Avropa İttifaqı–Azərbaycan münasibətləri konkret mexanizmlərlə idarə olunan əməkdaşlıq modelinə çevrilib - RƏY
Bakı, 7 may, AZƏRTAC
Bu gün Avropa İttifaqı–Azərbaycan münasibətləri artıq, sadəcə, siyasi dialoqla məhdudlaşmır, konkret mexanizmlərlə idarə olunan əməkdaşlıq modelinə çevrilib. Avropa İttifaqının (Aİ) xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi, Avropa Komissiyasının vitse-prezidenti Kaya Kallasın Ermənistanda keçirilən “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısından sonra Bakıya gəlməsi, eləcə də əvvəlki səfərləri, müxtəlif platformalarda Prezident İlham Əliyevlə görüşləri Aİ–Azərbaycan dialoqunun formal çərçivəni aşaraq praktik əməkdaşlıq mərhələsinə keçdiyinin göstəricisidir.
Azərbaycan Avropa üçün getdikcə daha vacib tərəfdaşa çevrilir. Xüsusilə Avropa İttifaqı rəhbərliyi ilə Prezident İlham Əliyevin birgə qəbul etdiyi sənədlər bu münasibətlərin strateji mahiyyətini açıq şəkildə göstərir. Hazırda tərəflər arasında üç əsas istiqamət üzrə dialoq mövcuddur: nəqliyyat, təhlükəsizlik və enerji təhlükəsizliyi. Bu mexanizmlər əməkdaşlığın institusional əsasını formalaşdırır və onu davamlı edir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondunun vitse-prezidenti Oğuz Mirzəyev səsləndirib.
Ekspert bildirib ki, Avropa Parlamentində bəzi siyasi qrupların Azərbaycan–Aİ münasibətlərinə təsir göstərmək cəhdlərinə baxmayaraq, bu yanaşmalar real geosiyasi maraqlarla uzlaşmır. Əksinə, Avropa İttifaqının icraedici strukturları, xüsusilə Avropa Komissiyası ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlıq daha praqmatik və davamlı xətt üzrə inkişaf edir. “Azərbaycan bu gün Avropanın enerji təhlükəsizliyində açar rol oynayan ölkələrdən biridir. Bu reallıq artıq Avropa rəsmilərinin çıxışlarında da açıq şəkildə ifadə olunur. Kaya Kallasın Azərbaycanı etibarlı tərəfdaş kimi qiymətləndirməsi təsadüfi deyil. Azərbaycan qazının 10-dan çox Avropa ölkəsinə çatdırılması və son dövrlərdə yeni istiqamətlərin əlavə olunması bu əməkdaşlığın genişləndiyini göstərir. Xəzər regionunda baş verən proseslər fonunda isə bu tərəfdaşlığın strateji çəkisi daha da artır. Nəqliyyat və regional bağlantılar baxımından Azərbaycanın rolu artıq sistem formalaşdıran xarakter daşıyır. Xəzər və Qara dəniz hövzələrini birləşdirən layihələr, o cümlədən Trans-Xəzər təşəbbüsləri və regionda kommunikasiyaların açılması istiqamətində atılan addımlar Avropa İttifaqı tərəfindən dəstəklənir. Bu prosesdə Azərbaycan, sadəcə, iştirakçı deyil, marşrutun əsas arxitektlərindən biri kimi çıxış edir”, - deyə o əlavə edib.
Onun sözlərinə görə, mövcud geosiyasi şərait Orta Dəhlizin əhəmiyyətini daha da artırır. Belə ki, İran ətrafında yaranmış gərginlik və xüsusilə Hörmüz boğazı ilə bağlı risklər qlobal logistika üçün ciddi çağırışlar yaradır. Rusiya–Ukrayna müharibəsi isə ənənəvi marşrutların imkanlarını məhdudlaşdırır. Bu fonda Orta Dəhliz artıq alternativ yox, zərurətə çevrilir. Bu marşrutun səmərəli fəaliyyəti isə Azərbaycanın iştirakı olmadan mümkün deyil. Regionda sülh gündəliyinin təşəbbüskarlarından biri kimi Azərbaycan bu istiqamətdə də fəal mövqe nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyev “Avropa Siyasi Birliyi”nin Zirvə toplantısında videobağlantı formatındakı çıxışında Avropa üçün də diqqət mərkəzində olan mesajlar verdi və regionun gələcək təhlükəsizlik arxitekturası ilə bağlı aydın çərçivə ortaya qoydu. Azərbaycan ilə Ermənistan arasında iqtisadi əlaqələrin tədricən formalaşması regionda sabitliyə töhfə verən amillərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Bu proses həm iqtisadi qarşılıqlı asılılığı artırır, həm də uzunmüddətli sabitlik üçün əlavə zəmin yaradır. Azərbaycan Şərqlə Qərbin qovuşduğu məkandır. Bu yanaşma ölkənin xarici siyasətində balanslaşdırılmış kursun əsasını təşkil edir. Bugünkü reallıq göstərir ki, Azərbaycan coğrafi mövqeyi ilə yanaşı, formalaşdırdığı geosiyasi dinamika ilə regionun əsas aktorlarından birinə çevrilib.