər yarandığını sezmək mümkündür. Həm Qərblə, həm Şərqlə, həm ABŞ və Avropa, həm də Rusiya ilə münasibətlərini qoruyan Azərbaycanın çoxvektorlu xarici siyasəti onun öz milli maraqları çərçivəsində bütün tərəflərlə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi zərurətini yaradır. Azərbaycan həm BRICS, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı kimi platformalarda iştirak edir, həm də Avropa İttifaqı və Qərbin digər qurumları ilə əməkdaşlıq edir. Bununla belə, Qoşulmama Hərəkatının fəal üzvlərindən biri kimi Azərbaycan hərbi-siyasi platformalara qoşulmur və beləcə, öz bitərəfliyini qorumuş olur. Eyni zamanda, Azərbaycan həm Rusiya, həm də Ukrayna ilə yaxın münasibətlərə malikdir, bu baxımdan neytral tərəf kimi Rusiya-Ukrayna qarşıdurmasının sülh yolu ilə həllində ölkəmizin imkanlarından istifadə oluna bilər. Necə ki, bir zamanlar NATO və Rusiyanın hərbi rəhbərləri Azərbaycanda görüşüb və rəsmi Bakı iki tərəf arasında Suriya və Əfqanıstan məsələlərinin həllində körpü rolunu oynamışdı, indi də Azərbaycan Rusiya və Ukrayna arasında sülh danışıqlarında vasitəçi rolunu oynaya bilər”, - deyə Sultan Zahidov fikirlərini yekunlaşdırıb.
Bölmənin digər xəbərləri
