Ağdam məscidinin təmiri tarixi və mənəvi yaddaşın bərpasıdır - ŞƏRH
Bakı, 22 sentyabr, AZƏRTAC
Ağdamın tarixini yalnız bir şəhərin taleyi kimi qiymətləndirmək mümkün deyil. Ağdam həm Azərbaycanın işğal və dağıntı siyasətinin nəticələrinin, həm də azadlıqdan sonra həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və quruculuq prosesinin simvoluna çevrilib. Bir vaxtlar Azərbaycanın mühüm sənaye, kənd təsərrüfatı və mədəniyyət mərkəzlərindən biri olan Ağdam şəhəri işğal dövründə faktiki olaraq xarabalığa çevrildi. Burada söhbət yalnız ayrı-ayrı tikililərin zədələnməsindən deyil, bütöv bir şəhər mühitinin dağıdılmasından gedir. Bu mənzərənin mühüm hissəsini Ağdam Cümə məscidinin taleyi təşkil edir.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədrinin müavini Azər Badamov söyləyib.
O bildirib ki, XIX əsrdə inşa edilmiş Ağdam Cümə məscidi şəhərin mühüm dini-memarlıq abidələrindən biri olub. İşğal dövründə məscidin böyük hissəsi dağıdılıb və uzun illər baxımsız vəziyyətdə qalıb. Məscidin daxili hissəsinə zərər vurulması, divarlarında təhqiramiz yazıların olması və içərisində donuzların saxlanılması bu abidənin yalnız fiziki deyil, mənəvi baxımdan da təhqir edildiyini göstərirdi. Bu, həm də İslam dini dəyərlərinin təhqir olunması deməkdir. Burada məsələ təkcə bir məscidin dağıdılması ilə məhdudlaşmır. Dini abidələr hər bir xalqın tarixi yaddaşının və mədəni kimliyinin mühüm hissəsidir. Ona görə də işğal olunmuş ərazilərdə dini-mədəni irsin vəziyyəti məsələsi beynəlxalq mədəni irsin qorunması baxımından da əhəmiyyət daşıyır.
“Azərbaycan uzun illər ərzində işğal altında olan ərazilərdəki mədəni və dini irsin vəziyyəti ilə bağlı beynəlxalq təşkilatların diqqətini bu məsələyə cəlb etməyə çalışıb. UNESCO və digər beynəlxalq qurumların nümayəndələrini həmin ərazilərə səfər edərək faktaraşdırma aparmağa və vandalizmin qarşısının alınmasına kömək etməyə dəvət edib. Buna baxmayaraq, çağırışlarımızı qəbul edib, işğal olunmuş ərazilərdə baş verən dağıntıların və vandalizmin qarşısının alınmasına kömək edən olmadı. Amma mədəni və dini irsin qorunması siyasi yanaşmadan kənarda, universal prinsiplər əsasında həyata keçirilməlidir. 2020-ci ildən sonra isə Ağdamın tarixində yeni mərhələ başladı. Ağdamın azad edilməsi ilə şəhərin qarşısında tamamilə yeni vəzifələr dayandı: dağıdılmış şəhəri yenidən qurmaq, infrastrukturu bərpa etmək və uzun illər doğma yurdlarından ayrı düşmüş insanların geri qayıtması üçün şərait yaratmaq. Bu gün Ağdamda həyata keçirilən proses məhz bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ağdam məscidinin bərpasının isə ayrıca simvolik əhəmiyyəti var”, - deyə A.Badamov vurğulayıb.
Deputat deyib ki, dağıntıların içərisində divarları qalmış məscidin bu gün bərpa olunması keçmişlə gələcək arasında mühüm mənəvi bağ yaradır. İşğal dövründə dini irsə vurulmuş zərərin əksinə olaraq, azadlıqdan sonra həmin irsin qorunması və bərpası həyata keçirilir. Eyni zamanda, azad edilmiş ərazilərdə məscidlərin bərpası daha geniş bir prosesin tərkib hissəsidir. İşğal nəticəsində zərər görmüş dini abidələrin bərpası Azərbaycanın dini-mədəni irsinə münasibətinin göstəricisidir. Bu baxımdan Ağdam məscidinin təmiri, sadəcə, memarlıq abidəsinin yenidən qurulması deyil, həm də tarixi və mənəvi yaddaşın bərpası kimi qiymətləndirilə bilər. Əlamətdar məqam ondan ibarətdir ki, Ağdam Cümə məscidi işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa olunan ilk obyektlərdən biri olub. Məscid yenidən ibadət məkanı olmaqla yanaşı, dini-mədəni tədbirlərin keçirildiyi məkan kimi də Ağdamın ictimai həyatında mühüm rol oynamağa başlayıb.
Bu baxımdan Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) müsəlman dini idarə rəhbərləri Şurasının 7-ci görüşü çərçivəsində İslam dünyasının mötəbər mütəfəkkiri, görkəmli azərbaycanlı alim, ilahiyyatçı filosof Şeyx Seyid Yəhya Bakuvi Şirvaniyə həsr olunmuş beynəlxalq elmi-praktiki konfransın Ağdam Cümə məscidində keçirilməsi də tarixi hadisədir.
Bölmənin digər xəbərləri
