Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

ELM VƏ TƏHSİL

Əqli Mülkiyyət Agentliyi: Qədim mətnlər və klassik mənbələr erməniçilik saxtakarlıqlarını və uydurmalarını ifşa edir YENİLƏNİB-2

Ümumdünya Kitab və Müəlliflik Hüququ Günü və Beynəlxalq Əqli Mülkiyyət Günü münasibətilə vebinar keçirilib

Bakı, 26 aprel, AZƏRTAC

Aprelin 26-da Əqli Mülkiyyət Agentliyi və Mədəniyyət Nazirliyinin birgə təşkilatçılığı, UNESCO üzrə Azərbaycan Respublikası Milli Komissiyasının dəstəyi ilə “Qədim mətnlər və klassik mənbələr erməniçilik saxtakarlıqlarını və uydurmalarını ifşa edir və ya işğaldan azad edilmiş ərazilərdə mədəni sərvətlərin sahibləri haqqında” mövzusunda vebinar keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, onlayn tədbir 23 aprel - Ümumdünya Kitab və Müəlliflik Hüququ Günü və 26 aprel - Beynəlxalq Əqli Mülkiyyət Günü münasibətilə təşkil olunub.

Tədbirin aktuallığını diktə edən amil əsrlərboyu davam edən, ildən-ilə artan və yeni dövrün elmi-texniki nailiyyətlərindən istifadə etməklə hazırkı günümüzdə daha geniş vüsət alan, qonşu xalqların, ilk növbədə, Azərbaycan xalqının torpağına, mədəni irsi və tarixinə yönlənmiş təcavüzkar erməni saxtakarlığı fenomeninin və erməni mifologiyasının ifşa edilməsidir.

Vebinarı açan Əqli Mülkiyyət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Kamran İmanov Vətən müharibəsində qələbədən sonra Azərbaycan xalqının tarixi dövr yaşadığını bildirib. O, Azərbaycan Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə rəşadətli Ordumuzun Qarabağı Ermənistanın işğalından azad etdiyini, işğalçı dövlətin kapitulyasiya aktını imzalamağa məcbur olduğunu, hərbi yolla azad edilməyən digər ərazilərin 10 noyabr Bəyanatına əsasən Azərbaycana qaytarıldığını vurğulayıb: “Prezident İlham Əliyevin xalqa müraciətində dediyi kimi, “Biz bu gün xalqımızın və dövlətimizin yeni tarixini yazırıq, şanlı tarixini yazırıq. Biz bu gün tarixi ədaləti bərpa edirik”. Monoetnik dövlət quran işğalçı Ermənistanın hərbçiləri torpaqlarımızdan qovulub və bununla çoxsaylı köhnə və yeni hay-erməni mifləri dağılır, hətta yaradılan monoetnik dövlət quruculuğu da yardımçı olmur.

Ermənilərin məkrli planlarının mahiyyəti onda idi ki, monoetnik mühitdə, yalnız hay-erməni əhli məkanında uydurma fikirlərə əsaslanaraq və digər xalqların siyasi tarixini və tarixi coğrafiyasını təhrif etməklə, hay-erməni millətinin sözdə rolunu şişirdərək, hay-erməni “müstəsnalığını”, hayların “xüsusi missiyasını”, “ilk bəşəriyyət ocağını”, “böyük Ermənistanı” və s. mifologemləri əhali arasında yaymaq daha asan və əlverişli idi. Bu sırada xüsusi yerə malik olan “Dağlıq Qarabağın təhrif edilmiş tarixini” və son 30 ilə yaxın müddətdə beyinlərə yeridilən “yenilməz erməni ordusu” mifini xüsusi qeyd etməliyik.

Gözümüz önündə rəşadətli Ordumuz 44 gündə erməni ordusunun yenilməzliyi haqqında mifi şam kimi əritdi. Belə də olmalıdır, çünki bizim işimiz haqq işidir, tarixi ədalətin bərpasıdır. Erməni düşüncəsindəki mümkünsüz olanı Azərbaycan dövləti bacardı və bununla dünya tarixi dərsliklərinə bir səhifə kimi düşəcək parlaq nümunə yaratdı. Yaşadığımız tarixi dövr - miflərin dağıldığı, həqiqətin və ədalətin zəfər çaldığı dövrdür.

Qeyd edilməlidir ki, məkrli planlara görə, erməni dövlətində yeganə millət olaraq qalan və yaşayan etnosun şüuru millətçilik dumanına bürünərək bəhrələr gətirməli idi. Çünki saxta mifologemlərlə razılaşmayanların etiraz səsi çıxmır, digər etnosların etiraz edə biləcək fikirləri səslənmir, heç bir etiraz dalğası formalaşmır. Nəticədə siyasi mifologiya zəfər çalır, hay-erməni dünya etnik mənzərəsini müəyyən edir, erməni etnosunun zahiri reallıqları dərk etməsini və davranış mexanizmlərini formalaşdırır. Süni surətdə “müstəsnalıq” və “əzabkeşlik” haqqında miflər, digər xalqlara münasibətdə ambisiyalar və iddialar xalqın şüuruna yeridilərək, təbii adilik alternativinin qarşısına sipər çəkir, “xüsusi missiya” mifi isə beynəlxalq hüququ, yəni müasir dünya quruculuğunun təməl daşı olduğunu rədd edir. Bu növ mifologemləri dəstəkləyən, onlara yol açan hakimiyyət və elita nəticədə özü də həmin uydurmaların qurbanına və dustağına çevrilir. Məsələ də bundadır ki, şüurlu şəkildə işlənilən ideologiya şüursuz yaranan və əhalidə kök salan dünya mənzərəsini əvəzləməkdə çətinlik çəkir. Nəticədə hamı siyasi folklorun qəfəsinə düşür.

Lakin siyasi folklor, uydurulmuş dünya mənzərəsi yalnız daxili istehlaka yönələrək işləsə də, kağızdakı uydurma nəzəri tezislərə, həqiqətdən uzaq, feyk növlü saxtalaşdırmalara, çoxlu sayda yalançı kitab və çıxışlara əsaslanaraq qurulsa da, həqiqi həyatla qarşılaşdığı halda acı nəticələrə gətirib çıxarır. Miflər dağılır, reallıq üzə çıxır.

Bugünkü möhtəşəm tarixi zəfərimizin nəticəsi uydurmaların dağıdılmasıdır. Bunun bariz nümunəsi Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə rəşadətli Azərbaycan əsgərləri və zabitləri tərəfindən “yenilməz erməni ordusu” mifinin puç edilməsidir. Bu miflə yanaşı, “erməni motivasiyası”, yəni torpaqların qorunmasında müstəsna cəsarət göstərilməsi mifi də dağıldı. Və nəhayət, “əzabkeşliyə hazır olan, özünü fəda və qurban edən xalqın” mifi də puç oldu, çünki 10 mindən artıq fərarisi olan millət 30 il əvvəl işğal edilmiş torpaqları qorumağa qadir deyildi.

Bu miflərin dağılması və dediklərimizin təsdiqi yalnız yenilməz sərkərdə, Ali Baş Komandan kimi deyil, ümumiyyətlə Azərbaycanın lideri İlham Əliyevin məğlub olan ölkənin liderləri ilə müqayisədə intellektual üstünlüyü, cəsur və qətiyyətliliyi, xalqın əsl rəhbəri olmasındadır.

Təsadüfi deyil ki, görkəmli filosof-maarifçi J.J.Russonun dediyi kimi, “bacarıqsız əllərdə olan hakimiyyətdən təhlükəli şey yoxdur”. Çünki belə hakimiyyət təcəssüm etdiyi ideyaya yox, yalnız öz maraqlarına qulluq etməklə, faydasız və dayanıqsız olur. Çünki həyat göstərdiyi kimi, bu növ rəhbərlərin səhvlərinin acı nəticələrini millət çəkir və millət ödəməli olur. Tarix və gerçəklik göstərdiyi kimi, rəhbərin xüsusi məsuliyyət daşıyıcısı olması dövlətin taleyinin onun çiynində olmasından irəli gəlir. Çünki dövlət başçısı ölkəni irəli aparmaq üçün hər zaman düzgün qərar qəbul etməklə, ölkəni idarə etməlidir və bu qabiliyyət isə seçmək qabiliyyətidir, gələcəyi görmək qabiliyyətidir. Bu qabiliyyət siyasət və hüququn kəsişməsindən irəli gəlir. Dövlətimizin başçısı bizə qalib xalq düşüncələrini bəxş etdi, baş ucalığı gətirdi və xoşbəxt etdi.

Bunları paşinyanlar unutmamalıdırlar. Nəhayət, qazanılmış zəfər Azərbaycan xalqının son hərbi hadisələrdə erməni hərbçiləri ilə toqquşmalarda bütövlüyünün, püxtələşməsinin, vətənpərvərliyinin və ruhən gücünün nümayişidir. Ölkəmizdə mövcud olan tolerant, multikultural mühitin Ermənistandakı millətçi əhval-ruhiyyə ilə müqayisədə hədsiz üstünlüyünün nümayişidir.

Bu gün bölgədə yeni ictimai-siyasi vəziyyət yaranıb və Azərbaycan öz qüvvəsini barbar-işğalçıların bizə viran qoyub getdiyi əraziləri bərpa etməyə yönəldib. Biz faktiki olaraq bu ərazilərdə Azərbaycan xalqının məhv edilmiş maddi mədəniyyət irsi, dağıdılmış, yaxud tamamilə yer üzündən silinmiş müsəlman və türk mədəniyyətinin abidələri ilə qarşılaşırıq. Azad edilmiş torpaqlarda sakinləri azərbaycanlıların əcdadlarından biri olan və torpaqlarının hüquqi varisinin Azərbaycan dövləti olduğu Qafqaz Albaniyası irsinə aid edilən çoxlu abidə və xristian mədəniyyəti nümunələri - kilsələr, monastırlar və s. var.

Azərbaycan dövləti bütün zamanlarda öz müsəlman mədəniyyətinə və islama qədər olan, o cümlədən xristian keçmişinə aid mədəni irsinə Azərbaycan xalqının irsi kimi diqqət və hörmətlə yanaşıb, onu qoruyub. Və bu baxımdan torpaqlarımızdakı xristian abidələrinin guya dağıdılması barədə bəzi dairələrin riyakarcasına fəryad qoparmaları təəccüb doğurmaya bilməz. Üstəlik hələ sovet dövründən bəri, xüsusən də işğal dövründə xristian keçmişin əksər nümunələrinə erməniləşdirmə məqsədilə erməni saxtakarları tərəfindən yenidən “əl gəzdirilib” və onlar manipulyasiyaya məruz qalıb.

Alban xristian abidələrinə gəldikdə isə tarixi həqiqət azərbaycanlıların keçmiş abidələrini qorumaq istəməməsində deyil, əksinə, bu abidələrin ermənilər tərəfindən planlı şəkildə təhrif olunmasında, üzərindəki köhnə yazıların məhv edilməsi və abidələrin erməni mənsubiyyətinin “sübutlarına” çevrilməli olan yeni yazıların həkk edilməsindədir.

Mövcud şəraitdə həm vizual, həm də maddi baxımdan abidələrin vəziyyətinin monitorinqinin, yəni özünəməxsus təftişinin keçirilməsi, eləcə də qədim mətnlər və klassik mənbələr əsasında tarixi sübutların tədqiq edilməsi son dərəcə aktualdır və bu gün həmin məsələlər bizim diqqət mərkəzimizdə olacaq.

Erməni alimləri və siyasətçiləri həmişəki kimi alban ərazilərini özününküləşdirir, saxta erməniçilik “mənbələri” əsasında dünyaya yalan yayırlar.

Bunların iddialarına erməni müəllifi F.Ekozyantsın yazdıqları ilə cavab vermək yerinə düşərdi (“İsrael Ori. Larets Pandorı”. Kniqa 1). Kitabda, müəllifin qeyd etdiyi kimi, “bir mistifikasiya tarixi haqqında” söhbət gedir və bu cəfəngiyat avantürist İ.Ori başda olmaqla, erməni tədqiqatçıları tərəfindən Səfəvi və ondan sonrakı dövlətlərin müstəmləkəçilik və hökmranlığına qarşı aparılan milli azadlıq hərəkatı kimi təqdim edilir. Mistifikasiyanın mahiyyəti isə ondan ibarətdir ki, burada söhbət erməni xalqının azadlıq hərəkatından deyil, Qarabağ məliklərini öz planlarına cəlb etməkdən (İ.Ori məlik oğludur) gedir, eyni zamanda, azadlıq hərəkatından söhbət gedə bilməz, çünki “milli qəhrəmana” çevrilən İ.Ori öz məqsədləri naminə çalışan bir şəxsdir.

Həmin uydurmanın, Ekozyantsın yazdığı kimi, digər saxtakarlıqlar sırasında öz yeri var. Erməni müəllifindən sitat gətirirəm: “XVIII əsrin əvvəlinə qədər erməni xalqının yazılı tarixi heç bir zənginliyə malik deyildi və Armeniya və ermənilər haqqında nadir qeydlərdən ibarət idi. Və bu, əsasən Armeniya və onların sakinlərindən uzaq olan Avropa müəlliflərinin yazdıqları idi. Lakin XVIII əsr birdən-birə tarixi “kəşflər” partlayışına çevrildi və “xəyali dünyadan” öncə heç kimə məlum olmayan çoxlu erməni çarlıqları canlandırıldı və bunlar üzündən köçürənlər ordusunun fəaliyyətinin nəticəsinə çevrilərək, hətta onların qələmləri Nuh gəmisinin ətrafına, bəşər sivilizasiyasının mifik beşiyinə çatdırıldı”.

Ekozyants xüsusi qeyd edirdi ki, “bütün bu “mənbələr”in əmələ gəlməsi, daha doğrusu, ecazkar vasitə ilə “aşkarlanması” XVIII əsrdən XX əsrə qədərki dövrdə peyda olur, halbuki XVIII əsrdə bunlar haqqında heç kəsin məlumat və biliyi olmamışdır...”.

Bəs erməni tarixini ilkin “zənginləşdirənlər” kimlərdir və hansı zamandan başlayaraq, çoxlu mifologemlərlə dolmuş erməni tarixinin saxtakarlıq epoxası start götürüb?

Ekozyantsın cavabı bəllidir: “İsrael Orinin 1711-ci ildə ölümündən sonrakı növbəti 1712-ci ildə Venesiya yaxınlığında, Müqəddəs Lazar adasında mxitaristlər ordeni fəaliyyətinə başlamış və 100 il keçməmiş yalnız onların “çalışmaları” nəticəsində Armeniyanın və erməni xalqının tarixi on minlərlə “qədim” əlyazmalarla “varlandı”, “təkmilləşdi” və “elmə çevrilməyə” hazır olduğunu nümayiş etdirdi”. Deməli, ilkin addımda 12 qaçqın rahibdən ibarət olan bu toplum qısa müddətdə mətbəə və kitabxana ilə zənginləşərək, tam hüquqlu monastır kompleksinə çevrildi. Özləri ilə gətirdikləri ilkin bir neçə kitab və əlyazmalar əsasında bir neçə rahib 1857-ci ildə artıq minlərlə “qədim əlyazmalara” çevrilən, Ekozyantsın istehza ilə qeyd etdiyi kimi, “biliklərdə ecazkar yolla bütün antik və orta əsr alimlərini üstələdi”.

Saxta əlyazmalarda mövcud olan uydurma və saxtalaşmalar erməniçilik və onların havadarları tərəfindən istifadə edilməyə başladı və ilkin yalan yayanlar sırasında tanınmış erməni publisisti və tərcüməçisi Q.Ezov idi, “hansı ki, Avropa və Rusiya arxivlərindən əksəriyyəti ondan əvvəl heç kim tərəfindən dərc edilməmiş, naməlum bir sıra “yeni” sənəd əldə edərək, özünün “Snoşeniya Petra Velikoqo s armyanskim narodom” (Spb., 1898-ci il) kitabında avantürist İ.Orini müsəlmanlara qarşı çıxan erməni xalqının cəsur milli qəhrəmanına çevirmiş oldu”.

Beləliklə, saxtakarlıqla dolu olan “erməni xalqının tarixi” ilkin, özü də ciddi redaktə və təftiş olunan bir neçə orijinal mətnlər istisna olmaqla, dünyaya məlum olmayan minlərlə saxta “tarixi əsərlər”ə çevrilərək yayılmağa başladı. Onu da xüsusi qeyd etməliyik ki, bu saxta əsərlərin orijinalları erməni dilində yox idi və ola da bilməzdi.

Bu yerdə biz Ekozyantsın maraq doğuran və həqiqətlə uyğunlaşan fikirlərini qoyub, digər erməni mənşəli alimin yaradıcılığına istinad edəcəyik. Söhbət ən tanınmış Amerika ermənişünası, Miçiqan və Çikaqo universitetlərinin professoru Ronald Qriqor Syunidən gedir (“Looking Toward Ararat. Armenia in Modern History”, Indian University Press, 1993). “Ararata baxış. Armeniya yeni tarixdə” adlanan əsərində mxitaristlərdən söhbət açaraq, alim klerikal elitanın erməni tarixinin formalaşdırılmasında xüsusi rolunu qeyd edir. O göstərib ki, (sitat) “mxitarist rahiblərin fəaliyyəti əslində erməni millətçiliyinin bünövrəsinin, əsasının yaranmasına səbəb olmuşdur...” və “sonrakı milli ənənənin inkişafında kilsəyə xidmət edənlərin yazılarına yeni aspektlər cəlb edilmişdi və yazarlar mətnlərdə olan mövzulara dönə-dönə qayıdaraq, bunların ətrafında əsərlər yaratmışdılar”.

Söhbət hansı mövzulardan gedir? Bu suala cavabı Syuni digər tanınmış Amerika alimi Robert Tompsona istinad edərək belə formalaşdırır: “...Armeniya kiçik ölkə olsa da çox qədimdir və burada çoxlu tarixi işlər görülüb (M.Xorenli), bu xalqa xristianlıq digərlərindən öncə qəbul etdirilib və bu da tanrı hökmüdür (Aqafangel), bu xalq dininə, soy ənənələrinə sadiqdir və əzabkeşliyə özünü qurban verməyə hazırdır (Elişe)”. Bu üç millətçi fikir qeyd etdiyimiz erməni uydurma tezislərindəndir”.

Kamran İmanov söylədiklərinin sonunda erməni tarixşünaslarının qərb tarixçilərinin ünvanına Ermənistan tarixinin saxtalaşdırılması ilə bağlı ittihamlarında və aldıqları cavablarda dayanaraq deyib: “Erməni tarixşünası Armen Ayvazyan “Osveşeniye istorii Armenii v Amerikanskoy istorioqrafii (Kritiçeskiy obzor)” əsərində bir sıra tanınmış qərb armenistlərini və qafqazşünasları, o cümlədən milliyyətcə erməni olanları, professorlar Ronald Qriqor Syuni, Robert Tompson, Ceyms Rassel, Riçard Ovanisyan və digərlərini Ermənistan tarixini düşünülmüş saxtakarlıqda ittiham edir. Əsas arqumenti isə “Erməni yaylasının erməni xalqının formalaşma mənbəyinin olmaması barədə müasir tarixi, elm tərəfindən əsaslandırılmış müddəanı şübhə altına almaq və əvəzində elm tərəfindən rədd edilmiş ermənilərin gəlmələr olması versiyasının təkidlə reanimasiyasıdır”. Özü də Azərbaycan və Türkiyə alimlərinin təqdimatları əsasında. Qeyd olunur ki, “erməni mədəniyyəti həmin qərb alimlərinin əsərlərində yalnız İran, Bizans, Assuriya, ərəb və digər mədəniyyətlərdən götürmələr ardıcıllığı şəklində göstərilir. Tarixi Armeniya qeyri-mərkəzləşmiş, zəif ölkə qismində təqdim edilir, İran və Roma imperiyalarının əlindəki oyuncağa çevrilir”. Bununla da 5 min illik erməni tarixi alçaldılır, “halbuki, Hayasa, Urartu və Ervanduni çarlıqları zamanında erməni ordusunun sayı bir neçə on minlərlə olmuş, Artaşesid, Arşakuni və Baqratuni (söhbət Pers mənşəli şəxslərdən gedir) dövrlərində isə 100 mindən 200 minə qədər döyüşçü sayı ilə ölçülmüşdür”.

Bu müəlliflərin mövqeyi akademiklər Qraçik Simonyan, Manvel Zulalyan və digərləri tərəfindən dəstəklənib. Buna cavab olaraq, 4-6 oktyabr 2003-cü ildə “Erməni tədqiqatlarının yenidən dərk edilməsi: keçmişi, bu günü və gələcəyi” adlı Harvard, Kembric, Massaçusets universitetlərindəki konfransda bir sıra əksəriyyəti milliyyətcə qərbdən olan alimlər hay-erməni şovinist və millətçi elminə tutarlı cavablar söyləyiblər. Belə ki, professorlar Bardakçiyan, Rassel, Robert Xyuseni qeyd ediblər ki, Ermənistan Respublikasının ermənişünaslığında “ksenofobiya, ultramillətçiliklə səciyyələnən “elm” hakim meyilə çevrilərək, özünü məhv etməyə yönəlib”.

Robert Qriqor Syuninin fikrinə görə, “Erməni alimləri millətçilik təfəkkürü bataqlığındadılar”.

Bunların səbəbləri alimin qeyd etdiyi və gördüyü kimi, “ermənilərin qabarıq şəkildə mövcud olan millətçilik köklərinin olmaması və tarixi biliklərin uydurmalarla əvəz edilməsindən irəli gəlir”. “...Bu xalq öz tarixi keçmişi və irsi ilə adətən qürur duyduğu halda heç bir təsəvvürə malik deyildir”.

Deyilənlərə nə isə əlavə etmək çətindir və bəlkə də ehtiyac duyulmur. Lakin bir fikri çatdırmaq istəyirik, hansı ki, “Regnum” İA-nin məlumatında vaxtı ilə dərc edilib və həmin informasiya mənbəyində: “istorioqrafiyadakı [erməni] elmi fikir intellektual təcavüzə məruz qalır və ABŞ dövlət departamenti tərəfindən maliyyələşdirilərək, öz əksini erməni tarixinin qədim vaxtlardan başlayaraq, təhrif edilməsinə gətirib çıxarır”. Bu məlumat qısaca olaraq, bir sıra erməni tarixşünasların Yerevanda keçirilən ermənişünasların beynəlxalq konqresində birgə elan edilmiş bəyanatından irəli gəlir.

Deməli, obyektiv mövqedə duran tanınmış qərb alimlərinin yanaşması, o cümlədən erməni mənşəli olanlar, millətçilik bataqlığında olan milli ermənişünaslıq elminə təsir göstərməyə qadir olmayıb. Odur ki, həmin millətçilik bataqlığından bəhrələnən Paşinyanın təqdim etdiyi “Ermənistanın yeni Milli Təhlükəsizlik Strategiyası” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyevin tamamilə doğru olaraq qeyd etdiyi kimi, “sanki saxta tarix dərsliyidir” və bu növbəti uydurmalarla dolu sənəd erməni millətçiliyinin dəyirmanına su tökür, geniş ictimaiyyətə çatdırılır”.

Vebinarın açılış mərasimində çıxış edən təhsil naziri Emin Əmrullayev tədbirin mövzusunun təhsil baxımından da aktual olduğunu bildirib. Vurğulayıb ki, 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycanın Qələbəsi tədrisin mövzusunda yenilik yaradıb. Növbəti tədris ilindən Zəfər tarixi mövzusu tədris olunacaq. Gələcək nəsillərin hazırlanmasında Azərbaycan tarixi fənninin məzmununun təkmilləşməsi olduqca vacib məsələdir. Bu baxımdan birinci məsələ bu fənnin məzmununda tarixi ardıcıllıq və ən vacib olan mesajların təhsilalanlara çatdırılmasıdır. İkinci məsələ tarixin çatdırılmasına uşaq, yeniyetmə prizmasından baxılmasıdır. Şagirdlərdə maraq yaradılması üçün bu mövzu mürəkkəb məzmunda deyil, aydın, hamının başa düşdüyü şəkildə çatdırılmalıdır. Burada əsas məqsəd Qarabağ tarixini, müstəqilliyimizin ilk illərində hansı səbəblərdən onu itirdiyimiz, həmin dövrün ictimai-siyasi vəziyyəti, uzunmüddətli danışıqlar prosesi, bu dövrdə baş vermiş hadisələrin vətəndaşlarımıza çatdırılması və uşaqlarımıza mənimsənilməsidir.

Tədbirdə mədəniyyət nazirinin müavini Sevda Məmmədəliyeva vebinarın mövzusunun aktuallığını vurğulayıb. Qeyd edib ki, Ermənistan işğal dövründə Qarabağ ərazisində azərbaycanlıların izini silmək məqsədilə saxtalaşdırmalar aparıb. Lakin Azərbaycan dövlətinin həyata keçirdiyi işlər nəticəsində mədəni irsimiz beynəlxalq aləmdə təbliğ edilib.

Sevda Məmmədəliyeva Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın gördüyü işlər sayəsində mədəni irsimizin UNESCO-da təbliğ edildiyini diqqətə çatdırıb.

Nazir müavini, həmçinin işğaldan azad olunmuş ərazilərdə aparılan monitorinqlər barədə məlumat verib. Qeyd olunub ki, dövlət qeydiyyatında olan 313 tarix-mədəniyyət abidəsinin monitorinqi həyata keçirilib, bundan əlavə, həmin ərazilərdə yerləşən dövlət qeydiyyatında olmayan tarixi, memarlıq, arxeoloji əlamət daşıyan 113 obyekt aşkar edilib. Ümumilikdə 828 mədəniyyət müəssisəsi monitorinq edilib. Məlum olub ki, mədəniyyət müəssisələrinin hamısı dağıdılıb. Klassik şərq, İslam memarlığı üslubunda tikilmiş karvansara, məscid, türbələr məhv edilib.

Xarici İşlər Nazirliyinin xüsusi tapşırıqlar üzrə səfiri, UNESCO üzrə Azərbaycan Respublikası Milli Komissiyasının baş katibi Elnur Sultanov Dünya Kitab və Müəlliflik Hüququ Gününün və Beynəlxalq Əqli Mülkiyyət Gününün təsis edilməsinin və Azərbaycanda qeyd olunmasının əhəmiyyətindən danışıb. O, həmçinin bu gün görkəmli yazıçı Mir Cəlal Paşayevin anadan olmasının 113-cü ildönümü olduğunu və ədibin 100 illiyinin 2008-ci ildə UNESCO-da qeyd edildiyini xatırladıb.

Vebinarın mövzusunun aktuallığını vurğulayan Elnur Sultanov bu günlərdə ABŞ Prezidentinin bəyanatında tarixi faktların saxtalaşdırılmasının təəssüf doğurduğunu söyləyib.

Qarabağda dünya və yerli əhəmiyyətli abidələr olduğunu deyən Elnur Sultanov bu abidələrin də Azərbaycanın digər mədəniyyət nümunələri kimi, UNESCO-nun Dünya İrs Siyahısında yer alacağına əminliyini bildirib.

Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Səbinə Əliyeva Qarabağın maddi-mədəni sərvətlərinin əsl sahibləri olan azərbaycanlıların ora böyük sevinclə qayıdacağını və aparılan işlərə töhfə verəcəklərini vurğulayıb.

Çıxış edənlər vebinarın işinə uğurlar arzulayıblar.

Vebinarda professor Kamran İmanovun “Qədim mətnlər və klassik mənbələr erməniçilik saxtakarlıqlarını və uydurmalarını ifşa edir və ya işğaldan azad edilmiş ərazilərdə mədəni sərvətlərin sahibləri haqqında”, AMEA-nın A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun direktoru Kərim Şükürovun “İşğaldan azad edilmiş sənət abidələri, daşınan və daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinə qarşı erməni vandalizmi” və Əqli Mülkiyyət Agentliyinin eksperti Elşad Əlilinin “Qarabağ xristian abidələri barədə” məruzələri dinlənilib.

Vurğulanıb ki, Azərbaycana qarşı erməniçilik saxtakarlığı formalaşmış bir fəaliyyət proqramıdır. Ona qarşı səmərəli mübarizə üçün bütün sahələrdə əldə edilmiş təcrübə əsasında konseptual platforma hazırlanması və həyata keçirilməsi zəruridir. Bununla da Azərbaycana qarşı mövcud erməniçilik saxtakarlığını aradan qaldırmaq və təşkil ediləcək yeni saxtakarlıqların önlənməsi daha səmərəli olacaq.

Tədbirdə, həmçinin Milli Məclisin regional məsələlər komitəsinin sədri Siyavuş Novruzov, Azərbaycan Milli Kitabxanasının direktoru Kərim Tahirov çıxış ediblər.

Çıxışlarda işğaldan azad edilmiş ərazilərdə türk xristian abidələrinin tədqiq edilməsinin əhəmiyyəti diqqətə çatdırılıb. Eyni zamanda, erməniçilik saxtakarlıqlarının üzə çıxarılmasında, habelə tədqiqatlar aparılmasında Əqli Mülkiyyət Agentliyinin, AMEA-nın ciddi tarixi missiya daşıdığı vurğulanıb.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Ekspert: “Microsoft”un çökməsi kibersavaşın “əsas məşqidir”

Paytaxtın Nizami rayonunda törədilən qətl hadisəsi ilə bağlı cinayət işi açılıb YENİLƏNİB

Romada qədim Papa sarayının qalıqları tapılıb

Dəcəl uşaqlar haqqında bilmədiklərimiz - Araşdırma

Tramp Zelenski ilə Ukrayna münaqişəsini müzakirə edib

Hava çirkliliyi dünyada ölümə səbəb olan ikinci ən mühüm risk faktoruna çevrilib

Zelenski Kir Starmerə Ukraynaya qoyulan silah məhdudiyyətləri ilə bağlı çağırış edib

İspaniya insanabənzər meymunlar haqqında qanun qəbul edən ilk ölkə olacaq

Türkiyə, Azərbaycan və ŞKTC-nin qadın sahibkarları əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə ediblər

Ev heyvanına sahib olmaq psixi sağlamlıq üçün əhəmiyyətlidir

İlon Mask “Windows”dakı nasazlığı İT tarixində ən böyük uğursuzluq adlandırıb

Gürcüstan və Çin nümayəndə heyətləri Orta Dəhlizin inkişaf perspektivlərini müzakirə ediblər

Blinken: İsraillə HƏMAS arasında atəşkəs üzrə danışıqlar sona yaxınlaşıb

Ukrayna və Böyük Britaniya müdafiə imkanlarının inkişafına dair saziş imzalayıblar

Çaqqalın hücumuna məruz qalan Şəki sakini xəstəxanalıq olub

İdman jurnalistləri arasında Milli Mətbuat Gününə həsr olunmuş intellektual yarış keçirilib

Avropa Universitet Oyunları: Azərbaycan badmintonçularından ibarət komanda növbəti dəfə uduzub

Kəlbəcər rayonunda mina hadisəsi baş verib, xəsarət alanlar var

Gürcüstanda amnistiya nəticəsində məhkumların 10 faizi azadlığa çıxacaq

“Əl-Cəzirə” rəsmisi BAMF-ın fəxri mükafatına layiq görülüb

Muxtar Babayev: Bütün fikirləri nəzərə alaraq dayanıqlı inkişafa nail olmağa çalışmalıyıq

Bəzi dairə seçki komissiyalarının tərkibində dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

2024-cü il sentyabrın 1-nə təyin edilmiş Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə növbədənkənar seçkilərdə Ədalət Partiyasının səlahiyyətli nümayəndələrinin və maliyyə məsələləri üzrə səlahiyyətli nümayəndələrinin qeydə alınması haqqında
 Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

2024-cü il sentyabrın 1-nə təyin edilmiş Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə növbədənkənar seçkilərdə Vəhdət Partiyasının səlahiyyətli nümayəndələrinin və maliyyə məsələləri üzrə səlahiyyətli nümayəndələrinin qeydə alınması haqqında 
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

2024-cü il sentyabrın 1-nə təyin edilmiş Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə növbədənkənar seçkilərdə Azad Vətən Partiyasının səlahiyyətli nümayəndəsinin qeydə alınması haqqında
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

2024-cü il sentyabrın 1-nə təyin edilmiş Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə növbədənkənar seçkilərdə Müsavat Partiyasının səlahiyyətli nümayəndələrinin və maliyyə məsələləri üzrə səlahiyyətli nümayəndəsinin qeydə alınması haqqında
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

2024-cü il sentyabrın 1-nə təyin edilmiş Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə növbədənkənar seçkilərdə Gələcək Azərbaycan Partiyasının səlahiyyətli nümayəndələrinin və maliyyə məsələləri üzrə səlahiyyətli nümayəndələrinin qeydə alınması haqqında
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

2024-cü il sentyabrın 1-nə təyin edilmiş Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə növbədənkənar seçkilərdə səsvermənin yeri və vaxtı barədə seçicilərin məlumatlandırılmasına dair bildirişlərin forması, sayı və hazırlanması qaydası haqqında 
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

Çimərlik voleybolu üzrə Azərbaycan çempionatlarının qalibləri mükafatlandırılıblar

Mərkəzi Seçki Komissiyasının 2024-cü il 15 iyul tarixli iclas protokolunun təsdiq edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının QƏRARI

Sorğu: Demokratlar Partiyasında əksəriyyət Kamala Harrisin prezident olmasını istəyir

“ARAF” kuboku uğrunda konkur yarışlarına start verilib

® Azərbaycan dili üzrə natiqlik çempionatının yarımfinal mərhələsi yekunlaşıb

Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu Astara rayonunda arxeoloji qazıntıları davam etdirir

Cari ilin 6 ayında AKTA-ya 20 subyekt üzv qəbul olunub

Naxçıvan şəhərində ət satışı məntəqəsində ciddi nöqsanlar aşkarlanıb

Avropa Universitet Oyunları: Azərbaycan badmintonçularından ibarət komanda Litvaya məğlub olub

İyulun 20-22-də “Yalan məlumatların ifşası: Dezinformasiyaya qarşı mübarizə” mövzusunda II Şuşa Qlobal Media Forumu keçiriləcək

Probasiya sahəsində Türkiyə ilə əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanları müzakirə edilib

Yalçın Rəfiyev: İqlim maliyyə fəaliyyət fondu vasitəsilə 1 milyard dollar vəsait toplamağa çalışırıq VİDEO

Türkiyənin Milli Hərbi Dəniz Qüvvələri sabah Şimali Kiprdə 50 gəmi ilə parad keçirəcək

İstanbulda Osmanlı dövrünə aid tarixi saray muzey kimi istifadəyə verilib

Göygöldə “Ekoloji maarifləndirmədən başlayan yaşıl gələcək” mövzusunda təlim proqramı təşkil edilib

Uşaqlıq xəyallarını gənclik hədəflərinə çevirmək zamanıdır

II və III ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanlarının nəticələri açıqlanıb: bir nəfər 400 bal toplayıb

COP29 Akademiyasının rəsmi açılış mərasimi keçirilib

“Dərman vasitələrinin, dərman maddələrinin və tibb vasitələrinin dövlət qeydiyyatına alınması, dövlət reyestrinə daxil edilməsi və dövlət reyestrinin aparılması Qaydaları”nın təsdiq edilməsi və “Dərman vasitələrinin dövlət qeydiyyatına alınması və reyestrinin aparılması Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2007-ci il 13 iyul  tarixli 108 nömrəli Qərarının ləğv edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

149 il əvvəl əkilən toxumlar gülüstan yaratdı

® “INMerge” İnnovasiya Sammiti nədir?

“Texnologiya və innovasiyalar” işçi qrupunun birinci yarımil üzrə fəaliyyətə dair növbəti iclası keçirilib

Avstraliyalı xokkeyçi Olimpiadada iştirak üçün barmağının bir hissəsini amputasiya etdirib

Saymon Still: COP29 bizə çox böyük ümidlər verir

Cəbrayıl, Qubadlı və Zəngilan rayonlarında Bərpa, Tikinti və İdarəetmə Xidməti tərəfindən 3 rayonda görülən işlər açıqlanıb VİDEO

Mərkəzi Seçki Komissiyasının növbəti iclası keçirilib

Fransanın Azərbaycana qarşı hüquqi və siyasi reallığa sığmayan bəyanatlarının heç bir təsiri olmayacaq  - ŞƏRH

Nigar Arpadarai: Çalışırıq ki, bütün tərəfdaşlar COP29-a öz töhfələrini versinlər

Xarici siyasət uğurlarımız Azərbaycan Prezidentinin beynəlxalq arenada nüfuzunun ifadəsidir  ŞƏRH

Muxtar Babayev: COP29 sədrliyi olaraq, regional fəaliyyətlərlə bağlı təşəbbüslər irəli sürmüşük

® Məlahət Qəhrəmanova: Kimyəvi maddələrdən çox istifadə, keyfiyyətsiz qida və normal həyat rejiminin olmaması saçlara böyük zərər verir

Elm və təhsil naziri Xaçmazda vətəndaşlarla görüşüb

Bolnisidə “Ana dilimizi sevək və sevdirək” layihəsinin iştirakçıları mükafatlandırılıb

Azərbaycan Premyer Liqası və Kubokunda yeni mövsümün təqvimi açıqlanıb

“Avropa Siyasi Birliyi” Zirvə toplantısında Azərbaycan Prezidentinə olan yüksək diqqət ölkəmizin qitə üçün önəminin göstəricisidir - ŞƏRH

Ölümlə nəticələnən qəzada xəsarət alan sürücü barədə qətimkan tədbiri seçilib

Məhkumlara narkomaniyanın zərərli təsirləri barədə məlumat verilib

Azərbaycan güləşçiləri Dünya Seriyasının növbəti mərhələsində mübarizə aparacaqlar

Avropa İttifaqı və Serbiya litium tədarükünə dair saziş imzalayıb

“YAŞAT” Fondunun Londondakı yay məktəbi maraqlı məqamlarla yadda qalır

Qaydar Abdikerimov: Azərbaycan Orta Dəhlizin əsas aparıcı ölkələrindən biridir

"İpək yolları gənclərin gözü ilə" adlı fotomüsabiqəyə qeydiyyatın vaxtı uzadılıb

Ersin Tatar: Kipr türklərinə yaxın münasibətinə görə Prezident İlham Əliyevə səmimi-qəlbdən minnətdaram

Yerli kiçik və orta biznes nümayəndələrinə COP29 tərəfdaşlıq proqramı təqdim olunub

Moldova portalı Prezident İlham Əliyevin “Avropa Siyasi Birliyi”nin Zirvə toplantısında iştirakından yazıb

Emmanuel Makron Fransanın ekoloji öhdəliklərinə qarşı çıxır

Bugünədək azad edilmiş ərazilərdə yerquruluşu üzrə görülən çöl ölçmə işlərinin həcmi açıqlanıb

Media nümayəndələri üçün növbəti “Sosial jurnalistika” təlimi təşkil edilib

Azərbaycanı “Paris-2024”də təmsil edəcək paracüdoçular bəlli olub

Azİİ e-Kitab Evinə “EBSCO Discovery Service”dən ödənişsiz istifadə imkanı verilib

İlin birinci yarısında 187 repatriantla sosial reabilitasiya işi aparılıb

Mağazada ödəmə terminalını talayan şəxs saxlanılıb

Azərbaycan Aktauda keçirilən “Şimal-Cənub” nəqliyyat ticarət-ixracat forumunda təmsil olunur

Naxçıvanda “İqlim dəyişikliyi və insan hüquqları” mövzusunda konfrans keçirilib

Yeni doğulmuş uşağın ölməsi faktı ilə bağlı başlanmış cinayət işinin istintaqı yekunlaşıb

İT sistemlərində yaranan problem Britaniyada bir çox sektora təsir göstərib

® “Euromoney” ABB-ni “İlin ən yaxşı bankı” seçdi!

Stenli Kubrikin doğum günündə “Parıltı”nın çəkilişləri barədə film nümayiş olunacaq

DOST Agentliyinin Müşahidə Şurasının iclası keçirilib

Marneulidə 50-yə yaxın azərbaycanlı gənc “International Cultural Programs” təlimində iştirak edib

Ağdamda ekoloji məsələlər üzrə işçi qrupun iclası keçirilib YENİLƏNİB VİDEO

Əqli Mülkiyyət Agentliyi texnologiyaların kommersiyalaşdırılmasına dəstək verir

Məzahir Pənahov: Parlament seçkilərində iştirak etmək üçün 806 nəfər dairə seçki komissiyalarına müraciət edib VİDEO

Qanunvericiliyə edilən dəyişikliklər mobillik sahəsində effektiv tənzimlənmənin tətbiqinə şərait yaradır

Aİ Ermənistanla viza rejiminin liberallaşdırılması ilə bağlı dialoqa başlamaq məsələsini müzakirə edəcək

Bölgələrdə fermerlərə səyyar xidmət göstərilir

Milli Kitabxanada professor Ceyran Mahmudovaya həsr olunmuş kitab sərgisi açılıb

Azərbaycan millisinin baş məşqçisi: Portuqaliya yığması barədə geniş danışmağa ehtiyac yoxdur

MSK daha 5 siyasi partiyanın səlahiyyətli nümayəndələrini qeydə alıb VİDEO

“Şerif”in futbolçusu: Bakıda “Zirə”yə qalib gələcəyimizə inanırdıq

Bakıda təhlükəli və qurumuş ağacların götürülməsi davam etdirilir

Rövzət Qasımov: Səsvermənin yeri və vaxtı barədə seçicilərin məlumatlandırılmasına dair bildirişlərin paylanılması kütləvi şəkildə həyata keçirilir