Bakı, 18 oktyabr, Günel Alıyeva, AZƏRTAC

AZƏRTAC azərbaycanlı könüllülərlə müsahibələr silsiləsini davam etdirir. Növbəti həmsöhbətimiz Bakı Dövlət Universitetinin Ekologiya və torpaqşünaslıq fakültəsinin 3-cü kurs tələbəsi Nicat Həsənovdur.

Nicat universitetdə təhsil aldığı ilk vaxtlardan ekologiya layihələrində və könüllülük təşəbbüslərində fəal iştirak edir, ölkəmizdə ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına çalışır. O, İtaliyada ekoloji layihədə iştirak etməklə, Azərbaycanı beynəlxalq arenada təmsil edir.

- Nicat, nə vaxtdan könüllülük fəaliyyəti ilə məşğulsunuz?

- Birinci kursdan könüllü olmağa başladım. Mənim üçün bir yerdə dayanmaq yox, daim inkişaf etmək vacibdir. İlk addımlarımı Bakı Dövlət Universitetinin gənclər təşkilatında atmışam və o vaxtdan bəri müxtəlif layihələrdə iştirakımı davam etdirirəm.

- Sizi könüllü olmağa nə ruhlandırdı?

- Motivasiya hər zaman cəmiyyətə faydalı olmaq istəyidir. Könüllü olanda başa düşürsən ki, şəxsi mənfəət üçün deyil, ümumi mənafe naminə vacib bir iş görürsən. Bu, dünyanı bir az daha yaxşılaşdırmaq üzrə səylərə sənin də töhfən olduğu hissini doğurur. Ekoloji layihələrdə iştirak xüsusilə ruhlandırıcıdır. İnsanların ümumi məqsəd üçün bir araya gəldiyini görmək mənə güc verir. Hər bir təşəbbüs öz töhfəsini verir və inanıram ki, biz birlikdə daha çox uğur qazana bilərik.

- Bir çox layihədə iştirak etmisiniz. Hansı ən çətin idi və çətinliklərin öhdəsindən necə gəldiniz?

- Ən çətin layihə İtaliyada ekologiya ilə bağlı beynəlxalq “Erasmus Plus” layihəsi oldu. Orada yeni şəraitə, dil və mədəni fərqliliyə uyğunlaşmaq heç də asan deyildi. Amma komandamız günü-gündən daha çox həmrəy oldu və bu, bizə çətinliklərin öhdəsindən gəlməyə kömək etdi. Təkcə uyğunlaşmaq deyil, həm də yaranan problemləri çevik şəkildə həll etməyi öyrənmək vacib idi və bu, mənə dəyərli təcrübə qazandırdı.

- VI Robototexnika Olimpiadasında komandaya rəhbərlik etmisiniz. Komandanızı motivasiya etməyi və hədəflərə çatdırmağı necə bacardınız?

- Mənim strategiyam hər bir komanda üzvünün güclü və zəif tərəflərini müəyyən etmək idi. Hər kəs nəyi yaxşı bilirsə, bu, onlara tapşırıqları daha yaxşı bölüşdürməyə və problemləri həll etməyə kömək edir. Biz vahid komanda kimi çalışdıq, bu da bizə istənilən çətinliyin öhdəsindən gəlməyə kömək etdi. Yoldaşlarımla mehriban münasibət saxlamağa çalışdım ki, bu da uğur qazanmaqda mühüm rol oynadı.

- Könüllülük layihələrində komanda lideri olmaq sizin üçün nə deməkdir? Sizcə, uğurlu liderlik üçün hansı bacarıqlara malik olmalısan?

- Lider olmaq təkcə komandanı koordinasiya etmək deyil, həm də onun hər bir üzvünü eşitməyi bacarmaq deməkdir. Uğurlu liderlik üç əsas keyfiyyət tələb edir: yaxşı ünsiyyət, insanları motivasiya etmək bacarığı və problemin həllinə analitik yanaşma. Lider tapşırıq verməkdən qorxmamalı və lazım gələrsə, həmişə kömək etməyə hazır olmalıdır.

- “Ekonəfəs” layihəsi çərçivəsində komandanız birinci yeri tutaraq 3000 manat qrant aldı. Necə oldu ki, belə bir uğurlu layihə hazırlaya bildiniz?

- Bu layihə bilavasitə ixtisasımla bağlı olduğu üçün mənə xüsusilə yaxın oldu. Biz müxtəlif səriştələrə malik insanlardan ibarət komanda yaratdıq və səylərimizi tez bir zamanda əlaqələndirə bildik. Mən ekoloji təşəbbüs təklif etdim, biz onu diqqətlə işlədik və müsabiqədə təqdim etdik. Müvəffəqiyyətə inam hissi hər bir komanda üzvünün layihəni həqiqətən güclü edən unikal ideyalara və bacarıqlara malik olmasından irəli gəlirdi.

- Ekoloji layihə çərçivəsində ölkəmizi İtaliyada təmsil etmisiniz. Bu təcrübə qlobal ekoloji problemləri daha yaxşı başa düşməyinizə necə kömək etdi?

- İtaliyada layihədə iştirak üfüqlərimi xeyli genişləndirdi. Biz ekoloji problemlərin həllinə beynəlxalq yanaşmaları öyrəndik və bu, mənə ölkəmizdə tətbiq etmək istədiyim yeni ideyalar verdi. İtaliyada əməkdaşlığın qlobal səviyyədə olmasının əhəmiyyətini və nə qədər kiçik olsa da, hər bir addımın ümumi işə necə təsir edə biləcəyini anladım.

- Necə oldu ki, könüllü kimi İtaliyaya getdiniz?

- Azərbaycanda yerli könüllü təşkilatlarla iş prosesindən sonra məndə beynəlxalq təcrübə qazanmaq istəyi yarandı. Avropa Həmrəylik Korpusu vasitəsilə müvafiq instansiyaya müraciət etdim, çünki xaricdə könüllülüyün necə təşkil olunduğunu öyrənmək və bu biliklərdən Azərbaycanda istifadə etmək istəyirdim. Proses çox sürətli idi: ərizəmi təqdim etdikdən sonra müsahibəyə dəvət olundum və cəmi altı saat ərzində təsdiq aldım. Bu, mənim üçün yeni üfüqlər açan və könüllülüyün qlobal ekoloji problemlərə necə təsir edə biləcəyini göstərən inanılmaz bir fürsət idi.

- Azərbaycan və İtaliyanın ekoloji təhsil proqramları arasında əsas fərqlər nədən ibarətdir?

- Azərbaycanda ekoloji proqramların əsas xüsusiyyətlərindən biri böyük qürur mənbəyi olan COP29 konfransı kimi milli təşəbbüslərə önəm verilməsidir. İtaliyada həmsöhbət olduğum insanlar ölkəmin belə əlamətdar beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etdiyini eşidəndə heyran qaldılar. Bu, Azərbaycanın qlobal ekoloji arenada statusunu yüksəldir.

Bununla belə, İtaliyada ətraf mühitin mühafizəsi, xüsusən də yaşıl nəqliyyat sahəsi üzrə təşəbbüsləri dəstəkləmək üçün daha inkişaf etmiş bir infrastruktur gördüm. Bu sahədə inkişaf etmək üçün hələ bəzi səylər göstərməliyik. Orada mən şəhər iqliminin yaxşılaşdırılmasına kömək etmək üçün Azərbaycanda həyata keçirmək istədiyim yaşıl nəqliyyat startapları üzrə bir neçə ideya əldə etdim.

- İtaliyada könüllülük işinin təşkilində bəyəndiyiniz və Azərbaycanda tətbiq oluna biləcək cəhətlər hansılardır?

- İtaliyada xüsusilə xoş təsir bağışlayan cəhət müxtəlif mədəniyyətlərdən və ölkələrdən olan insanların ortaq dil tapmaq və komanda şəklində işləmək bacarığı idi. Çox mühümdür ki, heç kim milli mənsubiyyətinə, dininə görə başqalarından fərqlənmir, hamı eyni məqsəd naminə çalışırdı. Bu, həqiqətən də vahid komanda yaratmağa imkan verirdi. İstərdim ki, Azərbaycanda könüllü düşərgələri kimi böyük ekoloji layihələr həyata keçirilsin, burada gənclər nəinki nəzəriyyə öyrənə, həm də praktiki məşğələlərdə fəal iştirak edə bilsinlər. Biz İtaliyada çox işlədik, bu bizə ekoloji problemlərin mahiyyətini daha yaxşı başa düşməyə və təcrübəni uzun müddət yadda saxlamağa imkan verdi. Orada bir daha başa düşdük ki, təcrübə istənilən mühazirədən daha təsirlidir.

- Sizcə, Azərbaycanda ekoloji könüllülük sahəsində irəliləyiş varmı?

- Sözsüz ki, inkişaf var. Peşələrinin bu sahəyə birbaşa aidiyyəti olmasa da, ekologiya ilə maraqlanan gənclərin sayı getdikcə artır. Bu, əhali arasında ekoloji maarifləndirmənin artmasından xəbər verir. COP29 və ekokönüllülər kimi təşəbbüslər ətraf mühitin mühafizəsi haqqında məlumatlılığın artırılmasında əsas rol oynayır. İnsanlar dərk etməyə başlayırlar ki, təbiət bizim ümumi sərvətimizdir və onun qorunması gələcəyimiz üçün vacibdir.

- Nicat, tez-tez ekoloji layihələrdə iştirak edirsiniz. Sizcə, gəncləri bu fəaliyyət sahəsinə cəlb etmək üçün ən vacib olan nədir?

- Hesab edirəm ki, ən vacib olanı gənclərin belə layihələrdə iştirakın zəruriliyini dərk etməsidir. Onlara göstərmək lazımdır ki, bu sahədə ümumi işə verəcəkləri töhfələr real dəyərə malikdir və ətraf mühitin yaxşılaşdırılması üzrə fəaliyyətdə fərq yarada bilər. Azərbaycanda müxtəlif ekoloji tədbirlər artıq yüksək səviyyədə həyata keçirilir və müvafiq aksiyalar gənclərin diqqətini cəlb edir. İstər təhsil proqramları, istər könüllülük layihələri, istərsə də ekoloji sahədə startaplar vasitəsilə onların könüllülük fəaliyyətinə cəlb olunması üçün şərait yaratmağa davam etmək çox mühümdür.