Dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması su qıtlığı ilə üzləşən regionlar üçün vacib texnologiyadır – Ekoloq
Bakı, 26 aprel, Sevda Cəfərova, AZƏRTAC
Su qıtlığı dünyanın bir çox regionlarında aktual problemdir və əhalinin artımı, urbanizasiya və iqlim dəyişikliyi kimi amillər səbəbindən yaxın onilliklərdə daha da kəskinləşəcəyi gözlənilir. Regionların bir çoxunda dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması su qıtlığı probleminin potensial həlli kimi ortaya çıxdı, çünki bu, etibarlı və davamlı şirin su mənbəyini təmin edə bilər.
Bu fikirləri ekoloq, “Ekomonitorinq” şirkətinin direktoru Kənan Kərimli AZƏRTAC-a açıqlamasında söyləyib.
Qeyd edib ki, dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması dəniz suyundan duz və digər mineralların insan istehlakı və digər istifadə üçün yararlı hala gətirilməsi prosesini əhatə edir. Duzsuzlaşdırmaq üçün termal distillə, əks-osmos, elektrodializ və nanofiltrasiya daxil olmaqla bir neçə üsuldan istifadə olunur. Termal distillə dəniz suyunu qızdıraraq buxar hasil edir, daha sonra şirin su hasil etmək üçün kondensasiya olunur. Tərs osmos duz və digər mineralları dəniz suyundan ayırmaq üçün yarımkeçirici membrandan istifadə etməklə şirin suyun keçməsinə imkan verir. Elektrodializ dəniz suyundan duz və digər mineralları çıxarmaq üçün elektrik cərəyanından istifadə edir, nanofiltrasiya isə dəniz suyundan duz və digər mineralları ayırmaq üçün tərs osmosdan daha kiçik məsamələrə malik membrandan istifadə edir.
Dəniz suyunun duzsuzlaşdırılmasının hər bir üsulunun öz üstünlükləri və mənfi cəhətləri var. Termal distillə onilliklər ərzində istifadə olunan sübut edilmiş texnologiyadır, lakin o, əhəmiyyətli miqdarda enerji tələb edir və baha başa gələ bilər. Əks-osmos bu gün dəniz suyunun duzsuzlaşdırılmasında ən çox istifadə edilən üsuldur, çünki o, yüksək səmərəlidir və bərpa olunan enerji mənbələri ilə təchiz edilə bilər. Bununla belə, o, həmçinin düzgün idarə olunmadıqda dəniz ekosistemlərinə zərər verə biləcək konsentratlaşdırılmış duzlu tullantı axını istehsal edir. Elektrodializ və nanofiltrasiya hələ də inkişaf etməkdə olan texnologiyalardır və onların effektivliyi və miqyası hələ də qiymətləndirilir.
Duzsuzlaşdırılmanın ekoloji təsirlərinin bu texnologiyanın qiymətləndirilməsində nəzərə alınmasının vacib olduğunu söyləyən Kənan Kərimli deyib: “Əsas narahatlıq doğuran məsələlərdən biri konsentratlaşdırılmış duzlu su tullantılarının yenidən okeana axıdılmasıdır ki, bu da dəniz həyatına və ekosistemlərə zərər verə bilər. Duzlu suda yüksək miqdarda duz və digər minerallar duzluluq səviyyəsini artıra və oksigen səviyyəsini azalda bilər ki, bu da balıqların və digər dəniz orqanizmlərinin ölümünə səbəb olur. Bundan əlavə, dəniz suyunun qəbulu düzgün idarə edilmədikdə dəniz həyatına da zərər verə bilər, çünki plankton və balıq sürfələri kimi kiçik orqanizmləri çəkib öldürə bilər. Bundan əlavə, dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması əhəmiyyətli miqdarda enerji tələb edir ki, bu da istixana qazı emissiyalarına və iqlim dəyişikliyinə səbəb ola bilər”.
“Dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması dünyanın bir çox regionlarında su qıtlığının həllini təmin edə bilər, lakin bu texnologiyanın potensial ekoloji təsirlərini diqqətlə nəzərdən keçirmək vacibdir. Dəniz suyunun qəbulu və axıdılmasının düzgün idarə edilməsi, eləcə də bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadə bu təsirləri minimuma endirməyə və dəniz suyunun duzsuzlaşdırılmasının su qıtlığının davamlı həlli olmasını təmin edə bilər. Dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması su qıtlığı ilə üzləşən regionlar üçün vacib texnologiyadır. İnsan istehlakı və suvarma standartlarına cavab verən etibarlı şirin su mənbəyini təmin edir. Dəniz suyunun duzsuzlaşdırılmasının davamlı olmasını təmin etmək üçün onun ətraf mühitə təsirlərini azaltmaq və enerji səmərəliliyini artırmaq üçün səylər göstərilməlidir. Bundan əlavə, siyasətçilər dəniz suyunun duzsuzlaşdırılmasının sosial və iqtisadi təsirlərini, o cümlədən onun dəyəri və əlçatanlığını nəzərə almalıdırlar ki, bu, cəmiyyətin bütün üzvlərinə fayda gətirsin.
Ümumiyyətlə, dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması, diqqətlə və davamlı şəkildə həyata keçirilərsə və suyun mühafizəsi, suyun təkrar istifadəsi və şirin su ehtiyatlarının mühafizəsini əhatə edən daha geniş strategiyanın bir hissəsi olarsa, su qıtlığının səmərəli həlli ola bilər”, - deyə ekoloq vurğulayıb.
Bölmənin digər xəbərləri
