Kadir Uğur Yılmaz: TDT-nin enerji və nəqliyyat sahəsində əməkdaşlığı strateji əhəmiyyət daşıyır
Bakı, 22 sentyabr, AZƏRTAC
Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) qarşıdakı dövrdə rolunun daha da artacağını düşünürəm. Müasir dövrdə təhlükəsizlik anlayışını yalnız hərbi təhlükəsizliklə məhdudlaşdırmaq mümkün deyil. Enerji mənbələrinin, nəqliyyat bağlantılarının və iqtisadi əlaqələrin təhlükəsizliyi də ümumi təhlükəsizliyin mühüm tərkib hissəsidir.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında türk siyasi ekspert Kadir Uğur Yılmaz bildirib.
Onun sözlərinə görə, enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyi bir-biri ilə sıx bağlıdır.
“Enerjinin istehsal olunduğu ərazidən istehlak məntəqələrinə təhlükəsiz çatdırılması ilə yanaşı, malların və insanların sərbəst və təhlükəsiz hərəkəti də təmin edilməlidir. Türkiyə-Azərbaycan münasibətləri yalnız siyasi əlaqələr çərçivəsində qiymətləndirilməməlidir. Bu əlaqələr Xəzər dənizi ilə Anadolunu, Anadolu ilə Avropanı birləşdirən strateji enerji və nəqliyyat bağlantısıdır. Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum, TANAP və Cənub Qaz Dəhlizi kimi layihələr yalnız iqtisadi deyil, həm də regional və qlobal əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın enerji resurslarının Türkiyə üzərindən dünya və Avropa bazarlarına çıxarılması enerji təchizatının şaxələndirilməsi baxımından mühümdür. Türk dünyasının iqtisadi və strateji gücünün artırılması üçün nəqliyyat və enerji infrastrukturunun bir-birinə bağlanması vacibdir. Dəmir yolları, avtomobil yolları, limanlar, enerji xətləri, elektrik bağlantıları və rəqəmsal infrastruktur bu prosesin əsas elementləridir”, - deyə Kadir Uğur Yılmaz vurğulayıb.
Ekspert Orta Dəhlizin də yalnız ticarət marşrutu kimi deyil, daha geniş iqtisadi və strateji bağlantının mühüm hissəsi kimi qiymətləndirilməli olduğunu bildirib. Qeyd edib ki, enerji və nəqliyyat dəhlizləri bir-birini tamamlayır və onların təhlükəsizliyi vahid yanaşma tələb edir.
K.U.Yılmaz TDT-nin bu sahədə mühüm imkanlara malik olduğunu diqqətə çatdırıb. O bildirib ki, Azərbaycanın Xəzərə çıxışı, Qazaxıstan və Türkmənistanın enerji potensialı, Özbəkistanın istehsal imkanları və Türkiyənin Avropa bazarlarına çıxış mövqeyi bir-birini tamamlayır.
Ekspert enerji təhlükəsizliyinin yalnız neft və təbii qazla məhdudlaşmadığını da vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, bərpaolunan enerji, elektrik ötürücü xətləri və enerji saxlama sistemləri gələcəkdə bu sahədə əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən olacaq: “Türkiyə-Azərbaycan enerji əlaqələrini yalnız mövcud layihələr çərçivəsində deyil, gələcəyin enerji sistemi baxımından qiymətləndirmək lazımdır. Söhbət təkcə Azərbaycanın qazının Türkiyə və Avropaya çatdırılmasından getmir. Əsas məsələ Xəzərdən Anadoluya, Anadoludan Avropaya uzanan təhlükəsiz və dayanıqlı iqtisadi damar formalaşdırmaqdır”.
K.U.Yılmazın fikrincə, Türk dünyasının gələcək təhlükəsizlik modelində enerji, nəqliyyat, ticarət və kommunikasiya sahələri bir-birini tamamlamalıdır. O, TDT-nin qarşısında duran əsas imkanlardan birinin bu bağlantıları vahid sistem çərçivəsində gücləndirmək olduğunu qeyd edib.