Hörmətli nazirlər, xanımlar və cənablar!

Bu diqqət mənə çox böyük təsir göstərdi. Mənə verilən bu şərəfdən çox böyük qürur hissi duydum. Bu diqqətə görə Bakı Dövlət Universitetinin kollektivinə, professor-müəllim və tələbə heyətinə səmimi qəlbdən təşəkkürümü bildirirəm. Çox sağ olun.

Universitetlərdə çıxış etmək hər zaman məndə çox böyük məmnunluq doğurur. Çünki mən özüm də elm adamı olmuşam. Çox uzun bir müddət ərzində, 33 il professor kimi universitetdə çalışmışam. Baxmayaraq ki, başqa işlərdə də çalışırdım. Ona görə də unversitetə gəlmək, professorlarla görüşmək, tələbələri salamlamaq mənim üçün çox böyük şərəfdir.

Deməliyəm ki, ölkənizdə səmimi, hərarətlə, yüksək qonaqpərvərliklə qarşılanmışam. Bütün bunlar mənə çox böyük təsir etmişdir. Bakı Dövlət Universiteti də daxil olmaqla, bu görüşlərdən çox böyük təsir almışam. Bu, tarixi bir andır, tarixi bir hadisədir. Bu, Latviyanın Prezidenti kimi Azərbaycana həyata keçirilən ilk rəsmi səfərdir və inanıram ki, növbəti illərdə bizim əlaqələrimiz getdikcə inkişaf edəcək və ölkələrimiz bir-birinə daha çox yaxınlaşacaqdır.

Azərbaycan xalqı gördüyü çox böyük işlərlə qürur duymalıdır. Çünki mən burada bu işlərin bir çoxunun sübutunu gördüm. Heç bir şübhə olmadan söyləməliyəm ki, Bakı şəhəri dünyada, Xəzər dənizi hövzəsində ən gözəl şəhərlərdən biridir. Burada çox qədim abidələrin saxlanmasına baxmayaraq, müasirlik həmahəng şəkildə özünü göstərməkdədir. Buradakı tarixi abidələrin mövcud olması sübut edir ki, bu ölkə öz tarixi kökünə nə qədər bağlıdır. Bakı yüz il bundan əvvəl inkişaf etməyə başlamışdır. Dünyanın ən böyük neft şəhərinə çevrilmişdir. Latviyanın bir sıra iş adamları da Azərbaycana gəlmişdir və Birinci Dünya müharibəsi başlayana qədər Bakıda yaşamışdır. Amma hazırda biz hər yanda gördüyümüz kimi, Bakı bir daha çox dinamik inkişaf həyata keçirir. Biz bunun şahidi oluruq.

Bildirmək istəyirəm ki, hər iki ölkənin tarixinin bənzər məqamları vardır. Azərbaycan da xarici işğala məruz qalmışdır və işğaldan yaxa qurtarmağa nail olmuşdur. Müstəqil dövlətini bərqərar etməklə cəmiyyəti inkişaf etdirməyə nail ola bilmişdir. 1918-ci ildə həm Latviya, həm də Azərbaycan özlərini Rusiyadan azad olan müstəqil dövlət elan etmişdi. Lakin bu, o qədər də uzun sürməmişdir. 1920-ci ildə Rusiya tərəfindən Bakı işğal olunmuş, ağır repressiya dövrü başlamış və bu, 70 il davam etmişdir.

Latviya isə dövlətçiliyini və müstəqilliyini 20 ildən çox qoruyub saxlamışdır. Lakin Qırmızı Ordu 1940-cı ildə Latviyanı da işğal etmişdir. Beləliklə, işğala məruz qalmış Latviya və Azərbaycan, xalqlarımız əziyyət çəkmiş, sovet totalitar rejimində yaşamışlar. Daha sonra biz öz səylərimizi birləşdirərək, istədiyimizə nail ola bilmişik. Hər iki ölkə, bizlər açıq şəkildə müstəqillik uğrunda mübarizə aparmışıq. Əlbəttə, bu mübarizədə insanların həyatına son qoyulmuşdur. 1990-cı ildə 137 nəfər azərbaycanlı Sovet Ordusu qüvvələri tərəfindən Bakının küçələrində qətlə yetirilmişdir. Bir il bundan sonra, 1991-ci ilin yanvar ayında sovet hərbi qüvvələri bizim ölkədə, Riqanın mərkəzində Daxili İşlər Nazirliyini zəbt etmiş, kinooperatoru öldürmüşdür. O, məhz bu hadisələri dünya ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırmaq üçün film çəkməyə çalışırdı.

Həmin dövrdən SSRİ dağılmağa başladı və 1991-ci ildə həm Azərbaycan, həm də Latviya öz müstəqilliklərini bərqərar edə bildilər. Həmin dövrdən etibarən bizim dövlətlər çox çətin vəzifələrin yerinə yetirilməsi ilə məşğul olmuşlar.

Hazırda isə biz çox mühüm bir tarixi məqamı yaşayırıq. Avropanın tarixi, Avropada yaşayan xalqların tarixi bunu göstərir ki, onlar öz seçimləri əsasında inkişaf etmişlər. Latviya Avropa İttifaqına və NATO-ya üzvlük üçün bu təşkilatlara müraciət etmişdi. Bunun üçün bizə 10 il vaxt lazım oldu. Amma keçən il biz nəhayət, müvəffəqiyyətlə həmin təşkilatların üzvü ola bildik. Bu müvəffəqiyyət həm də Latviyanı kommunist rejiminin, yəni totalitar rejimin bərqərar olduğu bir dövlətdən dəyişərək, demokratiyanın bərqərar olduğu, qanunun aliliyinin hökm sürdüyü, eyni zamanda, insan hüquqları və azadlıqlarına hörmət bəsləndiyi bir ölkəyə çevirdi. Biz, eyni zamanda, planlı sovet iqtisadiyyatından dinamik sərbəst bazar iqtisadiyyatına keçə bildik.

Məhz buna görə də Latviya hazırda Avropa İttifaqında ən sürətli iqtisadi artıma malik olan ölkələrdən biridir. Bu əsas dəyişikliklər əlbəttə ki, sosial dəyərlər naminə baş vermişdir. Amma hazırda ölkədə adambaşına düşən gəlirin səviyyəsi bizim üçün yenə də qənaətbəxş deyildir. Biz hər il bu məsələnin üzərində işləyərək, insanların həyat səviyyəsini daha da yaxşılaşdırmağa çalışırıq.

Latviyanın Azərbaycanla müştərək əlaqələri konstruktivlik və dostluq şəraitində inkişaf edir. Latviya Azərbaycanda həyata keçirilən islahatlar prosesini alqışlayır. Bu islahatlar, əlbəttə ki, demokratiyanın bərqərar olmasına və ölkənin inkişafına yönəldilmişdir. Beynəlxalq ictimaiyyətlə bərabər, Latviya da Azərbaycanda noyabr ayında keçiriləcək parlament seçkilərini çox böyük maraqla izləyəcəkdir. Cənab Prezident İlham Əliyev və digər rəsmi dairələr əllərindən gələni etmişlər ki, bu seçkilər doğrudan da çox demokratik və düzgün bir şəkildə keçsin, Azərbaycan xalqının maraqlarına xidmət etmiş olsun. Mənim ölkəm - Latviya islahatlar təcrübəsini Azərbaycanla bölüşməyə hazırdır. Eyni zamanda, biz bu işi beynəlxalq təşkilatlar vasitəsilə də həyata keçirməyə hazırıq. Ümid edirik ki, biz gələcəkdə daha intensiv siyasi və iqtisadi əlaqələrin bərqərar olmasına nail olacağıq. Hazırda biz təhlükəsizlik, müdafiə sahələrində əməkdaşlıq edirik. Bu da NATO-nun “Sülh naminə tərəfdaşlıq” proqramı çərçivəsində həyata keçirilir. Azərbaycanın müdafiə naziri Riqada olmuşdur və o, latviyalı həmkarı ilə çox səmərəli danışıqlar aparmışdır.

Eyni zamanda bildirmək istəyirəm ki, keçən ay Latviyada, Riqada cənab Tofiq Zülfüqarovun rəhbərliyi altında Azərbaycanın səfirliyi açılmışdır. Latviya da bu yaxınlarda Bakıda öz səfirliyini açmağa hazırlaşır. Bu siyasi inkişaf, əlbəttə ki, ölkələrimiz arasında əlaqələrin durmadan inkişaf etməsinə dəlalət edir.

Hörmətli cənab rektor, professorlar!

Xanımlar və cənablar!

Hörmətli tələbələr!

İqtisadi meyarların, əlbəttə ki, çox böyük əhəmiyyəti vardır. Bu, Baltik dənizi və Xəzər dənizi sahilində olan ölkələr arasında əlaqələrin inkişafına böyük xidmət göstərməkdir. Azərbaycanla ticarətin və iqtisadi əlaqələrin inkişafında Latviyanın çox böyük marağı var. Bundan əlavə, Latviyanın Hava Yolları Riqa ilə Bakı arasında birbaşa uçuşlar təşkil edir ki, bu da bizim ölkələr arasında əlaqələrin inkişafına kömək edəcəkdir. İqtisadi qərarlardan əlavə, eyni zamanda, bizim xalqlarımız arasında əsas fundamental əlaqələr, tellər vardır. Bu da müştərək dəyərlərdən ibarətdir. Əlbəttə, bu dəyərlər insanlığa Allah tərəfindən verilmiş bir dəyərdir. Yəni, bu, insan hüquqlarıdır.

Bunların qiymətləndirilməsi çox mühümdür və hər bir qitənin özünəməxsus cəhətlərinin qorunub saxlanması, eyni zamanda, onların bəşəri dəyərlərinin qorunub saxlanması çox böyük əhəmiyyətə malikdir.

Tədris ocağı kimi sizin və bizim universitetlərimizin çox böyük məsuliyyəti vardır. Bu da müsbət davranışların, müsbət münasibətlərin inkişaf etdirilməsində böyük əhəmiyyət kəsb edir, böyük rol oynayır. Buna görə də ekstremizmə, zorakılığa son qoyulmasında, digər təhlükələrin, bizim cəmiyyətlərimizin sabitliyi üçün təhlükə olan başqa problemlərin aradan qaldırılmasında, əlbəttə, bizim tədris ocaqlarımızın böyük əhəmiyyəti var. Tarix boyunca böyük bir problem, əlbəttə ki, dəyişməyərək qalmışdır. Yəni bir insan kimi biz nə edə bilərik? Həm fərdi səviyyədə, həm də kollektiv şəkildə nə edə bilərik ki, öz həyatımızı yaxşılaşdıraq? Yəni hamı bundan fayda görmüş olsun. Digər problemlər sırasında mən 3 əsas konsepsiyanı bildirmək istəyirəm. Bu daxiletmə, inkişaf və birgə əməkdaşlıqdır. Bunlar demokratiyanın bərqərar olması üçün çox böyük əhəmiyyətə malik olan məsələlərdir. Bu, biliyin artırılması və əqli dəyərin zənginliyə çevrilməsi üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Burada olan bir sıra tələbələri mən görürəm ki, onlar bir gün rəhbər vəzifələr tuta biləcəklər, sizin ölkə qarşısında üzərlərinə məsuliyyət götürəcəklər. Sizin, bu ölkənin gələcək rəhbərlərinin, liderlərinin çox böyük məsuliyyəti vardır. Sizin boynunuza çox böyük məsuliyyət düşəcəkdir. Əlbəttə, sadəcə, sizin seçiminiz olacaqdır ki, bu ölkəni elə bir məqama çatdırasınız ki, siz və sizin yaşıdlarınız onunla fəxr edə bilsinlər. Mən inanıram ki, əlbəttə, siz müdrik yanaşma nəticəsində düzgün seçimlər edəcəksiniz.

Sizlərdən hər birinizə xoşbəxt, uğurlu həyat arzulamaq istəyirəm ki, bunun nəticəsində də bütün ölkə əhalisinin rifahı yüksəlmiş olacaqdır. Bütün professorlara, müəllim heyətinə müvəffəqiyyətlər, tədqiqat işlərində uğurlar arzulayıram və ümid edirəm ki, bütün dünyada biliyin inkişafına töhfələr verəcəklər. Azərbaycanın tərəqqisini arzu edirəm. Yəni bütün dünyada mövcud olan dövlətlər arasında Azərbaycanın inkişaf etməsini arzulayıram.

X X X

BDU-nun rektoru Abel Məhərrəmov gözəl nitqinə görə Latviya Respublikasının Prezidenti xanım Vayra Vike-Freyberqaya universitetin professor-müəllim kollektivi və tələbələri adından təşəkkürünü bildirdi.

Sonra, Latviya Prezidenti Vayra Vike-Freyberqanın fotoşəkli BDU-nun fəxri doktorları lövhəsinə vuruldu.