Hörmətli nazirlər, səfirlər!

Xanımlar və cənablar!

Biznes forumun əldə etdiyi nəticələr haqqında məruzəni eşitdikdən sonra burada çıxış etməkdən olduqca məmnunam. Hər iki tərəfin nümayiş etdirdiyi təşəbbüskarlığın səviyyəsi bizi sevindirir. Məncə, Azərbaycan ilə konstruktiv və dostluq şəraitində inkişaf edən ikitərəfli münasibətlərimizi qeyd etsək, yerinə düşərdi. Biz Azərbaycanın demokratikləşməyə və bu cür sürətli iqtisadi inkişafa doğru atdığı bütün addımları yüksək qiymətləndiririk.

Mənim ölkəm isə islahatların aparılması və beynəlxalq təşkilatlara inteqrasiya sahəsində əldə etdiyi təcrübəni Azərbaycanla bölüşməyə hazırdır. Əminəm ki, gələcək illər ərzində ölkələrimiz arasında daha intensiv siyasi və iqtisadi əməkdaşlığın şahidi olacağıq.

1990-cı illərdən etibarən Azərbaycanın əldə etdiyi nailiyyətləri, inkişaf templərini və xarici sərmayələrin həcmini müşahidə etməkdən çox məmnunuq. Ümid edirik ki, strateji əhəmiyyət daşıyan boru kəmərləri sistemi, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi Azərbaycanın və onun xalqının rifahına xidmət edəcək və Azərbaycan Prezidenti dediyi kimi, aşağı və yüksək gəlirləri olan təbəqələr arasında fərqlərin aradan qaldırılmasına töhfə verəcəkdir. Deməliyəm ki, tamamilə eyni məsələlər Latviyada da mövcuddur. Yüksək və aşağı gəlirləri olan dairələr arasında qeyri-tarazlığın silinməsi və güclü orta təbəqənin formalaşması, paytaxt və rayonlar arasında yaşayış standartlarında olan fərqlərin azaldılması kimi məsələlərdə ölkələrimizdə apardığımız işlər, demək olar ki, oxşar xarakter daşıyır.

Rəsmi səfər çərçivəsində imzalanmış sənədlər ikitərəfli əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi üçün əsas yaradacaqdır. İqtisadi, texniki, elmi və mədəni əməkdaşlıq haqqında imzalanan sənədlər, qarşılıqlı yardım və gömrük xidmətləri sahəsindəki sazişlər, sərmayələrin təşviqi və qarşılıqlı şəkildə qorunması, vergilər haqqında sazişlər, terrorculuğa qarşı mübarizədə əməkdaşlıq haqqında saziş kimi sənədlərin hamısı olduqca vacib beynəlxalq hüquqi çərçivənin yaradılmasında mühüm rol oynayır və xalqlarımız arasında davamlı və qarşılıqlı surətdə faydalı əməkdaşlıq üçün zəmin yaradır.

Latviyada Azərbaycan səfirliyinin açılması faktını mən məmnunluqla bir neçə dəfə qeyd etmişəm və sizin tanınmış diplomatınız Tofiq Zülfüqarovun etimadnaməsini qəbul etdim. Biz də tezliklə Bakıda Latviya səfirliyinin açılması üçün bütün işləri yerinə yetirəcəyik.

Cənab Şlesers Riqaya tələsik qayıtdı. Buna səbəb onun hava uçuşlarının açılması məsələsinə nə dərəcədə ciddi yanaşmasından xəbər verir. Əgər biz onun təşəbbüskarlığının, heç olmasa, yarısını nümayiş etdirsək, onda hazırkı biznes forumunun tezliklə uğurlu nəticələrini görəcəyik.

Hesab edirəm ki, bu forumun miqyası və apardığımız dialoqun intensiv xarakteri ilə izah olunan qarşılıqlı marağın hər iki tərəfdən nümayiş etdirilməsi təqdirəlayiq haldır. Mən ümidvar olduğumu bildirmək istəyirəm ki, bu, yalnız başlanğıcdır. Amerikalıların oxuduğu mahnıda deyildiyi kimi, “gözəl dostluğun” başlanmasıdır. Təbii ki, təmaslar qurulacaq və əməkdaşlıq baş tutacaqdır. Zənnimcə, siz bu fürsətdən istifadə edərək, işlərin davamlı olması məqsədi ilə ilk addımları atacaqsınız.

Yəqin ki, siz bu forum vasitəsilə Latviyanın iqtisadiyyatı haqqında bəzi məlumatları əldə edə bildiniz. Latviyanın bu gün inkişaf etdirdiyi ən vacib sektorlardan biri bank işi və maliyyə xidmətləridir. Beynəlxalq qlobal maliyyə jurnalı 2005-ci ildə Pareks Bankı Latviyanın ən aparıcı bankı kimi dəyərləndirmişdir. Cari il ərzində Pareks Bank beynəlxalq Xəzər enerji mükafatına layiq görülmüşdür. Bu, artıq ilk uğurlu əməkdaşlığımızın rəmzidir. Həmin işbirliyi Baltik və Xəzər dənizləri regionlarını bir-birinə yaxın edir.

Nümayəndə heyətinə daxil olan şirkətlər arasında “LatEtoEnetor” şirkətinin adını çəkmək istəyirəm. Bu şirkət bütün Avropa məkanında informasiya texnologiyaları sahəsində xidmətlər və bir sıra ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda bank və sığorta sahəsində fəaliyyət göstərir. Görürsünüz, əməkdaşlığımızın yeni misalını çəkirik. Onlar hətta bizim rəsmi səfəri gözləmədən Azərbaycanda fəaliyyətə başlamışlar. Fəaliyyətə yenicə başladılar və artıq müsbət nəticələr əldə etdilər. Bu münasibətlə mən onları burada təbrik etmək istəyirəm.

Bundan başqa, biz Latviyada fəaliyyət göstərən ali təhsil ocaqlarının xidmətlərini təklif edə bilərik. Onlar təhsilin keyfiyyəti baxımından yaxşı, rəqabətədavamlı təhsil müəssisələridir. Tibb məktəblərimizin qapıları sizin üzünüzə açıqdır. Digər Qərb ölkələri ilə müqayisədə, təhsil haqqı kifayət qədər aşağıdır. Beləliklə, Azərbaycanda ali təhsil alan tələbələr Latviyadakı təhsil ocaqlarında təhsil ala bilərlər. Onlardan bəzilərində mühazirələr ingilis, digərlərində isə rus dillərindədir. Bu imkanlardan gələcəkdə istifadə etmək olar.

Latviya NATO və Avropa İttifaqına üzv qəbul olunduqdan sonra ötən ilyarım ərzində biz bunun iqtisadiyyatımıza kifayət qədər təsirini hiss etdik. Bildiyiniz kimi, Avropa İttifaqına üzv olan ölkələr arasında bəzilərinin artım səviyyəsi olduqca aşağıdır. Biz ildə 7,6 faiz iqtisadi artım göstəricisi ilə öncül ölkələr sırasındayıq. Ötən il bu göstərici 8,5 faiz idi. Lakin bu ilin birinci yarısında 9,5 faiz olmuşdur. Şübhəsiz ki, bu rəqəmlər sizin sürətli inkişaf templərinizlə müqayisə oluna bilməz. Təbii ki, sizin ölkənizlə müqayisədə bizim bəxtimiz o qədər də gətirməyibdir. Sizin ölkədə zəngin təbii resurslar var. Bizim ərazimizdən boru kəməri keçir, lakin hazırda o, siyasi səbəblərə görə işləmir. Ona görə də bizim iqtisadi artımımız o qədər də böyük deyildir. Lakin digər Avropa ölkələri ilə müqayisədə, indiki göstəricilərimizlə fəxr edə bilərik. Bu rəqəmlər yerli sabit tələbat, şirkətlərimizin artan ixrac əməliyyatları hesabına mümkün olmuşdur. Bu, bizim şirkətlərimiz üçün mürəkkəb formada olmuşdur, çünki kiçik ölkələrdə istehsal edilən malların həcmi də o qədər böyük olmur. Bununla belə, şirkətlər məhz genişmiqyaslı ixrac əməliyyatları aparmaq üçün xüsusi malların istehsalına başlamışlar və istehsal həcmi çox böyükdür.

İqtisadi sahədə əldə etdiyimiz nailiyyətlər makroiqtisadi sabitlik, çox dəqiq valyuta siyasəti, milli valyutanın - latın sabitliyi nəticəsində mümkün olmuşdur. 1993-cü ildə dövriyyəyə buraxdığımız milli valyuta 2008-ci ilin yanvarın 1-dən etibarən avro ilə əvəzlənəcəkdir. Ümid edirəm ki, biz bu işlərin öhdəsindən gələ biləcəyik. Hazırda inflyasiyanın səviyyəsi istədiyimizdən bir az kənara çıxır. Bu il ərzində latın məzənnəsi qalxmış və avroya yaxınlaşmışdır. Ümidvaram ki, 2008-ci il yanvarın 1-dən etibarən biz Avropanın ümumi valyuta zonasına daxil ola biləcəyik. Bu addım ölkəmizdə bütün biznes fəaliyyətinə müsbət təsir göstərəcək və beləliklə, valyuta məzənnəsinin dəyişməsindən və valyutanın konvertasiyasından irəli gələn bütün problemlər aradan qaldırılacaqdır.

Hazırda ixracımızın 3/4 hissəsi Avropa ölkələri ilə aparılır. Bizim əsas ticarət tərəfdaşlarımız Almaniya, Litva, İsveç və Estoniyadır. Ümumi ticarət dövriyyəsinin cəmi 8 faizini Rusiya ilə aparılan əməliyyatlar təşkil edir. Latviyaya sərmayələrin 60 faizdən çoxu Avropa İttifaqı ölkələrindən gəlir. Lakin bu, o demək deyil ki, biz fəaliyyətimizi hər zaman Avropa İttifaqı ailəsi ilə məhdudlaşdırmalıyıq. Əksinə, biz bu hüdudlardan kənara çıxmaq arzusundayıq və Şərqdə yerləşən ölkələrlə də əməkdaşlıq etmək istəyirik.

Çünki biz Avropa İttifaqının şərq-şimal sərhədini təşkil edirik. Məhz buna görə, bizim Azərbaycanla ticarət dövriyyəsi 2003-cü illə müqayisədə 76 faiz artmışdır. Bu, böyük rəqəmdir. Lakin mütləq rəqəmlərlə götürsək, görərik ki, o qədər də yüksək deyildir. Bununla belə, mən hazırkı meyilləri qeyd etmək istəyirəm. Onlar müsbət və birmənalıdır. Artım səviyyəsi gözəçarpan dərəcədə inkişaf edir. Göstəricilər get-gedə artır və bu, bizim gələcək planlarımıza xidmət edir.

Azərbaycan kimi, Latviya da coğrafi baxımdan bir çox ticarət yollarının kəsişməsində yerləşir. Əfsuslar olsun ki, tarixən ölkəmizin ərazisindən işğalçı ordular da keçib. Lakin biz sülh və sabitlik erasına qədəm qoyuruq. NATO ilə ittifaq vasitəsilə təhlükəsizlik sisteminin qurulması bunu deməyə əsas verir. Təbii ki, biz Qafqazdakı durumu da diqqətlə izləyirik. Buradakı münaqişələrin təmkinlə, diplomatik vasitələrlə həll olunmasını arzulayırıq. Hesab edirəm ki, hər iki tərəf təchizat və nəqliyyat sahələrinin lazımi qaydada genişlənməsini səbirsizliklə gözləyir. Sizin ölkənizin ərazisindən keçən tarixi ticarət yollarına oxşar marşrutlar Latviyada da mövcuddur.

Biz inanırıq ki, o gün gələcək və Böyük İpək yolunun bir qolu şimal istiqamətində gedəcəkdir. Beləliklə, transkontinental dəmir yolu xətləri mövcud olacaq və onlar yüklərin bir neçə ölkələrin ərazisindən keçərək daşınmasını mümkün edəcəkdir. Malların Yaponiya, Koreya, Çin və bütün Avrasiya qitəsindən keçərək, üç Baltik ölkəsinin qışda suları donmayan dəniz limanları vasitəsilə daşınması üçün istifadə oluna bilər.

Mən hesab edirəm ki, qarşılıqlı fəaliyyət və ölkələrdəki iqtisadi inkişaf genişləndikcə, hər tərəfin görəcəyi işlər kifayət qədər çox olacaqdır. Həm siz, həm biz birgə işləyərək, ekspertiza, nou-hau və təcrübəni mübadilə etməklə, qarşımızda qoyduğumuz məqsədlərə nail olacağıq.

Mən burada iştirak edən bütün şəxslərə ən böyük uğurlar arzulayıram. İlk növbədə, hər birinizin həyatında ən vacib sayılan xoşbəxtlik diləyirəm. Apardığınız işgüzar fəaliyyətdə müvəffəqiyyətlər və nəzərdə tutduğunuz planların həyata keçirilməsində sizə yorulmaz fəaliyyət arzulayıram. Gələcəkdə ölkələrimiz arasında siyasi və iqtisadi sahələrdə uğurlu əməkdaşlıq arzulayıram.

Sizə uğurlar diləyirəm.

X X X

İqtisadi inkişaf naziri Fərhad Əliyev Azərbaycan və Latviya prezidentlərinə forum iştirakçıları adından dərin təşəkkürünü bildirdi, ölkələrimiz arasında əlaqələrin daha da inkişafı üçün iş adamlarının sıx əməkdaşlıq edəcəklərinə əmin olduğunu söylədi.

X X X

Forumda Azərbaycan Sahibkarlar Təşkilatı Konfederasiyası ilə Latviyanın Kiçik və Orta Biznes Sənətkarlar İttifaqı arasında qarşılıqlı informasiya mübadiləsi, birgə treninqlərin keçirilməsi, sərgilərin və biznes konfransların təşkili sahəsində saziş, İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Fondu ilə Latviyanın İnvestisiya və İnkişaf Agentliyi arasında ixrac sahəsində əməkdaşlıq haqqında, Bakı Biznes Mərkəzi ilə Riqa Biznes Tədris Mərkəzi arasında kadrların hazırlanması və məlumat mübadiləsi barədə protokollar, eləcə də istehsal olunan məhsulların qarşılıqlı ixracı və yeyinti məhsullarının, inşaat materiallarının istehsalı sahəsində sənədlər imzalanmışdır.

Bununla da forum başa çatdı.