Ekologiya könüllüsü: Biz təbiətin bir parçasıyıq və ondan asılıyıq
Bakı, 12 oktyabr, Günel Alıyeva, AZƏRTAC
AZƏRTAC Azərbaycanın könüllüləri ilə müsahibələr silsiləsini davam etdirir. Növbəti həmsöhbətimiz Bakı Dövlət Universitetinin Ekologiya və torpaqşünaslıq fakültəsinin 4-cü kurs tələbəsi Günel Hacəliyevadır. Günel təhsil ilə yanaşı, həm universitetdə, həm də onun xaricində könüllülük fəaliyyəti ilə fəal məşğul olur.
Günel həm də Ekologiya və torpaqşünaslıq fakültəsi Tələbə elmi cəmiyyətinin sədridir. O, könüllülük fəaliyyətlərində fəal iştirak edir, çoxsaylı sertifikat və təşəkkür məktubları alıb. Onların arasında: Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi, Gənclər və İdman Nazirliyi və UNICEF-in Azərbaycandakı birgə təşəbbüsü çərçivəsində “Gənc İqlim Elçisi” seçilmək üçün təqdim olunan, COP29 Azərbaycan, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi, Gənclər və İdman Nazirliyi, BMT və “UNICEF Azerbaijan”ın təşkilatçılığı ilə “29-cu İqlim söhbəti: COP29-a gedən yol” iqlim siyasəti və təbliğat üzrə təlimində iştirak etmək üçün sertifikatlar var. Qeyd edək ki, Günel həm də COP29 İnformasiya Mərkəzində koordinatordur.

— Günel, könüllülük fəaliyyəti ilə məşğul olmağa sizi nə ruhlandırdı?
— Uşaqlıqdan ölkəmin tarixində iz qoymaq və dünya üçün əhəmiyyətli bir iş görmək arzum olub. Karyeramda uğurlu insan olmaq istəyirdim. Amma əvvəllər indiki qədər fəal deyildim. Ekologiyanı öyrənməyə başlayanda, məndə həvəs yarandı və bu yolu seçdim.
Universitetə qəbul olmamışdan əvvəl könüllülük fəaliyyəti ilə məşğul olan insanlarla tez-tez rastlaşırdım və onlar məni ruhlandırırdı. Məndə maraq oyandı və düşünürdüm ki, tələbə olanda mütləq buna bənzər bir işlə məşğul olacağam. Məni idman tədbirləri daha çox cəlb edirdi. Qəbul olduğumu öyrəndikdən sonra bu işə necə töhfə verə biləcəyimi başa düşmək üçün könüllülük fəaliyyətini daha ətraflı öyrənməyə başladım. Artıq birinci kursdan çox fəallaşdım, sanki məndə nəsə dəyişdi.
— Ekologiyaya marağınız hələ də güclü olaraq qalır?
— Bəli, deyə bilərəm ki, bu sahəyə aşiqəm. İnanıram ki, insan həyatda çox istədiyinə nail olur. Ailəm tibb sahəsi ilə məşğul olmağımı istəyirdi, amma mən şüurlu şəkildə ekologiyanı seçdim. Hələ məktəbdə təbiətşünaslıq dərslərində təbiətdən danışanda küçədəki məişət tullantılarının şəklini çəkirdim, vərəqələr çap edirdim, onları sinif yoldaşlarıma, müəllimlərimə göstərirdim.
— Könüllülər təşkilatlarında hansı bacarıqları əldə etdiniz və bu, peşəkar həyatınızda sizə necə kömək etdi?
— Könüllülük fəaliyyətimə universitetdə başladım və sonra digər təşkilatlara qoşuldum. Bu, mənə beynəlxalq təcrübə qazandırdı, dil və sosial bacarıqlarımı təkmilləşdirdi. Daha ünsiyyətcil oldum və bir şəxsiyyət kimi formalaşdım. Müxtəlif mühitlərdə, gənclərlə və rəsmi tədbirlərdə yüksəkvəzifəli şəxslərlə işləməyim mənə istənilən şəraitə uyğunlaşmaq şansı verdi.
İndi son kursdayam və geriyə nəzər saldıqda, nə qədər çox iş gördüyümü müşahidə edirəm. Mən yaxşı dostlar qazandım, həyat təcrübəsi topladım. Məsələn, keçirdiyim təcrübə sayəsində indi müsahibələrdə özümü inamlı hiss edirəm. Üstəlik, Azərbaycan Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin ekoloji könüllüsü kimi ixtisasımla birbaşa əlaqədar olan tədbirlərdə iştirak edirəm. Praktiki təcrübəm həm təhsilimdə, həm də karyeramda mənə kömək edir.
— Təhsil, iş və könüllülük layihələrində fəal iştirakınızı bir araya necə sığdıra bilirsiniz?
— Bu, həqiqətən də çətindir. Bəzən bütün bunları bir araya gətirməyə çalışarkən yoruluram. İndi elmi məqalələr yazıram. Çətin olsa da, bu məşğuliyyətdən zövq alıram. İrəli getdiyimi hiss etməyi xoşlayıram və yorğun olsam da, bunu bacardığım üçün xoşbəxtəm. Təbii ki, istirahət üçün də vaxt tapıram, xüsusilə onu təbiətin qoynunda keçirməyi xoşlayıram.
— Son üç ildə könüllü kimi iştirak etdiyiniz əhəmiyyətli layihələrdən danışın.
— Böyük təcrübəm var, amma mənim üçün ən önəmlisi Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyində könüllü olmağımdır. Orada ağac əkmək və ərazinin təmizlənməsi ilə bağlı tədbirlərə başladım və indi daha ciddi layihələr üzərində işləyirəm. Əhəmiyyətli hadisələrdən biri Coğrafi ekologiya kafedrasında keçdiyim təcrübə idi, orada dekanımızla birgə işləyirdim. Bu, mənə peşəkarlığımı artırmağa kömək edən çox dəyərli təcrübə idi. 2023-cü ildə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin ekoloqların peşə bayramı münasibətilə Fəxri fərman almağım da mənim üçün əlamətdar oldu.
UNICEF, Ekologiya və Təbii Sərvətlər, Gənclər və İdman nazirliklərinin birgə təşkil etdiyi “Gənc iqlim səfirləri” layihəsində iştirak edirəm. Biz ölkənin iqlim siyasətinə mühüm töhfə veririk və “Baku Climate Action Week”, “29-cu İqlim söhbəti: COP29-a gedən yol” kimi böyük tədbirlərdə gənclərin maraqlarını təmsil edirik.

— Gənc iqlim səfiri olmaq sizin üçün nə deməkdir və bu rolda hansı təşəbbüsləri həyata keçirirsiniz?
— Bu, UNICEF, Gənclər və İdman Nazirliyi və Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən təşkil edilən unikal layihədir. Yüz namizəd arasından mən də daxil olmaqla cəmi 19 nəfər müsahibə yolu ilə seçildik. Biz iqlim fəaliyyətində gəncləri təmsil edirik. Əvvəlcə təlim keçdik, sonra məktəblilər və gənclər üçün təlimlər keçirdik. Bu, dəyərli təcrübə idi, xüsusən ona görə ki, iqlim dəyişmələrinin təsirindən ən çox əziyyət çəkən uşaqlar və gənclərdir.
— Sizcə, gənclər öz ölkələrində ekoloji problemlərin həllinə töhfə verə bilərlər?
— İlk növbədə, gənclər başa düşməlidirlər ki, biz təbiətin bir parçasıyıq və ondan asılıyıq. Biz özümüzdən başlamalıyıq: plastikdən istifadəni minimuma endirməli, resurslara qənaət etməli, tullantıları ayırmalıyıq. Bunlar ekoloji vəziyyəti yaxşılaşdırmağa kömək edə biləcək kiçik, lakin vacib addımlardır. Mən özüm plastikdən istifadəni azaltmağa çalışıram və ailəm də məndən nümunə götürür.
— Ən çox xatırladığınız ekoloji hadisə hansıdır?
— Keçən il miqrasiya zamanı quşların sayının uçotunda iştirak etdim. Bu, heyrətamiz bir təcrübə idi: mən fakültə müəllimlərimlə birlikdə yalnız səsə əsaslanaraq quşun növünü müəyyən edə bilən mütəxəssislərlə işlədim. İncə və vacib iş idi və bu prosesdə iştirak etmək mənə çox xoş oldu.
— Yaxın gələcək üçün könüllülük sahəsində qarşınıza hansı məqsədləri qoyursunuz?
— Artıq könüllülük fəaliyyətində, xüsusən də ekologiya sahəsində mühüm nailiyyətlərim var. Bununla belə, hesab edirəm ki, həmişə uğrunda səy göstərməli bir məqsəd var. Mənim ən yaxın məqsədim “İlin könüllüsü” olmaq və digər fəxri mükafatlar almaq şansımı artırmaqdır. Buna nail olmaq üçün fəaliyyətimi gücləndirməli, daha məsuliyyətli və təşəbbüskar olmalıyam.
