Bakı, 24 avqust, AZƏRTAC

Hökumətlərarası Təqaüd Proqramı (HTP) çərçivəsində Çində təhsil alacaq 20 nəfərdən biri də Ayhan Əmraslanovdur. O, Pekində yerləşən Çin Neft Universitetində (China University of Petroleum, Beijing - CUPB) neft-qaz mühəndisliyi üzrə magistratura təhsili alacaq. Ayhan Əmraslanov AZƏRTAC-a müsahibəsində Çində təhsil almaq qərarı, seçim prosesi, neft-qaz mühəndisliyi sahəsində hədəfləri və gələcək planlarından danışıb. Müsahibəni təqdim edirik.

– Çin təqaüd proqramı haqqında məlumatı necə əldə etdiniz və müraciət etməyə sizi nə həvəsləndirdi?

– Çində təhsil imkanları haqqında məlumatı ilk olaraq sosial şəbəkələrdən və xəbər platformalarından əldə etdim. Eyni zamanda, dövlətimizin gənclərin xaricdə təhsil alması üçün yaratdığı imkanlarla bağlı müxtəlif mənbələri araşdırmışdım. Çində magistratura təhsili almaq qərarımda isə 2024-cü ildə Pekində iştirak etdiyim tələbə mübadilə proqramının xüsusi rolu oldu. Həmin müddətdə yeni bilik və təcrübələr qazanmaqla yanaşı, müxtəlif ölkələrdən gəlmiş tələbələrlə tanış oldum, Çin mədəniyyəti və tarixinə marağım daha da artdı.

Çində yaşadığım müddətdə məni ən çox təsirləndirən məqamlardan biri insanların səmimiyyəti və qonaqpərvərliyi oldu. Dil baryerinə baxmayaraq, yerli insanlar bizə qarşı çox mehriban davranır, ehtiyac yarandıqda kömək etməyə çalışırdılar. Bu münasibət məndə Çin haqqında çox gözəl təəssürat yaratdı.

Çin mətbəxi də mənim üçün maraqlı idi. Bəzi yeməklərin kifayət qədər ədviyyatlı olmasına baxmayaraq, fərqli və zəngin dadları çox xoşuma gəlmişdi. Buna görə də Çində keçirdiyim bir semestrdən sonra bu ölkəyə yenidən qayıdaraq daha uzun müddət yaşamaq və təhsil almaq istəyim yarandı. Bütün bunlar məni Hökumətlərarası Təqaüd Proqramına müraciət etməyə və magistratura təhsilimi Çində davam etdirməyə həvəsləndirdi.

– Seçim prosesi necə keçdi? Sizin üçün ən çətin mərhələ hansı oldu?

– Təqaüd proqramına hazırlığa yay aylarından başlamışdım. Lazım olan sənədlər və seçim mərhələləri barədə məlumatları Elm və Ali Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin internet səhifəsindən əldə etmişdim. Həmçinin əvvəlki illərdə proqramın qalibi olmuş tələbələrlə əlaqə saxlayaraq onların təcrübəsindən faydalanmışdım. Bu, mənə bir çox suallara cavab tapmağa kömək etdi. Məncə, seçim prosesində ən vacib məqamlardan biri səbirli olmaqdır. Xüsusilə professorlarla əlaqə yaratmaq müəyyən vaxt tələb edə bilər. Çünki onlara digər tələbələrdən də çoxsaylı elektron məktublar daxil olur. Mən də müxtəlif universitetlərin professorlarına sənədlərimi və özüm haqqında məlumatları göndərərək onların tədqiqat qruplarına qoşulmaq istəyimi bildirdim. Düzünü desəm, bu proses mənim üçün o qədər də çətin olmadı. Çünki daha əvvəl Çində təhsil almışdım və çinli professorların tələbələrdən nə gözlədikləri barədə müəyyən təsəvvürüm var idi. “WeChat” (Çində geniş istifadə olunan mesajlaşma və ünsiyyət platforması) hesabımın olması da professorlarla daha rahat ünsiyyət qurmağıma imkan verdi. Nəticədə, bir sıra professorlardan müsbət cavab aldım və onlarla əlaqə saxladım.

-Bu universiteti və ixtisası seçməyinizə hansı amillər təsir edib?

– Magistratura təhsili üçün Çinin dörd universitetindən, həmçinin Böyük Britaniya və Qazaxıstandakı universitetlərdən qəbul təklifi almışdım. Lakin Pekində yerləşən Çin Neft Universitetində –neft-qaz mühəndisliyi üzrə təhsil almağa qərar verdim. Bu seçimin əsas səbəblərindən biri həmin universitetlə artıq tanışlığımın olmasıdır. 2024-cü ildə CUPB-də bir semestr mübadilə tələbəsi kimi təhsil almışam və universitetin həm akademik, həm də sosial mühitini yaxından tanımaq imkanım olub. Həmin müddətdə tədrisin səviyyəsi, professorların tələbələrə münasibəti və elmi-tədqiqat imkanları məndə müsbət təəssürat yaradıb. Bu təcrübədən sonra magistratura təhsilimi də məhz burada davam etdirmək istəyim formalaşıb.

Bundan əlavə, CUPB neft-qaz mühəndisliyi sahəsində Asiyanın aparıcı universitetlərindən biridir. Burada neft-qaz yataqlarının işlənməsi, hasilat texnologiyaları, neftvermənin artırılması, CO₂ sekvestrasiyası, hidravlik yarılma və hasilat sistemlərinin optimallaşdırılması kimi mənim tədqiqat maraqlarıma uyğun istiqamətlərdə geniş elmi işlər aparılır. Hesab edirəm ki, bu universitet həm nəzəri biliklərimi, həm də tədqiqat bacarıqlarımı inkişaf etdirmək üçün ən uyğun mühitdir.

-Xaricdə əldə edəcəyiniz ixtisas biliklərini gələcəkdə Azərbaycanda hansı istiqamətlərdə tətbiq etməyi planlaşdırırsınız?

- Təhsil alacağım ixtisasın Azərbaycanda, xüsusilə neft-qaz yataqlarının daha səmərəli işlənməsi və hasilatın optimallaşdırılması istiqamətində faydalı ola biləcəyini düşünürəm. Hazırda Azərbaycanda bir sıra yetkin neft yataqlarında lay təzyiqinin azalması, hasilatın aşağı düşməsi və sulaşmanın artması kimi problemlər müşahidə olunur. Mövcud ehtiyatlardan daha səmərəli istifadə etmək üçün hasilat texnologiyalarının optimallaşdırılması, süni qaldırma üsullarının düzgün seçilməsi, layların daha dəqiq modelləşdirilməsi və neftvermə əmsalının artırılması mühüm əhəmiyyət daşıyır.

CUPB-də rezervuar mühəndisliyi, hasilat texnologiyaları, qeyri-ənənəvi yataqların işlənməsi, hidravlik yarılma və neftvermənin artırılması ilə bağlı əldə edəcəyim bilikləri Azərbaycan yataqlarında mövcud problemlərin həllinə tətbiq etmək istəyirəm. Əsas məqsədim yalnız xaricdə əldə etdiyim biliklərlə öz karyeramı inkişaf etdirmək deyil, həmin bilikləri ölkəmə gətirərək Azərbaycanın neft-qaz sənayesinin daha səmərəli və dayanıqlı inkişafına töhfə verməkdir.

– Karyera planlarınız və hədəfləriniz haqqında nə deyə bilərsiniz?

- Əsas məqsədim əldə edəcəyim bilik və bacarıqları Azərbaycanın neft-qaz sənayesinin inkişafına tətbiq etməkdir. Özümü ilk növbədə yüksəkixtisaslı neft mühəndisi kimi formalaşdırmaq və hasilatın optimallaşdırılması, yataqların işlənməsi və neftvermə əmsalının artırılması istiqamətində çalışmaq istəyirəm.

Magistratura təhsilimi başa vurduqdan sonra yerli və ya beynəlxalq enerji şirkətlərində çalışaraq əldə etdiyim nəzəri bilikləri praktiki problemlərin həllinə tətbiq etməyi planlaşdırıram. Xüsusilə yetkin yataqlarda hasilatın azalmasının qarşısının alınması və mövcud ehtiyatların daha səmərəli işlənməsi mənim üçün maraqlı istiqamətlərdəndir. Əgər imkan yaranarsa, elmi fəaliyyətimi doktorantura səviyyəsində Çində davam etdirərdim.

– Xaricdə təhsil almaq istəyən gənclərə hansı tövsiyələri verərdiniz?

– Xaricdə təhsil almaq istəyən gənclərə ilk növbədə məqsədlərini dəqiq müəyyənləşdirməyi və bu istiqamətdə davamlı çalışmağı tövsiyə edərdim. Xaricdə təhsil yalnız universitetə qəbul olmaqdan ibarət deyil. İnsan həm akademik, həm də şəxsi baxımdan özünü inkişaf etdirməyə hazır olmalıdır.

Mənim təcrübəmdə vacib amillərdən biri əvvəlcədən düzgün araşdırma aparmaq olub. Universitetləri, ixtisasları, professorların tədqiqat istiqamətlərini, təqaüd imkanlarını və tələb olunan sənədləri əvvəlcədən araşdırmaq müraciət prosesini xeyli asanlaşdırır. Digər tərəfdən, seçim prosesində səbirli olmaq çox vacibdir. Bəzən cavab almaq və ya müəyyən mərhələni keçmək gözlənildiyindən daha uzun çəkə bilər. Bu zaman ruhdan düşməmək və alternativlər üzərində işləməyə davam etmək lazımdır.

Gənclərə, həmçinin xaricdə təhsil imkanlarından yalnız diplom əldə etmək üçün deyil, yeni insanlar, mədəniyyətlər və elmi yanaşmalarla tanış olmaq üçün istifadə etməyi tövsiyə edərdim. Çində keçirdiyim bir semestr göstərdi ki, belə təcrübələr insanın dünyagörüşünü və özünəinamını əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilir.

Ən əsası isə düşünürəm ki, xaricdə əldə edilən bilik və təcrübə sonda insanın öz ölkəsinə də fayda verməlidir. Mənim üçün xaricdə təhsilin əsas məqsədlərindən biri də məhz əldə etdiyim bilikləri gələcəkdə Azərbaycana gətirmək və ölkəmin inkişafına töhfə verməkdir.

_{Müxbir - Nərmin Muradzadə}