Yeni qanun siyasi partiyaları təsisat kimi aktuallaşdırıb və onların əhəmiyyətini artırıb
Bakı, 7 sentyabr, AZƏRTAC
2020-ci il martın 10-da altıncı çağırış Milli Məclisin ilk iclasında Prezident İlham Əliyev çıxışında bəzi siyasi partiyalarla əlaqədar səsləndirdiyi “dərnək tipli qruplaşma” ifadəsi diqqətimi cəlb etdi və məni düşündürdü. Təbii olaraq da sual yarandı: “Niyə cənab Prezident bəzi partiyaları xarakterizə etmək üçün məhz “dərnək tipli qruplaşma” ifadəsini seçdi?” Əmin idim ki, bu ifadə təsadüfi seçilməyib. Əslində, qeyd etdiyim əminlik marağımın artmasının əsas səbəbi idi. Ötən illərin təcrübəsinə istinadən birmənalı olaraq bilirdim ki, qeyd olunan ifadənin seçilməsi və bu fikrin məhz altıncı çağırış Milli Məclisin ilk iclasında səsləndirilməsi təsadüfi deyil.
Təqribən həmin dövrdə Prezident İlham Əliyevin şəxsi təşəbbüsü ilə ölkənin siyasi münasibətlər sistemində fəal şəkildə siyasi dialoq mühiti təşviq olunmağa başlandı. Demək olar ki, hər həftə Azərbaycan ictimaiyyəti siyasi dialoqla bağlı Prezident Administrasiyasının müxtəlif layihələrinə şahidlik edirdi. Heç şübhəsiz ki, sözügedən təşəbbüslər Prezident İlham Əliyevin “yeni siyasi konfiqurasiya” siyasəti çərçivəsində həyata keçirilirdi.
Bu fikirlər politoloq A.Adilin “Siyasətdə çayxana mentalitetinə son” sərlövhəli məqaləsində yer alıb. AZƏRTAC məqaləni təqdim edir.
Artıq bu gün - cəmi üç il sonra hətta siyasətdən uzaq olan insan üçün su kimi aydındır ki, siyasi dialoqla bağlı olan bütün təşəbbüslər ilk növbədə ötən illər ərzində özünü tamamilə etibardan salmış və “paslanmış” siyasi partiyalara onların reabilitasiyası və reanimasiyası üçün verilmiş bir şans idi. Təfərrüatlara varmadan qeyd edə bilərik ki, iqtidarın sözügedən təşəbbüsündən yaxşı mənada faydalanan partiyaların sayı heç də az olmadı. Əslində, bütün müsbət nümunələr siyasi dialoq mühitinin potensial və demokratik mahiyyətinin təzahürüdür.
Prinsipial olaraq unutmamalıyıq ki, siyasi dialoq davamlı prosesdir. Hər bir proses olduğu kimi, siyasi dialoq da öz inkişafında müxtəlif təkamül mərhələlərindən keçir. Təbii ki, demokratik münasibətlərin təzahürü olan siyasi dialoqun əsas subyekti və siyasi təsisatı məhz siyasi partiyadır. Elə burada biz ən “ağrılı” məsələyə çıxırıq, yəni, ölkədə fəaliyyət göstərən siyasi partiyaların səviyyəsi məsələsinə. Təşviq olunan siyasi dialoq mühitinin əsas funksional təyinatı həm də ondadır ki, uzun illər ərzində siyasi partiyaların inkişafında müşahidə olunan disbalans və durğunluq aradan qaldırılsın.
Özümüz üçün aydın etməliyik ki, çoxlu sayda zəif partiyaların mövcudluğu digər neqativ təzahürlərə səbəb olmaqla yanaşı, ölkənin siyasi sistemini həssas edir və xarici müdaxilələr üçün münbit şərait yaradır. Dünya ölkələrinin siyasi tarixini nəzərə alaraq deyə bilərik ki, zəif partiyalar da radikal partiyalar kimi sağlam siyasi sistemin “yırtığı”dır. Məhz elə bu səbəbdən də Prezident İlham Əliyevin mövcud istiqamətdəki siyasətinin strateji hədəfi siyasi münasibətlərin sağlamlaşdırılması və siyasi partiyaları cəmiyyətin mobilliyini təmin edən, habelə ölkənin kadr potensialının formalaşdırılmasında iştirak edən əsas təsisatlardan birinə çevirməkdən ibarətdir.
Qeyd olunanlar müstəvisində Prezidentin bəzi partiyaların fəaliyyətini xarakterizə etmək üçün məhz “dərnək tipli qruplaşma” ifadəsini seçməsinin səbəbləri tam aydın olur. Əlbəttə ki, siyasətdə “çayxana” mentaliteti ilə vidalaşmaq istəməyən və ya bunu bacara bilməyənlər ölkədə aparılan islahatlardan, o cümlədən “Siyasi partiyalar haqqında” yeni qanundan çəkinəcək və hətta qorxacaqlar. Adı çəkilən qanun Azərbaycan siyasətində “çayxana” mentalitetinə verilmiş hökmün təcəssümüdür.
Diqqət yetirin, “Siyasi partiyalar haqqında” köhnə qanun 31 il öncə qəbul olunub. Ötən dövr ərzində ölkənin ictimai-siyasi həyatında, habelə beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verən hadisələr keyfiyyət və mahiyyət etibarı ilə dəyişikliklərə səbəb olmuşdur. Ölkənin qarşısında indi tamamilə yeni hədəflər dayanıb, regionda isə yeni reallıq formalaşıb. Odur ki, baş verən dəyişiklər ölkənin siyasi sisteminin immunitetinin gücləndirilməsini tələb edir. Xarici təhdidlərin artması fonunda ölkənin siyasi sisteminin təhlükəsizliyinin təmin olunması artıq strateji vəzifədir. Vətənpərvər qüvvələr, o cümlədən siyasi partiyalar da bu vəzifənin icrasında fəal iştirak etməlidir. Siyasi partiyaların xarici qüvvələrin əlində alət kimi istifadə olunmasının qarşısı mütləq alınmalıdır. Siyasi sabitliyə aparan yol həm də siyasi münasibətlərin sağlamlaşdırılmasından keçir.
Müşahidələr onu göstərir ki, qəbul olunmuş “Siyasi partiyalar haqqında” yeni qanun siyasi partiyaları siyasi təsisat kimi aktuallaşdırıb və hətta onların əhəmiyyətini artırıb. Əminliklə deyə bilərik ki, yeni qanun sayəsində, habelə mövcud sahədə atılan ardıcıl təşəbbüslərin nəticəsində ölkəmizdə fəaliyyət göstərən siyasi partiyalar nəhayət ki, “çayxana” imicindən canını qurtaracaq və ölkəmizin müasir simasının parçası olacaqlar. Beləliklə, qəbul olunmuş qanun və bu günə qədər mövcud istiqamətdə atılmış bütün təşəbbüslər dolayısı ilə siyasi partiyaları inkişafa məcburetmənin təzahürüdür.
Bölmənin digər xəbərləri
